Rijksmonumentenregister · Netherlands
vh. Nieuw Herbranda
Buitenpost, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1915
- Address
- Voorstraat 49, 9285 NP Buitenpost (Achtkarspelen 21)
- Place
- Buitenpost
- Municipality
- Achtkarspelen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.25470, 6.14691
- Monument number
- 502162
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1894 map "Het Koninkrijk der Nederlanden / bew. door I. Dornseiffen ; get. door E. de Geest" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het vm. WOONHUIS met aanbouw, vh. genaamd Nieuw Herbranda, is rond 1910 gerealiseerd ter plaatse van een afgebroken boerderij. Het pand is gebouwd in een vernieuwingsstijl, met aan Art Nouveau verwante elementen en doet thans dienst als woning met kantoor. Het object bestaat uit twee geschakelde bouwvolumes: een groot vierkant woonhuis en een kleiner rechthoekig woonhuis (voorhuis) met aanbouw. Deze twee delen zijn zo geschakeld dat een L-vormige grondslag ontstaat. De markante villa is gesitueerd aan de met statige herenhuizen bebouwde Voorstraat en ligt teruggerooid op een ruim eigen erf. In de tuin grenzend aan de Voorstraat staat een solitaire beuk. Het erf is deels omgracht, waarover een bruggetje ligt aan de westzijde. De oorspronkelijke entree van de vm. villa is aan de westgevel, georiënteerd op de singel met beuken. Door de architectonische detaillering van de gevel aan de Voorstraatzijde wordt de suggestie van "voorgevel" gewekt. De villa is herhaaldelijk verbouwd. In 1937 heeft architect J.C. Velding tekeningen voor de eerste verbouw gemaakt. Deze verbouw betrof de serre en de ingang, en een ingrijpende verandering van de aanbouw aan de noordzijde. Deze aanbouw is vergroot waarbij de kap is opgehoogd tot de noklijn van het voorhuis; het oude dak is vervangen door een geknikt schilddak.
In 1951 werd het woonhuis Nieuw Herbranda inpandig verbouwd tot vier zelfstandige wooneenheden voor ouden van dagen en een regentenkamer door J.C. Velding voor de Wiersma-Reitsma Stichting. Bij een verbouw in 1957 tot woonhuis met kantoren, uitgevoerd door R. Bergmans uit Buitenpost, werd vnl. het woonhuis intern verbouwd. In 1989 en 1991 volgde een interne verbouwing, vnl. van het kantoorgedeelte. Vanwege de vele wijzigingen en verbouwingen van de aanbouw wordt het noordoostelijke bouwvolume - het deel ten oosten van de opkamer - van bescherming van rijkswege uitgesloten, evenals de serre.
Omschrijving
Het vm. woonhuis bestaat uit twee bouwvolumes van één bouwlaag op L-vormig grondplan. Het woonhuis op bijna vierkante grondslag bestaat uit een onderbouw van bruine bakstenen, het muurvlak boven de groen geglazuurde cordonlijst bestaat uit crèmekleurige verblendstenen. Het pand heeft een overstekend geknikt afgeknot schilddak met keramische pironnen gedekt met bruin geglazuurde tuile-du-nord pannen en heeft een gootlijst op klampen. Een in bruine en gele stenen gemetselde hoge schoorsteen in het oostelijk zijschild. In de zuidgevel twee brede houten kruisvensters met luiken voor de onderste ruiten en groen geglazuurde lekdorpels. Boven de vensters zijn geel-groen geglazuurde segmentbogen met Jugendstil-decoratie in de boogtrommels. Tussen de twee vensters wordt de cordonlijst onderbroken en lijkt een opgetrokken segmentboog met een groen geglazuurde segmentboog in het muurvlak een denkbeeldige entree te bekronen. In het risaliet topgeveltje is een smal verticaal venster met luiken. Uitkragende muurdammen vormen de aanzet voor een risalerend muurvlak, verlevendigd met sterankers en opgetrokken tot een kajuit. Onder een afgewolfd geknikt zadeldakje met een zinken piron. Aan de oost- en westgevel worden alle H-, en kruisvensters met luiken eveneens afgesloten door een geglazuurde segmentboog met gedecoreerde boogtrommels. Aan de westgevel bevindt zich, direct naast de grote driezijdige serre met plat dak, een houten deur met boven- en zijlicht. Daarboven is een grote kajuit onder afgewolfd geknikt zadeldak. Balkondeuren met bovenlicht onder strek en luiken bevinden zich naast de serre en in de kajuit.
Tussen de twee geschakelde bouwvolumes bevindt zich de oorspronkelijke hoofdentree in een inpandig portiek, afgesloten met een ronde toegangsboog van geel-groen geglazuurde bakstenen.
