Rijksmonumentenregister · Netherlands
Blindeninstituut, Prins Alexanderweg 78
Huis ter Heide, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sociale zorg, liefdadigheid
- Function
- Blindeninstituut
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1910
- Address
- Prins Alexanderweg 78, 3712 AC Huis ter Heide (Zeist 26) (and others)
- Place
- Huis ter Heide
- Municipality
- Zeist
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.10843, 5.25603
- Monument number
- 510272
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1902 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Utrecht / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Van oorsprong als Blindeninstituut in 1910 gebouwd, naar ontwerp van architect C.B. Posthumus Meyjes voor het bestuur van de Prins Alexanderstichting te Amsterdam. Het gebouw was bestemd voor veertig blinde kinderen die er onderwijs genoten. De lokatie is bewust gekozen vanwege de bosrijke omgeving van het buurtschap Huis ter Heide, waar sinds 1901 een lokaalspoor met station aan de Amersfoorstseweg liep. In 1999 is het pand intern verbouwd. Aan de achterzijde is een nieuwe aanbouw gezet.
Omschrijving
Een evenwijdig aan de openbare weg gelegen vrijstaand GESTICHTSGEBOUW van twee bouwlagen op een asymmetrische, U-vormige plattegrond onder een met kruispannnen gedekt samengesteld schilddak. De bakstenen gevels zijn uitgevoerd in traditionele stijl met Hollands-classicistische invloeden. Het meest voorkomende venstertype is het roedenschuifvenster waarboven een licht getoogde strek is aangebracht. De representatieve voorgevel bevindt zich aan de oostzijde. Deze gevel heeft een streng symmetrische indeling en is elf vensterassen breed. De gehele voorgevel wordt met een geprofileerde kroonlijst afgesloten. De indeling bestaat uit twee hoekrisalieten van elk drie vensterassen breed, voorzien van geblokte hoeklisenen in schoon metselwerk. De hoeklisenen hebben in de kroonlijst een console die de dakgoot ondersteunt. Tussen de genoemde hoeklisenen bevindt zich een gevel die vijf vensterassen breed is en waar een monumentale ingangspartij op de middenas geplaatst is. De ingangspartij wordt geaccentueerd door geblokte lisenen waartussen een wit bepleisterde deuromlijsting is aangebracht. De bepleistering omvat ook de dubbele balkondeur boven de hoofdingang. De ingang bestaat uit een dubbele deur met een rondboogvormig roedenbovenlicht. Links van de ingangspartij is een eerste steen ingemetseld met de tekst: `19 juni 1910 eerst steen gelegd door Carolina Maria Dudok van Heel, geb. 27 augustus 1904'. Boven de hoofdingang is een balkon op consoles geplaatst, dat een smeedijzeren hekwerk heeft gekregen, waarin de naam van het gebouw is gevat. De hoekpijlers van het balkonhek hebben een bolbekroning. In de top van de ingangspartij is een liggend ovaalvormig dakvenster geplaatst met een ingebogen ruitvoormige roedenverdeling. De kroonlijst boven het venster volgt de vorm van dit venster. Aan de onderzijde is een festoenrand bevestigd. In het dakschild bevinden zich aan de voorzijde zes dakkapellen met frontonbeëindiging en wangen. Op de middenas is op de nok van het dak een klokkentoren geplaatst, bestaande uit een vierkant basement, een achthoekige opbouw met galmgaten en een koepelvormige bekroning, waarop een windvaan is gezet.
De zijgevel van de vleugel aan de zuidzijde was oorspronkelijk vijf vensterassen lang, maar is later verlengd. Door deze uitbreiding moest de monumentale veranda, die aan de achterzijde van de zuidvleugel stond, verplaatst worden. Deze bevindt zich thans meer naar achter tegen de zijgevel. Op de hoeken zijn geblokte lisenen geplaatst. Een houten geprofileerde kroonlijst sluit de gevel af. De uitbreiding heeft geen kroonlijst, maar een eenvoudige daklijst.
De zijvleugel aan de noordzijde dateert uit 1999 en valt buiten de bescherming.
