Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zandbergen
Huis ter Heide, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1754
- Address
- Amersfoortseweg 18, 3712 BC Huis ter Heide (Zeist 26)
- Place
- Huis ter Heide
- Municipality
- Zeist
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11252, 5.25729
- Part of complex
- 511550
- Monument number
- 511551
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1714 map "L' Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
HOOFDGEBOUW (Zandbergen). Aan de Amersfoortseweg ligt het bakstenen huis Zandbergen dat rond 1754 in sobere classicistische stijl is opgetrokken. In 1920 heeft de architect J.W. Hanrath het huis uitgebreid met een serre tegen de westgevel, een rechthoekige uitbouw met het trappenhuis tegen de oostgevel en een dubbel bordes tegen de zuidgevel. Tevens zijn bij deze verbouwing de roedenvensters teruggebracht. Het op rechthoekige grondslag opgetrokken pand met geblokte hoeklisenen bestaat uit een souterrain en twee bouwlagen afgesloten door een gecorniste kroonlijst onder een met Hollandse pannen gedekt afgeplat schilddak met gemetselde hoekschoorstenen. De gevels zijn regelmatig vormgegeven met meerruits schuifvensters, draaivensters in het souterrain en dakkapellen voorzien van pilasters en klauwstukken. De zevenassige voorgevel heeft een symmetrische indeling met een driezijdig middenrisaliet, waarvan de zijvlakken licht gebogen zijn en iets inspringen. De middenrisaliet wordt overkapt door een schilddakje en bekroond door een ijzeren windvaan. Centraal bevindt zich een dubbele toegangsdeur met getoogd bovenlicht gevat in een barokke omlijsting gedecoreerd met gebogen ranken. Ook de dakkapel heeft een barokke omlijsting met kuif en klauwstukken. De achtergevel is vijf traveeën breed met een licht risalerende middenpartij waarin een eenvoudig omlijste toegangsdeur met bovenlicht. De deur is bereikbaar via een rechthoekige bordestrap uit 1920 gebouwd door de architect Hanrath. De bordestrap heeft bakstenen pijlers met natuur/kunststenen detaillering en ijzerwerk. De middelste dakkapel van deze gevel wordt bekroond door een bronzen luidklokje. Tegen de rechter zijgevel is een rechthoekige veranda-achtige serre aangebouwd bestaande uit natuurstenen zuilen die een kroonlijst dragen met daarop een balustrade van het balkon. De zuilen staan op een hoge bakstenen voet met een trap aan de linkerzijde. De linker zijgevel heeft centraal een rechthoekige uitbouw van drie traveeën waarachter zich het trappenhuis bevindt. In het middenrisaliet aan een bordes is de toegangsdeur met zijlichten gevat in een eenvoudige omlijsting die een balkon met ijzeren balustrade draagt. Een dubbele deur opent op het balkon met boven de deur een hoog opgetrokken boogvenster, die voor de lichttoetreding van het trappenhuis zorgt. Aan weerszijden van deze middenpartij bevindt zich een vensteras bestaande uit een negenruits venster en een langgerekt meerruits venster. In het INTERIEUR is ondermeer van belang de toevoegingen die Hanrath in 1920 heeft aangebracht, namelijk terzijde van de entree de grote hal met monumentale eikenhouten schouw en statietrap met balusters in Marotstijl; de achterkamer met betimmeringen; de voormalige herenkamer met betimmeringen en zeventiende-eeuwse schouw (1688), die van elders afkomstig is. Oorspronkelijke achttiende-eeuwse elementen zijn de omlijste paneeldeuren.
Waardering
HOOFDGEBOUW (Zandbergen) is van algemeen belang:
- vanwege de ouderdom;
- vanwege de architectonische vormgeving in eenvoudige classicistische stijl die typerend is voor de 18de eeuw;
- vanwege de vroeg-20ste-eeuwse verbouwing aan het interieur (betimmeringen, trap en schouwpartij) en het exterieur (serre, aanbouw, bordes) van de architect Hanrath;
- vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg;
- vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
MAIN BUILDING (Zandbergen). On the Amersfoortseweg stands the brick house Zandbergen, which was built around 1754 in sober classical style. In 1920 architect J.W. Hanrath extended the house with a conservatory against the west facade, a rectangular extension with the staircase against the east facade and a double front steps against the south facade. During this renovation the glazing bars of the windows were also removed. The building, erected on a rectangular plan with rusticated corner pilasters, consists of a basement and two storeys, closed off by a corniced cornice under a hipped roof with Dutch tiles and built-in corner chimneys. The facades are regularly designed with multi-pane sash windows, casement windows in the basement and dormers with pilasters and carved corner brackets. The seven-bay front facade has a symmetrical layout with a three-sided central projection, whose side surfaces are slightly curved and recessed slightly. The central projection is covered by a small hipped roof and crowned by an iron weather vane. Centrally there is a double entrance door with an arched fanlight set in a baroque surround decorated with curved scrollwork. The dormer also has a baroque surround with canopy and carved corner brackets. The rear facade is five bays wide with a lightly projecting central section with a simply framed entrance door with fanlight. The door is accessed via a rectangular front steps built in 1920 by architect Hanrath. The front steps has brick piers with natural and artificial stone detailing and ironwork. The middle dormer of this facade is crowned by a bronze small bell. Against the right side facade a rectangular veranda-like conservatory has been added consisting of natural stone columns that carry a cornice with a baluster balcony above it. The columns stand on a high brick base with steps on the left side. The left side facade has centrally a rectangular extension of three bays behind which is the staircase. In the central projection there is a front steps with the entrance door with side lights set in a simple surround that carries a balcony with iron balustrade. A double door opens onto the balcony with above the door a tall arched window, which provides light for the staircase. On either side of this central section there is a window area consisting of a nine-pane window and an elongated multi-pane window. In the INTERIOR are of importance among other things the additions that Hanrath made in 1920, namely beside the entrance the large hall with monumental oak fireplace and stately staircase with balusters in Marot style; the rear room with wood panelling; the former gentlemen's room with wood panelling and seventeenth-century fireplace (1688), which comes from elsewhere. Original eighteenth-century elements are the framed panelled doors.
Valuation
MAIN BUILDING (Zandbergen) is of general importance:
- because of its age;
- because of the architectural design in simple classical style which is characteristic of the 18th century;
- because of the early 20th-century renovation of the interior (wood panelling, staircase and fireplace section) and the exterior (conservatory, extension, front steps) by architect Hanrath;
- because of its characteristic location within the historic garden and park layout;
- because of the functional-spatial relationship with the other components of the country estate.
Nearby in the register
- Historische aanleg, Amersfoortseweg bij 18Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuinbeeld, BlookerparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Folly, Ruysdaellaan 2 keiTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- IJskelder, Amersfoortseweg bij 18Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.