Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bankgebouw, Piet Heinstraat 4
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Bankgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Piet Heinstraat 4, 7511 JE Enschede (and others)
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22123, 6.89117
- Monument number
- 510614
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft Library
A historical map covers this location.
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het BANKGEBOUW van de Incassobank (Amsterdam) is in 1929 gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse architect Jan Gratama in een late Amsterdamse Schoolstijl met invloed van de Delftse School. De decoratieve gevels zijn volgens de kolossale orde ingedeeld met een sokkel, pilasters over twee bouwlagen en een afsluitende mezzanino. Het gebouw staat met de westgevel aan de Piet Heinstraat. De (vernieuwde) oostgevel gaat schuil achter een uitbreiding uit 1988 die buiten de bescherming valt. De oorspronkelijke ingang met draaideur in de meest linkse travee van de westgevel is bij die verbouwing vervangen door een vensterpartij. Afgezien van de kelder met safe is het interieur grotendeels gewijzigd.
Omschrijving
Onderkelderd pand van drie bouwlagen op rechthoekige plattegrond onder overstekend steil schilddak met leien in Maasdekking. Tegen de blinde zuidgevel een uitgebouwd trappehuis onder schilddak met aan de westzijde een lage dienstingang onder plat dak. De gevels zijn opgetrokken in bruine baksteen. Boven het gepleisterde fries rust de overstekende kap op rijk gedecoreerde consoles met siersmeedijzeren ornamenten. De west- en noordgevel zijn respectievelijk vier en drie traveeën breed en volgens de kolossale orde ingedeeld; een hardstenen sokkel in rustica, lisenen over twee bouwlagen en een horizontaal gelede mezzanino. Boven de risalerende muurdammen met lisenen een omgaande horizontale natuurstenen lijst waarop sierblokken met de letters IB in reliëf.
Op dezelfde hoogte worden de hoeklisenen bekroond door gebeeldhouwde leeuwen met wapenschilden van Amsterdam, Enschede en Lonneker. De gemetselde muurdammen en lisenen van de mezzanino zijn door schijnvoegen horizontaal geleed. De drielicht vensters met stalen ramen tussen gemetselde stijlen onder rollagen hebben van beneden naar boven een veertien-, twaalf- en tienruits roedenverdeling. De onderdorpels zijn evenals het kalf van de mezzaninovensters uitgevoerd in natuursteen. De gemetselde stijlen en dagkanten van de begane grondvensters worden voortgezet in verticale gemetselde sierbanden, die vlak boven de sokkel en ter hoogte van de onder- en bovendorpels met natuurstenen blokken zijn opgesierd. In het trappehuis aan de zuidgevel een dubbel tienruits en een vierruits venster, in de dienstingang een deur onder rondboog en rechts daarvan een drielicht venster. De kleine dakkapellen in de dakschilden aan de noord- en westzijde zijn uitgevoerd met wangen onder overstekende schilddakjes met smeedijzeren nokversiering.
In de grotendeels betegelde kelder de oorspronkelijke safe, nachtkluis en verschillende couponkamers. Een smeedijzeren hek sluit de keldertrap af.
Waardering
Bankgebouw van de Incassobank van cultuur- en architectuurhistorisch belang vanwege:
- de oorspronkelijke functie
- de zakelijke baksteenarchitectuur met de kolossale orde
- de Amsterdamse School-bouwstijl met invloed van de Delftse School, die kenmerkend is voor het werk van J. Gratama aan het einde van de twintiger jaren
- de gaafheid van de noord- en westgevel aan de straatzijde
- de gave kelder met de oorspronkelijke safe
- de zeldzaamheid van een dergelijk bankgebouw in Twente
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The BANK BUILDING of the Incassobank (Amsterdam) was built in 1929 according to a design by Amsterdam architect Jan Gratama in a late Amsterdam School style with influence from the Delft School. The decorative facades are arranged according to the colossal order with a base, pilasters over two storeys and a closing mezzanine. The building stands with its west facade on the Piet Heinstraat. The (renewed) east facade is hidden behind an extension from 1988 which falls outside the protection. The original entrance with revolving door in the leftmost bay of the west facade was replaced by a window section during that renovation. Apart from the cellar with safe, the interior has been largely altered.
Description
Undercellared building of three storeys on rectangular ground plan under overhanging steep hipped roof with slates in Maas bond. Against the blind south facade is an adjoining staircase under hipped roof with a low service entrance on the west side under flat roof. The facades are constructed in brown brick. Above the plastered frieze the overhanging roof rests on richly decorated consoles with ornamental wrought-iron ornaments. The west and north facades are respectively four and three bays wide and arranged according to the colossal order; a hardstone base in rustication, lisenes over two storeys and a horizontally articulated mezzanine. Above the projecting wall piers with lisenes an surrounding horizontal natural stone moulding upon which ornamental blocks with the letters IB in relief.
At the same height the corner lisenes are crowned by sculptured lions with shields of arms of Amsterdam, Enschede and Lonneker. The mortared wall piers and lisenes of the mezzanine are articulated horizontally by false joints. The three-light windows with steel frames between mortared mullions under roll mouldings have from bottom to top a fourteen-, twelve- and ten-pane glazing bar division. The window sills are as well as the spandrel of the mezzanine windows executed in natural stone. The mortared mullions and reveals of the ground floor windows are continued in vertical mortared ornamental bands, which just above the base and at the height of the upper and lower sills are decorated with natural stone blocks. In the staircase on the south facade a double ten-pane and a four-pane window, in the service entrance a door under round arch and to its right a three-light window. The small roof dormers in the roof slopes on the north and west sides are executed with wall pieces under overhanging hipped roof roof-pieces with wrought-iron ridge ornaments.
In the largely tiled cellar the original safe, night safe and various coupon rooms. A wrought-iron railing closes off the cellar stairs.
Assessment
Bank building of the Incassobank of cultural and architectural-historical importance because of:
- the original function
- the functional brick architecture with the colossal order
- the Amsterdam School building style with influence from the Delft School, which is characteristic of the work of J. Gratama at the end of the twenties
- the integrity of the north and west facade on the street side
- the preserved cellar with the original safe
- the rarity of such a bank building in Twente
Nearby in the register
- Woonhuis, Piet Heinstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Bankgebouw, Hoedemakerplein 1Handel en kantoorunder 1 mi
- Winkel (G2), Korte Hengelosestraat 1Winkelunder 1 mi
- Woonhuis, M.H. Tromplaan 9Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.