Rijksmonumentenregister · Netherlands
Oude Dok (object A)
Den Helder, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Waterweg, werf en haven
- Function
- Droogdok
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1812 - 1822
- Address
- Willemsoord, Weststraat, Rijkswerf Willemsoord Den Helder
- Place
- Den Helder
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.96107, 4.77007
- Part of complex
- 508460
- Monument number
- 508471
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1811 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Stenen DROOGDOK, genaamd dok I of oude dok, ontworpen door Jan Blanken Jansz. en aangelegd tussen 1812 en medio 1822. Het dok is gesitueerd op de middenas van het complex Rijkswerf Willemsoord, die de werf in een noordelijke en zuidelijke helft scheidt. Het stoommachinegebouw (object J, gebouw 47) dat ten westen van het dok ligt, leverde de energie voor het droogpompen van het dok. Het dok kon worden afgesloten door een drijvende deur (bateau-porte) die inmiddels is vervangen. Tot het dok behoren ook twee richtlatten.
N.B. Het oude dok kon ondanks lekkages tot 1849 in gebruik worden gehouden, maar toen was de situatie zo verslechterd dat leegpompen onmogelijk was geworden. In de periode van 1859 tot eind 1860 werd het dok herbouwd. Uit de bestekken blijkt dat in het oude, een nieuw en dus kleiner droogdok werd gebouwd (zie "Opgave van de voornaamste werken van 1854 af", waarin onder andere: "Perceel nr.9: aanbesteding twee percelen metselsteen voor herbouw oude dok (aanbesteding 17-3-1859). Bestek nr.10: gedeeltelijk inwendig afbreken van het oude dok en het daarbinnen bouwen van een nieuw droogdok ... (aanbesteding 17-3-1859). Bestek nr. 15: aanbesteding vijf percelen metselsteen bestemd voor de herbouw van het oude dok (aanbesteding 5-10-1859)".
Omschrijving
Droogdok met een langgerekt oost-west gericht grondplan, waarvan de korte westzijde is afgerond en de oostzijde afgeronde hoeken heeft aan weerszijden van de dokingang. Het dok is gesitueerd op de oost-west gerichte midden-as, die de werf in twee gelijke helften deelt. De lengte van het oude dok is circa 85 meter, de breedte circa 25 meter (ter hoogte van het maaiveld), de diepte boven de blokken was in oorsprong ongeveer 4 meter. De breedte van het dok neemt van maaiveld- tot dokvloerniveau trapsgewijs af. De kademuren en stootranden van de banketten zijn van hardsteen vervaardigd, de overige delen van de dokmuren zijn gemetseld. De glijgoten zijn eveneens van hardsteen. De fundering van de dokvloer bestaat uit een houten paalfundering waarop een houten rooster werd aangebracht.
In de zuidelijke dokmuur, bij de ingang van het dok, geeft een hardstenen steen met de tekst "VOLZEE" de waterhoogte bij volzee aan.
Tot het dok behoren ook twee ijzeren richtlatten die op de wal staan in de lengte-as van het dok. Ze staan enkele meters uit elkaar, in een loodrechte lijn (ter dokking van een schip).
Waardering
Het dok is van algemeen belang als historisch functioneel hoofdonderdeel van het complex Rijkswerf Willemsoord. Daarnaast is het object van algemeen belang uit cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en constructief oogpunt als gaaf bewaard gebleven en zeldzaam voorbeeld van een in de 19de eeuw gebouwd droogdok.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Dry dock with an elongated east-west oriented ground plan, the short west side of which is rounded and the east side of which has rounded corners on either side of the dock entrance. The dock is situated on the east-west oriented central axis which divides the shipyard into two equal halves. The length of the old dock is approximately 85 metres, the width approximately 25 metres (at ground level), the depth above the blocks was originally approximately 4 metres. The width of the dock decreases in steps from ground level to dock floor level. The quay walls and mooring edges of the berths are made of hardstone, the remaining parts of the dock walls are brick. The sliding channels are also of hardstone. The foundation of the dock floor consists of a timber pile foundation on which a timber grating was laid.
In the southern dock wall, at the entrance to the dock, a hardstone stone with the text "VOLZEE" indicates the water level at high tide.
The dock also includes two iron alignment marks which stand on the bank along the longitudinal axis of the dock. They stand a few metres apart, in a perpendicular line (for the docking of a ship).
Valuation
The dock is of general importance as a historically functional principal component of the Rijkswerf Willemsoord complex. Furthermore, the object is of general importance from a cultural-historical, architectural-historical and constructive point of view as a well-preserved and rare example of a dry dock built in the 19th century.
Nearby in the register
- Gebouw 43 (object P)Opslagunder 1 mi
- Gebouw 51 (object N)Industrieunder 1 mi
- Gebouw 47 (object J)Opslagunder 1 mi
- Waterweg, werf en haven, WillemsoordWaterweg, werf en havenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.