Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fabrieksgebouw, Kloosterstraat 1 1
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Fabrieksgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Kloosterstraat 1 1, 7514 EZ Enschede (and others)
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22190, 6.89403
- Monument number
- 510600
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De voormalige FABRIEKSSCHOOL is in verschillende bouwperioden tot stand gekomen. De eerste bouwlaag van de vleugel aan de Noorderhagen dateert uit 1872 en is gebouwd in een sobere eclectische bouwstijl met neoclassicistische detaillering. Aannemer Buma voerde het werk destijds uit. De verdieping op deze vleugel en het dwarsgeplaatste bouwdeel daarachter zijn in 1881, 1887 en 1906 naar ontwerpen van de architect G. Beltman (Enschede) gerealiseerd. De fabrieksschool is in 1866 opgericht op initiatief van Ds. Evers en vijftien fabrikanten. Doel van de school was " het doen geven van gewoon en meer uitgebreid lager onderwijs aan kinderen, die in de fabrieken werkzaam zijn." Kinderen van 10 tot 14 jaar die in de bedrijven van de genoemde fabrikanten werkten, waren verplicht het onderwijs op de fabrieksschool te volgen. Het gebouw staat op de hoek van de Noorderhagen (Z) en de Kloosterstraat (O) aan de rand van het centrum van Enschede. Een smeedijzeren hek met gietijzeren kolommen dat om de hoek loopt vormt de erfscheiding langs de straten.
Omschrijving
Samengesteld bouwvolume van twee bouwlagen op nagenoeg rechthoekige plattegrond. Het pand bestaat uit een hoofdgebouw onder zadeldak en daarachter een dwars geplaatste vleugel onder dubbel zadeldak.
De kappen zijn gedekt met grijze Hollandse pannen. De twee bouwdelen zijn via een tussenlid onder plat dak met elkaar verbonden. De begane grond van het hoofdgebouw is boven een gepleisterde plint opgetrokken in bruine baksteen, de verdieping en de vleugel aan de achterzijde in roodbruine baksteen. De rozetankers van de verdiepingsvloeren zijn wit geschilderd. De gevels van het hoofdgebouw zijn geleed door waterlijsten, een geprofileerde cordonlijst op de verdiepingsscheiding en met schijnvoegen gepleisterde hoeklisenen. De geprofileerde gootlijst wordt op de hoeken ondersteund door gootklampen. De symmetrische voorgevel (Z) aan de Noorderhagen heeft vijf vensterassen met een centrale entree binnen een gepleisterde lijst met pilasters en frontonbekroning. De deuren zijn vernieuwd. De vensters op de begane grond zijn gevat binnen een vlak gepleisterde lijst, de bovenlichten onder keperbogen hebben een geprofileerde omlijsting. De zestienruits samengestelde verdiepingsvensters zijn uitgevoerd met een wisseldorpel. In de geveltoppen van de zijgevels (O en W) een gepleisterd klimmend keperboogfries onder natuurstenen dekplaten en gietijzeren roosvensters. Een dubbele paneeldeur met gietijzeren roosters in het tussenlid aan de oostgevel vormt de hoofdentree van het gebouw. De gevels van de dwarsvleugel zijn horizontaal geleed door waterlijsten en een geprofileerde gootlijst op klampen. In de zijgevels (O en W) op beide bouwlagen vier dubbele vierruits vensters met gedeelde bovenlichten onder getoogde strekken. De twee tuitgevels van de achtergevel (N) zijn uitgevoerd met een uitgemetseld klimmend keperboogfries onder natuurstenen deklijsten.
Verdiepingsvensters met getoogd bovenlicht en in de geveltop vensteropeningen met ventilatieborden onder keperbogen. In de rechter geveltop een ronde vensteropening met metselmozaïeken van gele baksteen. Waardering
Voormalige fabrieksschool van cultuur-, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang vanwege:
- de oorspronkelijke functie van fabrieksschool die is verweven met de ontwikkeling van Enschede tot industriestad
- de sobere eclectische bouwstijl met neoclassicistische detaillering
- de redelijke mate van uitwendige gaafheid
- de markante situering aan de rand van het centrum van Enschede op de hoek van de Noorderhagen en de Kloosterstraat
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The former FACTORY SCHOOL was built in different construction periods. The first storey of the wing on the Noorderhagen dates from 1872 and was built in a sober eclectic architectural style with neoclassical detailing. Contractor Buma carried out the work at that time. The storey on this wing and the transversely placed building section behind it were realised in 1881, 1887 and 1906 according to designs by architect G. Beltman (Enschede). The factory school was founded in 1866 on the initiative of Rev. Evers and fifteen manufacturers. The aim of the school was "the provision of ordinary and more extended primary education to children who were employed in the factories." Children aged 10 to 14 who worked in the businesses of the aforementioned manufacturers were obliged to attend education at the factory school. The building stands on the corner of the Noorderhagen (S) and the Kloosterstraat (E) at the edge of the centre of Enschede. A wrought-iron fence with cast-iron columns that runs around the corner forms the property boundary along the streets.
Description
Composite building volume of two storeys on an approximately rectangular ground plan. The property consists of a main building under a gabled roof and behind it a transversely placed wing under a double gabled roof.
The roofs are covered with grey Dutch tiles. The two building sections are connected to each other via an intermediate element under a flat roof. The ground floor of the main building is erected above a plastered plinth in brown brick, the storey and the wing at the rear in reddish-brown brick. The ornamental wall anchors of the storey floors are painted white. The facades of the main building are articulated by drip mouldings, a profiled string course on the storey division and with false joints plastered corner strips. The profiled gutter moulding is supported at the corners by gutter brackets. The symmetrical front facade (S) on the Noorderhagen has five window bays with a central entrance within a plastered frame with pilasters and pediment crown. The doors have been renewed. The windows on the ground floor are set within a flat plastered frame, the fanlights under basket-arch bricks have a profiled surround. The sixteen-pane composite storey windows are executed with an alternating transom. In the gable tops of the side facades (E and W) a plastered climbing basket-arch frieze under natural stone coping and cast-iron grille windows. A double panel door with cast-iron grilles in the intermediate section on the east facade forms the main entrance to the building. The facades of the transverse wing are articulated horizontally by drip mouldings and a profiled gutter moulding on brackets. In the side facades (E and W) on both storeys four double four-pane windows with divided fanlights under arched stretches. The two spout gables of the rear facade (N) are executed with a built-up climbing basket-arch frieze under natural stone coping.
Storey windows with arched fanlight and in the gable top window openings with ventilation boards under basket-arch bricks. In the right gable top a round window opening with brick mosaic work of yellow brick. Assessment
Former factory school of cultural, architectural-historical and urban planning importance due to:
- the original function of factory school which is intertwined with the development of Enschede into an industrial city
- the sober eclectic architectural style with neoclassical detailing
- the reasonable degree of external integrity
- the striking location at the edge of the centre of Enschede at the corner of the Noorderhagen and the Kloosterstraat
Nearby in the register
- Winkel (G2), Korte Hengelosestraat 1Winkelunder 1 mi
- Kerktoren, Oude Markt 32Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Oude Markt 32Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Bankgebouw, Piet Heinstraat 4Handel en kantoorunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.