Rijksmonumentenregister · Netherlands
Stoomhoutzagerij
Groenlo, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Winterswijkseweg 49, 7141 DM Groenlo (Oost Gelre 25)
- Place
- Groenlo
- Municipality
- Oost Gelre
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.03270, 6.62732
- Monument number
- 475967
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zutphania Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
In 1916 als stoomhoutzagerij voortgezette oudere handzagerij, gehuisvest in een houten zaaggebouw uit 1900 met daarmee verbonden en evenwijdige geplaatste bakstenen machineloods en dito ketelloods, met de daarbij behorende inventaris, de fabrieksschoorsteen en een deels stenen, deels houten vrijstaande houtloods.
De grijsgeschilderde zagerij is in een bouwlaag opgetrokken op een rechthoekige plattegrond onder met gesmoorde pannen gedekt zadeldak met een topgevel aan de voorzijde en een dakschild aan de achterzijde; links een houten aanbouw onder lessenaarsdak; de voorgevel heeft witte windveren en een uitgezaagd houten beschot met daarin zowel rechte, gebogen als kepervormige vertandingen; op het beschot zijn witte horizontale en verticale sierlijsten geplaatst, het opschrift "Stoomhoutzagerij Firma J. Nahuis" is aan de onderzijde van het beschot aangebracht; erboven twee kleine witte vensters met roeden; dubbele deuren in deze gevel.
In de zagerij een zaagmachine met verticaal raam, vervaardigd door Kirchner , Leipzig in 1918 en een zaagmachine met horizontaal raam uit 1918, gemaakt door Fleck, Berlijn; bijbehorend een zeer lange houten slede voor het horizontale raam en een kortere slede voor het verticale raam.
De machineloods is van de zagerij gescheiden door een hoge bakstenen brandmuur; de rechthoekige bakstenen loods met topgevel en witte windveren onder sheddak heeft op het linker dakvlak glasplaten en op het rechter dakvlak pannen; in de voorgevel een venster met gebogen bovendorpel, een 12-ruitsverdeling aan de onder-, en een 4- ruitsverdeling aan de bovenzijde; een klein rond venster in de top; links van het grote venster een dubbele houten deur met erboven een plat dakgedeelte.
In de machineloods een uit 1897 daterende stoommachine, vervaardigd door Gebr. Mheer uit Monchengladbach, door een brede drijfriem verbonden met twee kleinere drijfriemen van de zaagmachines; in deze loods ook een uit 1896 daterende Marshall generator voor de opwekking van elektriciteit (110 volt gelijkstroom) en een driedelig schakelpaneel.
De ketelloods heeft eveneens een rechthoekig grondvlak, een topgevel en witte windveren; het zadeldak is gedekt met gesmoorde pannen; in de voorgevel een schuifdeur met gedeeld bovenlicht; een klein rond venster in de top; rechts van de loods een aanbouw onder lessenaarsdak (voorzijde hout, achterzijde baksteen met daarin gietijzeren vensters); aan de achterzijde de plusminus 26 m hoge fabrieksschoorsteen.
In de ketelloods de stoomketel uit 1915 geleverd door Machinefabriek Breda, die zowel de stoommachine als de generator van energie kan voorzien.
Vrijstaand op het terrein de (tot drie vakken ingekorte) houtloods van twee bouwlagen op een rechthoekige plattegrond, gedekt door een zadeldak met gesmoorde pannen belegd met daartussen in rode pannen de naam Nahuis; het voorste deel (aan de straatzijde) is opgetrokken in kalkzandsteen met daarboven verticaal houten beschot, het achterste deel heeft aan de linker gevel beschot van begane grond tot dak; de voorgevel bezit een beschot uitkragend naar rechts, en de rechter zijgevel kent houten luiken met erboven het beschot, en in het achterste deel een open constructie van eikehouten gebinten, waarop gehakte telmerken, en populierhouten ribben; de achtergevel is na de inkorting voor een deel met planken provisorisch gedicht; in de rechter zijgevel bevindt zich een dubbele deur met rechts een venster met kleine roedenverdeling; de voorgevel heeft drie houten vensters met betonnen onderdorpel en kleine roedenverdeling; de linker zijgevel heeft twee kleine vensters met roeden; op de verdieping zijn, behalve een hijsbalk aan de voorzijde, rechthoekige openingen in de voorgevel en de linker zijgevel.