De achtergevel grenst aan wat oorspronkelijk de speelplaats is geweest. De gevel heeft een bouwvolume met voorsprong, waarin oorspronkelijk het gymlokaal in heeft gezeten. In de gevel bevinden zich in de eerste bouwlaag drie dubbele deuren met bovenlichten. In de tweede bouwlaag zijn drie grote kruisvensters met roedenindeling gezet. De hoeken zijn opgesierd met lisenen. In de teruggelegen hoeken ter weerszijden van het hierboven omschreven bouwvolume bevindt zich een bouwvolume van drie bouwlagen onder een plat dak. Op het snijpunt met het schilddak van het hoofdvolume is een hoog opgaande schoorsteen gezet.
Het interieur is in de loop der jaren aan een nieuwe functie aangepast en valt bijgevolg buiten de bescherming.
Waardering
Het blindeninstituut uit 1910 is van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een specifieke onderwijsvorm, een kenmerkend, vroeg twintigste eeuws fenomeen op de Utrechtse Heuvelrug. Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een traditionele bouwstijl geïnspireerd op hollands-classicistische voorbeelden en vanwege de plaats in het oeuvre van architect C.B. Posthumus Meyjes.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Originally built as a School for the Blind in 1910, designed by architect C.B. Posthumus Meyjes for the board of the Prins Alexanderstichting in Amsterdam. The building was intended for forty blind children who received education there. The location was deliberately chosen because of the wooded surroundings of the hamlet Huis ter Heide, where since 1901 a local railway line with a station ran along the Amersfoorstseweg. In 1999 the premises were renovated internally. A new extension was added at the rear.
Description
An INSTITUTIONAL BUILDING set parallel to the public road, freestanding, of two storeys on an asymmetrical, U-shaped ground plan, with a compound hipped roof covered with roof tiles in cross bond. The brick facades are executed in a traditional style with Dutch-classical influences. The most common window type is the sash window with a lightly arched transom above. The representative front facade is located on the east side. This facade has a strictly symmetrical layout and is eleven window axes wide. The entire front facade is finished with a profiled cornice. The layout consists of two corner risalites, each three window axes wide, provided with dressed corner pilasters in ashlar masonry. The corner pilasters have a console in the cornice that supports the roof gutter. Between the aforementioned corner pilasters is a facade five window axes wide with a monumental entrance composition placed on the central axis. The entrance composition is emphasized by dressed pilasters between which a white rendered door frame has been installed. The rendering also covers the double balcony door above the main entrance. The entrance consists of a double door with a semicircular arched glazing-bar fanlight. To the left of the entrance composition a foundation stone is laid in with the text: '19 June 1910 foundation stone laid by Carolina Maria Dudok van Heel, born 27 August 1904'. Above the main entrance a balcony on consoles has been placed, which has been given wrought-iron railings, in which the name of the building is set. The corner pillars of the balcony railing have a ball finial. In the apex of the entrance composition is a horizontal oval roof window placed with an inset diamond-shaped glazing-bar division. The cornice above the window follows the form of this window. At the bottom a festoon border is attached. In the roof slope there are six roof dormers with pediment terminations and flanking walls on the front side. On the central axis, on the ridge of the roof, a bell tower has been placed, consisting of a square base, an octagonal structure with louvres and a domed crown, on which a weathervane is set.
The side facade of the wing on the south side was originally five window axes long, but was later extended. Due to this extension the monumental veranda, which stood at the rear of the south wing, had to be moved. It is now positioned further back against the side facade. Dressed pilasters have been placed on the corners. A wooden profiled cornice finishes the facade. The extension has no cornice, but a simple roof edge.
The side wing on the north side dates from 1999 and falls outside the protection.
The rear facade borders on what was originally the playground. The facade has a projecting building volume, which originally contained the gymnasium. In the facade there are three double doors with fanlights in the first storey. In the second storey three large cross windows with glazing-bar division have been placed. The corners are decorated with pilasters. In the recessed corners on either side of the aforementioned building volume is a building volume of three storeys under a flat roof. At the intersection with the hipped roof of the main volume a tall chimney has been placed.
The interior has been adapted to a new function over the years and consequently falls outside the protection.
Valuation
The school for the blind from 1910 is of cultural-historical importance as a special expression of a specific form of education, a characteristic, early twentieth-century phenomenon on the Utrecht Heuvelrug. Of architectural-historical value as an example of a traditional building style inspired by Dutch-classical examples and because of its place in the oeuvre of architect C.B. Posthumus Meyjes.
Nearby in the register
- Historische aanleg, Amersfoortseweg bij 18Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- IJskelder, Amersfoortseweg bij 18Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- ZandbergenKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinbeeld, BlookerparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.