Rijksmonumentenregister · Netherlands
Turfstrooiselfabriek
Erica, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Turfstrooiselfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Griendtsveenstraat Erica (Emmen 22)
- Place
- Erica
- Municipality
- Emmen
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.67919, 6.94493
- Part of complex
- 507452
- Monument number
- 506118
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1901 map "256. Lingen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Sober en functioneel vormgegeven TURFSTROOISELFABRIEK voor de productie van fijnturfstrooisel, gebouwd in opdracht van de Griendtsveen Drentsche Landontginning Mij BV. Het betreft een uniek en uiterst zeldzaam gebouw. Het gebouw dateert in oorsprong uit 1913, heeft een uitbreiding in westelijke richting gehad en is na een brand (1942) herbouwd. Daarbij zijn de gevels grotendeels gehandhaafd. Van groot belang is de technische inrichting met kantelinstallatie, jakobsladders, maalinstallaties en transportbanden (zie beschrijving). Oorspronkelijk werden de machines aangedreven door elektro-motoren die opgesteld waren in de motorkamer. Via een stelsel van assen, vliegwielen en drijfriemen werden de verschillende machines in beweging gebracht. In de na-oorlogse periode, toen er betere stofvrije elektro-motoren kwamen, zijn deze bij de machines geplaatst waardoor de aandrijving veel gemakkelijker werd. Van groot belang is de kantelinstallatie en de verlading boven het water. Essentieel in het beeld van de fabriek is de aanwezigheid van het veldspoor met rangeerterrein, de remise en de samenhang met het Dommerskanaal en de parallel daaraan staande bebouwing. De voormalige fijnturfstrooiselfabriek heeft tot aan het eind van 1983 gedraaid.
Omschrijving
In hoofdvorm langgerekt uit twee bouwlagen en een kap bestaand gebouw, opgetrokken uit baksteen en gedekt door een zadeldak, aan de noordzijde deels met een knik, bedekt met bimsbeton platen. De ijzeren spanten (polonceau) rusten op lisenen. Aan de noordzijde van het gebouw is een oplichting van het dak ten behoeve van onder meer de machinekamer. In de anderhalf steens muren zijn gewapend betonnen raamkozijnen aangebracht, in een aantal gevallen voorzien van stalen uitzetramen. De zuidelijke gevel heeft een houten aanbouw met lessenaardak, die dient als verlading boven het Dommerskanaal. De overkapping staat op houten en deels betonnen palen. In het oostelijk gedeelte staat een vrijwel complete machine-inrichting. Hiervoor is een gewapend betonconstructie aangebracht bestaande uit een skelet, vloeren en trappen. In de volgorde van het verwerkingsproces gaat het om een in ijzer uitgevoerde kantelinstallatie (ten noorden van het gebouw), plaatijzeren stortkokers, twee parallelle, in gewapend beton vervatte jakobsladders, stortkokers met eerste vermalers (wolven) en twee lange in gewapend beton vervatte jakobsladders. Deze jakobsladders brengen de turf naar de zolderverdieping waar het via plaatijzeren stortkokers door SEW-motor (Suddeutsche Elektromo toren Werke uit Brucksal) aangedreven, dubbele wolven werd gevoerd. Vervolgens komt de turf via een verdeling in 4 electrisch aangedreven (Conti Elektro (Schorch); 37 kW) battoirs (een met stalen kammen uitgevoerde zeefmachine). De uitgezeefde turf valt naar beneden in opvangbakken en kon vervolgens afgevoerd worden naar de balenpers. De niet-uitgezeefde turf werd via een overloop in de battoirs op een transportband gebracht en ging via een jakobsladder opnieuw naar de zolder om vervolgens via een wolf terecht te komen in een slagvermaler (FRIEDRICH KRUPP GRUSONWERK uit Magdenburg). Daaronder staat een kleinere battoir, aangedreven door een ELIN electromotor. Vervolgens wordt ook deze uitgezeefde turf overgebracht naar de balenpers. Er staat nog één balenpers en die is geplaatst in de jaren '60. Ook in de tijd werd een cycloon aangebracht voor de afzuiging van overtollig stof. Tenslotte staat op zolder nog een waterreservoir bestemd voor het besprenkelen ven te droog geworden bolsterturf.
