Rijksmonumentenregister · Netherlands
Machinegebouw(M), Tetterodeweg 27
Overveen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Machinegebouw(M)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897 - 1898
- Address
- Tetterodeweg 27, 2051 EG Overveen (Bloemendaal 27)
- Place
- Overveen
- Municipality
- Bloemendaal
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.39279, 4.59496
- Part of complex
- 511098
- Monument number
- 511101
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig MACHINEGEBOUW, onderdeel van het waterwincomplex "Waterleidingbedrijf Zuid-Kennemerland", in de stijl van de neo-renaissance, in 1897-1898 gebouwd naar ontwerp van J. Schotel. Het gebouw onderging na de bouw diverse wijzigingen. Zo werd het in oorsprong T-vormige hoofdvolume aan de voorzijde (Z) rond 1950 aan weerszijden van de middenrisaliet in dezelfde stijl vergroot en werd aan de noordzijde een volume aangebouwd. Deze uitbreidingen gebeurden in aangepaste stijl. Kort na 1970 verdween de hoge ronde schoorsteen aan de noordzijde en werd ook de grote koekoek in de nok door in het dakschild met liggende lichtvensters vervangen. Recent werd de machinehal ten behoeve van de huidige tekenkamer-functie voorzien van een verdiepingvloer en kreeg het gebouw een brede getoogde ingang aan de achterzijde, waarboven een gebeeldhouwde sculptuur net het stadswapen van Haarlem (afkomstig van het in 1968 gesloopte ontijzeringsgebouw) werd aangebracht. Het oorspronkelijke karakter van het gebouw is door deze wijzigingen echter herkenbaar gebleven.
Omschrijving
In oorsprong op T-vormig, doch door diverse uitbreidingen thans op vrij grondplan staand machinegebouw, dat in oorsprong één grote hal met aangrenzende kolenbunker aan de oostzijde bevatte. Het oorspronkelijke T-vormige hoofdvolume is de voormalige machinehal, geplaatst onder zadeldak met zwarte geglazuurde kruispan en groot lichtvenster in de nok. Dit zadeldak heeft de noklijn evenwijdig aan de voorzijde (Z) van het gebouw en wordt aan de west- en oostzijde begrensd door puntgevels met gedecoreerde toppen. Aan de voorzijde heeft de middenpartij (voormalige middenrisaliet) een puntgevel met gedecoreerde top die via een steekkap in verbinding staat met het zadeldak. De eerder genoemde uitbreidingen aan weerszijden hebben boven de kroonlijst een uit natuur- en baksteen opgebouwde balustrade met bolvormige bekroningen op de hoeken. De balustrade bestaat uit een lage gemetselde arcade met basementen, sluitstenen en afdekking aan de bovenzijde in natuursteen.
Het muurwerk is opgetrokken in rode baksteen afgewisseld door natuursteen en oranjerode baksteen voor de decoratie. Het muurwerk wordt boven een uitgemetselde plint geleed door lisenen en tandlijsten met daartussen spaarvelden met speklagen. In elk spaarveld bevindt zich een getoogd metalen venster met meerruitsramen. De puntgevels aan zuid- en oostzijde hebben in de top een rond ijzeren venster. De in oranjerode baksteen uitgevoerde ontlastingsbogen die de togen boven vensters en hoofdingang vormen zijn steeds gedecoreerd met een forse sluitsteen. De ronde vensters in de puntgevels zijn op vier punten met natuursteen gedecoreerd. De hoofdingang in de middenpartij aan de zuidzijde heeft zware dubbele paneeldeuren met glas-in-lood in het getoogde bovenlicht. Glas-in-lood bevindt zich ook in de vensterreeks onder de kapvoet aan de achterzijde van het gebouw. In het muurwerk boven de ingang bevindt zich een sculptuur met het stadswapen van Haarlem. Een dergelijk wapen siert ook de achterzijde van het gebouw boven de getoogde ingangspartij (zie inleiding). In het gebouw is de oorspronkelijke ijzeren draagconstructie bewaard gebleven. Deze constructie bevat onder meer gietijzeren zuilen en consoles en geklonken overspanningen van getrokken ijzer. De binnezijde van de kap is beschoten met diagonaal beschot in vakken. Aan de oostzijde van de oorspronkelijke hal is het in kleurig metselwerk uitgevoerde trappenhuis bewaard gebleven. De oostelijke wand van de machinehal bevat een grote, centraal geplaatste gedenksteen met de bouwdatum en de namen van stichters en architect. Op de oorspronkelijke halvloer bevinden zich nog de bevestigingspunten van twee verdwenen stoommachines.