Het kleinere woonhuis op rechthoekig grondplan heeft een onderbouw van bruine bakstenen en een wit gepleisterde bovenbouw boven de groen geglazuurde wisseldorpel. Het afgewolfde zadeldak is gedekt met bruin geglazuurde tuile-du-nord pannen. Op de hoek van nok- en hoekkepers bevindt zich een keramische piron. De vorm en detaillering van de kruis- en H-vensters in de voorgevel aan de westzijde en de langsgevel aan de noordzijde komen overeen met die van het reeds beschreven bouwvolume.
Waardering
De vm. villa, rond 1910 aan de Voorstraat in Buitenpost gerealiseerd, is van cultuurhistorisch en architectonisch belang vanwege:
- de situering en het aanzien van het straatbeeld, verbonden met de overige vrijstaande herenhuisbebouwing,
- vanwege de toegepaste bouwstijl waarin elementen van de Art Nouveau zijn toegepast,
- de hoge mate van visuele gaafheid van de villa met de oorspronkelijke toegangslaan met beplanting,
- de redelijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur,
- de hoge mate van gaafheid van detaillering en ornamentiek.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The former DWELLING with extension, formerly known as Nieuw Herbranda, was realised around 1910 on the site of a demolished farmhouse. The property was built in a renewal style, with elements related to Art Nouveau, and now serves as a residence with office. The object consists of two adjoining building volumes: a large square dwelling and a smaller rectangular dwelling (front house) with extension. These two parts are adjoined in such a way that an L-shaped foundation is created. The striking villa is situated on the Voorstraat, which is lined with stately mansions, and is set back on a spacious private plot. In the garden adjoining the Voorstraat stands a solitary beech tree. The plot is partly surrounded by a moat, crossed by a small bridge on the west side. The original entrance of the former villa is on the west facade, facing the canal lined with beeches. The architectural detailing of the facade on the Voorstraat side creates the impression of a "front facade". The villa has been repeatedly renovated. In 1937, architect J.C. Velding made drawings for the first renovation. This renovation concerned the conservatory and the entrance, and a major alteration to the extension on the north side. This extension was enlarged with the roof raised to the ridge line of the front house; the old roof was replaced by a hipped roof with two slopes.
In 1951 the dwelling Nieuw Herbranda was internally renovated into four independent residential units for the elderly and a regents' room by J.C. Velding for the Wiersma-Reitsma Foundation. During a renovation in 1957 into a residence with offices, carried out by R. Bergmans from Buitenpost, the dwelling was mainly internally renovated. In 1989 and 1991 internal renovations followed, mainly of the office section. Because of the many alterations and renovations of the extension, the northeastern building volume - the part east of the kitchen - is excluded from national monument protection, as is the conservatory.
Description
The former dwelling consists of two building volumes of one storey on an L-shaped foundation. The dwelling on an almost square foundation consists of an underbody of brown brick; the wall surface above the green glazed cornice consists of cream-coloured facing brick. The property has an overhanging hipped roof with sloped ends covered with ceramic finials and brown glazed tuile-du-nord tiles and has a gutter moulding on clamps. A high chimney built in brown and yellow brick in the eastern side roof. In the south facade two wide wooden cross windows with shutters for the lower lights and green glazed drip mouldings. Above the windows are yellow-green glazed segment arches with Art Nouveau decoration in the arch soffits. Between the two windows the cornice is interrupted and an arched segment arch with a green glazed segment arch in the wall surface appears to crown an imaginary entrance. In the risalite stepped gable is a narrow vertical window with shutters. Projecting wall piers form the base for a protruding wall surface, enlivened with ornamental anchors and rising to a cabin. Under a vaulted hipped saddle roof with a zinc finial. On the east and west facades all H- and cross windows with shutters are likewise closed off by a glazed segment arch with decorated arch soffits. On the west facade, directly next to the large three-sided conservatory with flat roof, is a wooden door with fanlight and sidelights. Above it is a large cabin under a vaulted hipped saddle roof. Balcony doors with fanlight under cornice and shutters are located next to the conservatory and in the cabin.
Between the two adjoining building volumes is the original main entrance in an internal portico, closed off with a round entrance arch of yellow-green glazed brick.
The smaller dwelling on a rectangular foundation has an underbody of brown brick and a white rendered upper storey above the green glazed alternating drip moulding. The vaulted saddle roof is covered with brown glazed tuile-du-nord tiles. On the corner of ridge and hip rafter is a ceramic finial. The form and detailing of the cross- and H-windows in the front facade on the west side and the side facade on the north side correspond with those of the building volume already described.
Appreciation
The former villa, realised around 1910 on the Voorstraat in Buitenpost, is of cultural-historical and architectural significance because of:
- the location and appearance of the streetscape, connected with the other detached mansion residences,
- the building style applied, in which elements of Art Nouveau are incorporated,
- the high degree of visual integrity of the villa with the original access lane with planting,
- the reasonable degree of architectural integrity of the exterior,
- the high degree of integrity of detailing and ornamentation.
Nearby in the register
- Woonhuis, Voorstraat 58Woonhuisunder 1 mi
- Praktijkwoning, Voorstraat 60Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stationsstraat 18Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stationsstraat 19Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.