Waardering
De turfstrooiselfabriek voor de productie van fijnturfstrooisel is van cultuurhistorisch, architectuurhistorisch, typologisch en stedenbouwkundig belang. Daarbij zijn vooral ook de industrieel-archeologische waarden bestaande uit de aanwezigheid van een vrijwel complete machine-inrichting, zeer belangrijk. Uniek en betrekkelijk gaaf.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Sober and functionally designed FINE PEAT LITTER FACTORY for the production of fine peat litter, built on commission of the Griendtsveen Drentsche Landontginning Mij BV. This is a unique and extremely rare building. The building dates originally from 1913, underwent an extension in the western direction and was rebuilt after a fire (1942). In doing so the facades were largely retained. Of great importance is the technical installation with tipping mechanism, jacob's ladders, grinding installations and conveyor belts (see description). Originally the machines were driven by electric motors which were installed in the motor room. Via a system of shafts, flywheels and drive belts the various machines were set in motion. In the post-war period, when better dust-free electric motors became available, these were placed at the machines, making the drive much easier. Of great importance is the tipping mechanism and the loading above the water. Essential to the appearance of the factory is the presence of the field railway with shunting yard, the depot and the connection with the Dommerskanaal and the building running parallel to it. The former fine peat litter factory ran until the end of 1983.
Description
In main form an elongated building consisting of two storeys and a roof structure, constructed of brick and covered by a gabled roof, on the north side partly with a bend, covered with pumice concrete slabs. The iron roof trusses (polonceau) rest on pilasters. On the north side of the building the roof is raised in part for, amongst other things, the machine room. In the one-and-a-half brick walls reinforced concrete window frames have been installed, in a number of cases provided with steel outward-opening windows. The southern facade has a wooden extension with lean-to roof, which serves as loading above the Dommerskanaal. The canopy rests on wooden and partly concrete posts. In the eastern section stands a virtually complete machinery installation. For this a reinforced concrete structure has been installed consisting of a skeleton, floors and stairs. In the order of the processing process it concerns a tipping mechanism executed in iron (to the north of the building), sheet iron feed chutes, two parallel jacob's ladders set in reinforced concrete, feed chutes with first grinders (wolfs) and two long jacob's ladders set in reinforced concrete. These jacob's ladders bring the peat to the loft floor where it is fed via sheet iron feed chutes through a SEW motor (Süddeutsche Elektromotorenwerke from Bruchsal) driven double wolf. Subsequently the peat passes via a distribution into 4 electrically driven (Conti Elektro (Schorch); 37 kW) beaters (a sieve machine equipped with steel combs). The sieved peat falls below into catching containers and could subsequently be conveyed to the baling press. The unsieved peat was brought via an overflow in the beaters onto a conveyor belt and went via a jacob's ladder again to the loft and subsequently via a wolf ended up in a hammer mill (FRIEDRICH KRUPP GRUSONWERK from Magdeburg). Below it stands a smaller beater, driven by an ELIN electric motor. Subsequently this sieved peat is also conveyed to the baling press. There is still one baling press and it was installed in the 1960s. Also at that time a cyclone was installed for the extraction of surplus dust. Finally, on the loft there still stands a water reservoir intended for sprinkling peat that had become too dry.
Assessment
The peat litter factory for the production of fine peat litter is of cultural-historical, architectural-historical, typological and urban planning importance. Thereby the industrial-archaeological values consisting of the presence of a virtually complete machinery installation are particularly important. Unique and relatively well-preserved.
Nearby in the register
- Locomotievenremise, Griendtsveenstraat 144Opslagunder 1 mi
- Ambtswoning, Griendtsveenstraat 57Dienstwoning1 mi
- Ambtswoning, Griendtsveenstraat 41Dienstwoning1 mi
- Huize CarexDienstwoning2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.