Waardering
Het voormalige machinegebouw is van algemeen belang als historisch-functioneel onderdeel van het waterwincomplex "Waterleidingbedrijf Zuid-Kennemerland" en uit cultuur-, architectuurhistorisch en typologisch oogpunt als een voorbeeld van in neo-renaissancistische bouwtrant opgetrokken bedrijfsarchitectuur uit de late 19de eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former MACHINE BUILDING, component of the water extraction complex "Waterleidingbedrijf Zuid-Kennemerland", in the style of neo-renaissance, built in 1897-1898 to designs by J. Schotel. The building underwent various alterations after construction. Thus the originally T-shaped main volume on the front (S) was enlarged around 1950 on both sides of the central projection in the same style and a volume was added on the north side. These extensions were carried out in adapted style. Shortly after 1970 the tall round chimney on the north side disappeared and the large oculus in the roof ridge was also replaced by light windows with horizontal sashes in the roof panel. Recently the machine hall, in order to serve the current drawing office function, was provided with an intermediate floor and the building received a wide arched entrance on the rear, above which a sculptured figure of the city coat of arms of Haarlem (originating from the iron-removal building demolished in 1968) was placed. The original character of the building has nevertheless remained recognisable through these alterations.
Description
Originally T-shaped, but now standing on a free ground plan due to various extensions, machine building which originally contained one large hall with adjoining coal bunker on the east side. The original T-shaped main volume is the former machine hall, placed under a gabled roof with black glazed cross tiles and large light window in the ridge. This gabled roof has the ridge line parallel to the front (S) of the building and is bounded on the west and east sides by gable ends with decorated tops. On the front the central section (former central projection) has a gable with decorated top which is connected to the gabled roof via a sloping roof. The aforementioned extensions on both sides have above the cornice a balustrade constructed of natural stone and brickwork with spherical crowning elements at the corners. The balustrade consists of a low mortared arcade with plinths, keystones and capping at the top in natural stone.
The masonry is constructed in red brickwork alternated by natural stone and orange-red brickwork for decoration. The masonry is articulated above a bedded plinth by pilasters and tooth mouldings with speckled courses in the intervening panels. In each panel is an arched metal window with multi-pane sashes. The gable ends on the south and east sides have a round iron window at the top. The relieving arches executed in orange-red brickwork which form the arches above windows and main entrance are always decorated with a substantial keystone. The round windows in the gable ends are decorated on four points with natural stone. The main entrance in the central section on the south side has heavy double panelled doors with leaded glass in the arched fanlight. Leaded glass is also found in the window series beneath the roof edge on the rear of the building. In the masonry above the entrance is a sculpture of the city coat of arms of Haarlem. Such a coat of arms also adorns the rear of the building above the arched entrance section (see introduction). In the building the original iron load-bearing structure has been preserved. This structure contains among other things cast-iron columns and consoles and riveted spans of wrought iron. The interior of the roof is lined with diagonal sheathing in bays. On the east side of the original hall the stairwell executed in coloured brickwork has been preserved. The eastern wall of the machine hall contains a large, centrally placed commemorative stone with the building date and the names of founders and architect. On the original half-floor level are still the fixing points of two vanished steam engines.
Valuation
The former machine building is of general importance as a historical-functional component of the water extraction complex "Waterleidingbedrijf Zuid-Kennemerland" and from a cultural, architectural-historical and typological viewpoint as an example of industrial architecture constructed in neo-renaissance style from the late 19th century.
Nearby in the register
- Directeurswoning, Tetterodeweg 25Dienstwoningunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Waterleidingbedrijf Overveen (Bloemendaal 27)Industrieunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Zeeweg 15Dienstwoningunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Tetterodeweg 25 aIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.