Rijksmonumentenregister · Netherlands
Leonardus van Veghelkerk
Helmond, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1939 - 1940
- Address
- Wethouder Ebbenlaan 131, 5701 AH Helmond
- Place
- Helmond
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.48773, 5.66928
- Monument number
- 513083
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1912 map "51 Eindhoven" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De H. LEONARDUS VAN VEGHELKERK werd gebouwd in 1939-1940 als vijfde parochiekerk van Helmond en ligt aan een ruim open plein. De architecten waren C. Roffelsen en H.C Van de Leur.
De stijl van de kerk is Traditionalistisch met Neo-Romaanse elementen.
Omschrijving
De driebeukige basilicale kruiskerk heeft een in de gevel opgenomen toren met ingangsportaal, een zijkapel, een hoge dakruiter en een driezijdig gesloten koor. De zadel- en lessenaardaken zijn gedekt met leien in maasdekking. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen, de steunberen met versnijding ter hoogte van de lichtbeuk zijn vlak afgesloten. Aanzetstenen en sluitstenen zijn uitgevoerd in hardsteen, onder de gootlijst is ter decoratie een segmentboogfries geplaatst.
De vierkante toren heeft drie geledingen. De entree: de middelste vleugeldeur met beslag onder een korfboog is hoger dan de zij-ingangen onder ellipsboog. Boven de hoofdingang is een hardstenen beeld van de H. Leonardus geplaatst, onder een houten zadeldak. De ingangszone wordt geaccentueerd door brede afgeschuinde steunberen met hardsteen aanzetblokken. De toren rijst verder hoog op tot de afsluiting met opengewerkte baksteen borstwering, waaronder een segmentboogfries met rondboograamjes aan de zijden. In dit deel zijn ook de wijzerplaten aangebracht. De tweede geleding is de achthoekige lantaarn, met steunberen, versnijdingen en afzaat. Boven het eerste deel met ellipsbogen staat een deel met gekoppelde hoge rondbogen. Het dak op dit gedeelte wordt doorbroken door een achthoekig klokkentorentje met een gedrukt koperen helmdak en een sierkruis.
In de linkergevel bevindt zich een vijfhoekige zijkapel met eigen dak en zinken bolpiron. In de zijbeuken zijn er per travee twee keperbogige vensters en daar boven een rond raam.
In de lichtbeuk zijn er per travee drie keperboogvensters.
In de topgevels van het transept zijn hoge smalle keperboogvensters geplaatst.
Op de viering staat een opengewerkte dakruiter, het Angelustorentje, met dak op een baksteen voet.
In de zuid-oostelijk gerichte absis bevinden zich smalle keperboogvensters. De absis is niet versterkt met steunberen, maar heeft aan de onderzijde een versterking van baksteen met uitgespaarde boognissen.
Het inwendige toont een breed middenschip met smalle zijbeuken. De verdeling hiervan geschiedt door baksteen pijlers, de viering steunt op hardsteen zuilen met ronde doorsnede met een bewerkt palmkapiteel. Alles is zeer zwaar van uitvoering; ook noodzakelijk omdat het dak direct op de bogen van het middenschip rust. De baksteen is voorzien van enkele sierbanden.
De scheibogen en de bogen in het middenschip zijn rondbogig.
De pijlers van de zijbeuken zijn constructief gezien gemetseld als voortzetting van de steunberen. De doorgang bestaat uit een smalle segmentbogige poort. Daar boven zijn in het metselwerk twee rondbogige openingen gelaten.
De viering is eveneens zeer zwaar uitgevoerd. Brede kruisribben worden doorsneden door een overhoeks geplaatst gemetseld vierkant, waarin cirkels zijn uitgespaard. In het vierkant is weer een kwartslag gekanteld een ander vierkant geplaatst. Op de zware constructie rust het Angelustorentje.
De vloer is voorzien van Naamse steen, er staat nog het merendeel van de oorspronkelijke houten kerkbanken, die aan duizend parochianen een zitplaats moesten bieden. Vrijwel alle vensters zijn voorzien van blank glas-in-lood, behalve de drie ramen in de absis en twee ramen in de rechthoekige ruimten ernaast. De figuratieve ramen zijn gesigneerd door Luc. van Hoek. Orgel en orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg. Het orgel staat in een rondboognis van de koortribune bij de ingang. De borstwering is van hout en steunt op brede geprofileerde voluutconsoles.
De zijkapel bevat de doopkapel met stergewelf. De kapel kan worden afgesloten met een bronzen sierhek. Er staat een hardstenen doopvont.
