Rijksmonumentenregister · Netherlands
Open verdedigingswerk, Lunet III Utrecht
Utrecht, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Open verdedigingswerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Lunet III Utrecht
- Place
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07156, 5.13421
- Part of complex
- 532424
- Monument number
- 532456
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 46. Betonnen brug.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
De BETONNEN BRUG in het Houtensepad bij Lunet III is een relatief zeldzaam voorbeeld van een speciaal vanwege de grootschalige wijziging van de verkeersinfrastructuur ten oosten van Utrecht gebouwde brug in de bestaande landweg vanuit de stad richting Houten. De weg / het Houtensepad liep van oudsher tussen de Lunetten III en IV door en kende een noordwaartse aftakking naar de Lunet III en een zuidelijke aftakking langs Lunet IV en dan verder richting de Polders Hoog- en Laag-Raven. Met de aanleg van de Waterlinieweg in de laatste vooroorlogse jaren kwam hierin een aanpassing, waardoor de aansluitingen met de stad noordelijker (langs het spoor) en zuidelijker (ter hoogte van huidige Brennerbaan) kwamen te liggen, terwijl er ter hoogte van Lunet III een brug over een deel van de fortgracht kwam te liggen. Het nieuwe, gekromde tracé van het Houtensepad met brug kwam aan de westzijde van het Lunet binnen de Militaire Landsgrond te liggen. Hiertoe is een tweetal loodsen (e en f3) gesloopt en werd tevens een aarden verdedigingswerk geslecht. De brug vervulde zowel een civiele als een militaire verkeersfunctie - dit laatste met name in verband met de gecompliceerde situatie rond het inundatiekanaal, de Waterlinieweg en de nabije, iets ten noorden van Lunet III gelegen spoorwegen naar Arnhem en Den Bosch. Met de latere verbreding van de Waterlinieweg is het talud van deze weg dicht tegen de weg en de brug komen te liggen, maar de aanleg en constructieve delen van de brug zijn in hoofdzaak nog gaaf aanwezig.
Omschrijving
BETONNEN BRUG in het Houtensepad bij Lunet III ten westen van het werk en gelegen binnen de als zodanig op de kaart aangeduide Militaire Landsgrond. De iets gekromde betonnen brug rust op tientallen, schuin ten opzichte van elkaar geheide, vierkante betonnen palen die op meerdere plaatsen dwars op de lengte van de brug met elkaar zijn verbonden door betonnen liggers. De totale lengte bedraagt circa 70 m - waarvan ongeveer 30 m recht en aan noord- en zuidzijden circa 20 m lange, licht gekromde aanbruggen. De aanbruggen zijn van het middelste, rechte bruggedeelte gescheiden door in het wegdek waarneembare naden. Aan de oostzijde van de brug bevindt zich een verhoogd trottoir dat over de gehele lengte wordt begeleid door een ijzeren leuning; aan de westzijde grenst de brug tegenwoordig dicht aan de Waterlinieweg.
Waardering
De BETONNEN BRUG in het Houtensepad bij Lunet III is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw), c. het systeem van 'levende' veldversterking in de diepte (20ste eeuw).
Het betreft hier een onderdeel uit de periode 1935-1940, namelijk een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van historische weg- en waterbouwkunde, dienende als militaire en civiele overspanning van een deel van een fortgracht en als oeververbinding.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en met een aantal uit dezelfde tijd daterende werken die zijn aangelegd vanwege ingrijpende verkeersinfrastructurele ontwikkelingen rond Utrecht.
* Het onderdeel representatief (karakteristiek) omdat het in samenhang met nabije werken een goed voorbeeld is van toepassing van dit type betonnen brug in een gecombineerde civiele en militaire situatie.
* Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard omdat het naar vorm en situering goed herkenbaar is gebleven en ook de technische uitvoering in hoofdzaak ongewijzigd is gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 46. Concrete bridge.
NEW HOLLANDIC WATERLINE
Introduction
The CONCRETE BRIDGE in the Houtensepad at Lunet III is a relatively rare example of a bridge specifically built due to the large-scale modification of traffic infrastructure east of Utrecht in the existing country road from the city towards Houten. The road / Houtensepad ran traditionally between Lunettes III and IV and had a northward branch towards Lunet III and a southern branch along Lunet IV and then further towards the Polders Hoog- and Laag-Raven. With the construction of the Waterlinieweg in the last pre-war years, this underwent a modification, whereby the connections with the city shifted northward (along the railway) and southward (at the level of present-day Brennerbaan), while at Lunet III a bridge across part of the fort ditch was constructed. The new, curved course of the Houtensepad with bridge came to lie on the west side of the Lunet within the Military Crown Land. For this purpose, two sheds (e and f3) were demolished and an earthen defensive work was also levelled. The bridge served both a civil and a military traffic function - the latter in particular in connection with the complicated situation around the inundation canal, the Waterlinieweg and the nearby railways towards Arnhem and Den Bosch, located slightly north of Lunet III. With the later widening of the Waterlinieweg, the slope of this road came to lie close against the road and the bridge, but the construction and structural parts of the bridge are largely still intact.
Description
CONCRETE BRIDGE in the Houtensepad at Lunet III west of the work and located within the Military Crown Land as indicated on the map. The slightly curved concrete bridge rests on dozens of square concrete piles, driven at an angle to each other, which are connected at multiple points across the length of the bridge by concrete beams. The total length is approximately 70 m - of which approximately 30 m straight and on north and south sides approximately 20 m long, slightly curved approach spans. The approach spans are separated from the middle, straight bridge section by joints visible in the road surface. On the east side of the bridge there is a raised pavement that is accompanied along its entire length by an iron railing; on the west side the bridge now borders closely on the Waterlinieweg.
Valuation
The CONCRETE BRIDGE in the Houtensepad at Lunet III is of general importance because of:
* Cultural historical values as part of the New Hollandic Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others for approximately 125 years.
* Architectural historical values in particular as an expression of military-strategic architecture, which was based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the arms race with increasingly powerful offensive means (19th and 20th century), c. the system of 'living' field fortification in depth (20th century).
This is a component from the period 1935-1940, namely an expression related to military-strategic architecture of historical road and water engineering, serving as a military and civil span of part of a fort ditch and as a bank connection.
* Ensemble value and situational values as part of the New Hollandic Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex and with a number of works dating from the same period that were constructed due to major traffic infrastructure developments around Utrecht.
* The component is representative (characteristic) because, in conjunction with nearby works, it is a good example of the application of this type of concrete bridge in a combined civil and military situation.
* The component is fairly well preserved because it has remained clearly recognizable in form and situation and the technical execution has largely remained unchanged.
Nearby in the register
- Bomvrij militair object, Houtensepad 150 DBomvrij militair objectunder 1 mi
- Militaire opslagplaats, Lunet III UtrechtMilitaire opslagplaatsunder 1 mi
- Kazemat, Lunet III UtrechtKazematunder 1 mi
- Bijgebouwen, Houtensepad 150Bijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.