Uit 1916 daterende Stoomhoutzagerij J.Nahuis, die een oudere handzagerij voortzette, met een in hout uitgevoerde zagerij uit 1900, een bakstenen machine- en ketelloods, en een fabrieksschoorsteen plus vrijstaande stenen/houten houtloods, inclusief de vrijwel complete apparatuur, hulpapparaten en gereedschappen, tezamen van grote typologische, authentieke cultuurhistorische, industrieel-archeologische en zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
In 1916 continued as a steam-powered sawmill from an older hand-operated sawmill, housed in a wooden saw building from 1900 with an adjoining and parallel-positioned brick engine shed and brick boiler shed, with the associated inventory, the factory chimney and a partly stone, partly wooden freestanding timber shed.
The grey-painted sawmill is constructed in one storey on a rectangular plan under a gabled roof covered with slurred tiles with a stepped gable on the front and a roof shield on the rear; on the left a wooden extension under a lean-to roof; the front facade has white wind braces and an ornamental wooden cladding with straight, curved and chevron-shaped notches; white horizontal and vertical ornamental mouldings are placed on the cladding, the inscription "Stoomhoutzagerij Firma J. Nahuis" is affixed to the lower part of the cladding; above it two small white windows with glazing bars; double doors in this facade.
In the sawmill a saw machine with vertical frame, manufactured by Kirchner, Leipzig in 1918 and a saw machine with horizontal frame from 1918, made by Fleck, Berlin; with it a very long wooden carriage for the horizontal frame and a shorter carriage for the vertical frame.
The engine shed is separated from the sawmill by a high brick firewall; the rectangular brick shed with stepped gable and white wind braces under a sawtooth roof has glass panes on the left roof surface and tiles on the right roof surface; in the front facade a window with curved upper lintel, a 12-pane glazing on the lower part and a 4-pane glazing on the upper part; a small round window in the top; to the left of the large window a double wooden door with above it a flat roof section.
In the engine shed a steam engine dating from 1897, manufactured by Gebr. Mheer from Monchengladbach, connected by a wide drive belt to two smaller drive belts of the saw machines; in this shed also a Marshall generator dating from 1896 for the generation of electricity (110 volt direct current) and a three-section switch panel.
The boiler shed likewise has a rectangular ground plan, a stepped gable and white wind braces; the gabled roof is covered with slurred tiles; in the front facade a sliding door with divided fanlight; a small round window in the top; to the right of the shed an extension under a lean-to roof (front side wood, rear side brick with cast-iron windows); on the rear side the approximately 26 m high factory chimney.
In the boiler shed the steam boiler from 1915 supplied by Machinefabriek Breda, which can supply energy to both the steam engine and the generator.
Freestanding on the site the (shortened to three bays) timber shed of two storeys on a rectangular plan, covered by a gabled roof with slurred tiles interspersed with red tiles bearing the name Nahuis; the front part (on the street side) is constructed in sand-lime brick with vertical wooden cladding above, the rear part has cladding on the left facade from ground floor to roof; the front facade has cladding projecting to the right, and the right side facade has wooden shutters with the cladding above, and in the rear part an open construction of oak timber beams, with carpenters' marks and poplar wood ribs; the rear facade is partly provisionally sealed with boards after the shortening; in the right side facade there is a double door with a window to the right with small glazing bars; the front facade has three wooden windows with concrete lintels and small glazing bars; the left side facade has two small windows with glazing bars; on the upper floor are, besides a hoist beam on the front, rectangular openings in the front facade and the left side facade.
From 1916 dating Steam-Powered Sawmill J. Nahuis, which continued an older hand-operated sawmill, with a sawmill executed in wood from 1900, a brick engine and boiler shed, and a factory chimney plus freestanding stone/wooden timber shed, including the virtually complete equipment, auxiliary apparatus and tools, together of great typological, authentic cultural-historical, industrial-archaeological and rarity value.
Nearby in the register
- Nutsbedrijf, Boompjeswal 6 t01 Groenlo (Oost Gelre 25)Industrieunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 8Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Omwalling, te "" (Oost Gelre 25)Omwallingunder 1 mi
- Kerk, Mattelierstraat 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.