Aan de muren hangen kruiswegstaties op doek, in 1876 vervaardigd door C.J. Grips. In de segmentboognissen in de transepten staan beelden van Maria met Kind en de H. Jozef. Achter in de kerk staat in een rondboognis een beeld van St. Antonius van Padua. Deze houten polychrome beelden zijn mogelijk ook laat negentiende eeuws.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarden als voorbeeld van de ontwikkeling van het katholicisme en de dominante plaats van het parochieel centrum in een industriestad, het is van belang als voorbeeld van de aanpassing van de typologie van de volkskerk aan een traditionele basilicale kerkplattegrond. Het is van architectuurhistorisch belang als voorbeeld van de vernieuwing in stijl die de architecten toepasten als variant op de historiserende stijlen, het is tevens van belang als voorbeeld van het werk van de architecten Roffelsen en Van de Leur en vanwege de bijzondere en eigenzinnige detaillering van de consequent met kruisende rondbogen uitgevoerde overdekking der hoofdruimten. Het geheel heeft ensemblewaarden vanwege het silhouet van toren en koepel. Het gebouw is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The H. LEONARDUS VAN VEGHELKERK was built in 1939-1940 as the fifth parish church of Helmond and is situated on a spacious open square. The architects were C. Roffelsen and H.C Van de Leur.
The style of the church is Traditionalist with Neo-Romanesque elements.
Description
The three-aisle basilical cruciform church features a tower incorporated into the facade with entrance portal, a side chapel, a tall roof turret and a three-sided closed choir. The gabled and half-hipped roofs are covered with slate in Dutch bond. The facades are constructed of machine-made brick, the buttresses with entasis at the height of the clerestory are finished flat. Setting stones and key stones are executed in hardstone, beneath the drip moulding a segmental arch frieze is placed as decoration.
The square tower has three storeys. The entrance: the central double door with ironwork beneath a basket arch is taller than the side entrances beneath an elliptical arch. Above the main entrance a hardstone image of H. Leonardus is placed, beneath a wooden gabled roof. The entrance zone is accentuated by broad bevelled buttresses with hardstone setting blocks. The tower rises further high to the finish with openwork brick parapet, beneath which a segmental arch frieze with round arch windows at the sides. In this section the clock faces are also mounted. The second storey is the octagonal lantern, with buttresses, entasis and offset. Above the first section with elliptical arches stands a section with coupled tall round arches. The roof on this section is pierced by an octagonal belfry tower with a squat copper helmet roof and an ornamental cross.
In the left facade is located a pentagonal side chapel with its own roof and zinc ball finial. In the side aisles there are per bay two segmental arch windows and above them a round window.
In the clerestory there are per bay three segmental arch windows.
In the gables of the transept are placed tall narrow segmental arch windows.
On the crossing stands an openwork roof turret, the Angelus tower, with roof on a brick base.
In the south-east oriented apse are located narrow segmental arch windows. The apse is not reinforced with buttresses, but has at the lower section a reinforcement of brick with recessed arch niches.
The interior shows a broad nave with narrow side aisles. Their division is achieved by brick piers, the crossing rests on hardstone columns with round section with a worked palm capital. All is very heavy in execution; also necessary because the roof rests directly on the arches of the nave. The brick is provided with some decorative bands.
The transverse arches and the arches in the nave are round arches.
The piers of the side aisles are constructively built as a continuation of the buttresses. The passage consists of a narrow segmental arch doorway. Above it two round arch openings are left in the brickwork.
The crossing is equally very heavily executed. Broad cross ribs are intersected by a masoned square placed diagonally, in which circles are recessed. In the square again a square rotated a quarter turn is placed. On the heavy structure rests the Angelus tower.
The floor is provided with Namur stone, the majority of the original wooden church pews still stands, which were to provide seating for a thousand parishioners. Almost all windows are provided with plain stained and leaded glass, except the three windows in the apse and two windows in the rectangular spaces beside it. The figurative windows are signed by Luc. van Hoek. Organ and organ case are of no value from the standpoint of monument care. The organ stands in a round arch niche of the choir gallery at the entrance. The parapet is of wood and rests on broad moulded scroll consoles.
The side chapel contains the baptismal chapel with star vault. The chapel can be closed with a bronze ornamental screen. There stands a hardstone baptismal font.
On the walls hang Stations of the Cross on canvas, made in 1876 by C.J. Grips. In the segmental arch niches in the transepts stand images of Mary with Child and H. Joseph. At the back of the church stands in a round arch niche an image of St. Anthony of Padua. These wooden polychrome images are possibly also late nineteenth century.
Valuation
The church is of general interest. The building has cultural-historical values as an example of the development of Catholicism and the dominant place of the parish centre in an industrial city, it is of importance as an example of the adaptation of the typology of the folk church to a traditional basilical church plan. It is of architectural-historical importance as an example of the renewal in style which the architects applied as a variant on the historicising styles, it is also of importance as an example of the work of architects Roffelsen and Van de Leur and because of the particular and idiosyncratic detailing of the consistently executed overhead covering of the main spaces with intersecting round arches. The whole has ensemble values because of the silhouette of tower and cupola. The building has been preserved in good condition.
Nearby in the register
- Pastorie St. JosefKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- H. JozefkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Klooster, Prins Karelstraat 100Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Poortgebouw, Molenstraat 72Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.