TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bijgebouwen, Nieuwe Steeg bij 74

Herwijnen, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bijgebouwen
Category
onroerend gebouwd
Address
Nieuwe Steeg bij 74, 4171 KG Herwijnen (West Betuwe 25)
Place
Herwijnen
Municipality
West Betuwe
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.86549, 5.12558
Part of complex
531807
Monument number
531810

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 70.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

BOMVRIJE, DUBBEL UITGEVOERDE KAZERNE - gebouw B - met poterne, als zeldzaam, door aarde gedekt bouwwerk met twee naar elkaar toe gerichte gevels. De POTERNE verbindt de gebouwen B en G. Een poterne is een ondergrondse, bomvrije gang binnen een fort of een ander werk, die onderdelen verbindt, gewoonlijk hoofd- en voorwerk(en). Een kazerne is een verblijfsgebouw voor soldaten en hun uitrusting. Het waren de Fransen die eind 18de, begin 19de eeuw het stelsel invoerden soldaten in kazernes te legeren; kazernes zijn vanaf die tijd deel gaan uitmaken van forten, maar hiernaast zijn er ook vele als afzonderlijke bouwwerken binnen of buiten de bebouwde kommen (steden) tot stand gekomen. De binnen de 19de-eeuwse forten en andere werken gesitueerde kazernegebouwen waren gewoonlijk als bomvrije onderkomens geconstrueerd, dat wil zeggen dat ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber. Als bouwmateriaal werd aanvankelijk metersdik metselwerk en later (gewapend) beton toegepast, terwijl als dekking van het dak en de frontzijde(n) bovendien een aanaarding plaatsvond. De niet binnen forten of andere werken gelegen kazernes waren al dan niet speciaal voor die bestemming opgerichte en ingerichte gebouwen met accommodatie voor de (permanente) legering van militairen, vaak ook voorzien van andere militaire faciliteiten, zoals exercitieterreinen. In het geval van de kazerne van het Fort bij de Nieuwe Steeg heeft aanaarding van het zware metselwerk vrijwel rondom plaatsgevonden en zijn alleen de beide hoofdgevels van de tegenover elkaar gebouwde vleugels en een verbindingsstuk tussen beide vleugels zichtbaar. De kazerne bevindt zich vrijwel centraal binnen het fort; de beide parallelle gevels strekken zich uit van noordwest naar zuidoost. De eerste steen is gelegd in 1876. Ter wille van de publieksfunctie van het fort is de ruimte tussen beide vleugels overkapt met een doorzichtige, flauw hellende zadeldakconstructie en gesloten met een eveneens doorzichtige wand. In het interieur zijn moderne aanpassingen en voorzieningen gemaakt.

Omschrijving

De BOMVRIJE, DUBBEL UITGEVOERDE KAZERNE, gebouw B, van het FORT BIJ DE NIEUWE STEEG, bestaat uit twee tegenover elkaar liggende vleugels die in het zuidoosten met elkaar zijn verbonden. De bijzondere situering van beide bouwdelen hield verband met de meerzijdige vijandelijke hoofdschootsrichtingen. Tussen de beide vleugels ligt een klinkerstoep. De kazerne is rondom en bovenop gedekt door een dikke aanaarding, die alleen de gevels van de tegenover elkaar liggende in het zicht laat. De beide tegenover elkaar gelegen, in zwaar metselwerk uitgevoerde gevels zijn twee bouwlagen hoog en bevatten een vijftal toegangen met opgeklampte deuren met getoogd bovenlicht, geflankeerd door kleine getoogde vensters, en daarboven getoogde vensters en dito kleinere. De stalen luiken dateren uit de periode 1910-1940. De zuidwestelijke, langste gevel eindigt in een hellende vleugelmuur, waarachter onder meer authentieke sanitaire voorzieningen. Het tegenoverliggende, noordoostelijke bouwdeel eindigt in een haakse blinde gevel. Het kazernegebouw bevatte van oudsher onder meer logiesruimten, ziekenvertrekken, een apotheek en een keuken. In het qua indeling van ruimtes nog grotendeels gave interieur bevinden zich thans onder meer nog de trappenhuizen en privaten. Ook onderdelen als deuren, opvangbakken voor water, ventilatiekanalen, enz. zijn nog aanwezig. De ingang van de POTERNE bevindt zich in de verbinding tussen de beide delen van gebouw B. Een getoogde toegang met dubbele deur geeft toegang tot een gang met aan weerszijden magazijnen voor projectielen en buskruit. De poterne geeft via dubbele deuren tussen vleugelmuren een verbinding naar gebouw G, aan de zuidoostzijde van het fort.

Waardering

BOMVRIJE, DUBBEL UITGEVOERDE KAZERNE, gebouw B, met POTERNE van het Fort bij de Nieuwe Steeg is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een bouwwerk uit de periode 1875-1885, namelijk een bomvrij gebouw met poterne van rond 1878.

* Ensemblewaarde en situationele waarden vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het bouwwerk is representatief (karakteristiek) omdat het nog steeds de fysieke kenmerken vertoont die destijds tot de bouw aanleiding waren en het is zeldzaam of zelfs uniek voor wat betreft uitvoering met twee frontaal tegenover elkaar gebouwde, ongeveer gelijkwaardige gevels.

* Het bouwwerk is gaaf bewaard omdat qua structuur en fysiek voorkomen meerdere hoofdzaken van de toestand in de jaren '80 van de 19de eeuw zijn bewaard.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 70.

NEW HOLLAND WATERLINE

Introduction

BOMBPROOF, DOUBLE-SIDED BARRACKS - building B - with casemate, as a rare, earth-covered building with two facades facing each other. The CASEMATE connects buildings B and G. A casemate is an underground, bombproof passage within a fort or other work that connects components, usually main and outwork(s). A barracks is a residential building for soldiers and their equipment. It was the French who at the end of the 18th, beginning of the 19th century introduced the system of housing soldiers in barracks; from that time on, barracks became part of forts, but alongside this many were also created as separate structures within or outside built-up areas (cities). The barracks buildings situated within 19th-century forts and other works were usually constructed as bombproof shelters, meaning they were considered capable of withstanding a predetermined number of impacts from heavy calibre fire. Meters-thick masonry was initially used as building material and later (reinforced) concrete, while as covering for the roof and the front side(s) an earth layer was additionally applied. Barracks not situated within forts or other works were buildings erected and fitted either specially or otherwise for that purpose with accommodation for the (permanent) quartering of military personnel, often also provided with other military facilities, such as parade grounds. In the case of the barracks at the Fort at de Nieuwe Steeg, earth-covering of the heavy masonry took place virtually all around and only the two main facades of the wings built opposite each other and a connecting piece between both wings are visible. The barracks are situated virtually centrally within the fort; the two parallel facades extend from northwest to southeast. The foundation stone was laid in 1876. For the sake of the public function of the fort, the space between both wings has been covered with a transparent, gently sloping gabled roof structure and closed with an equally transparent wall. Modern adaptations and facilities have been made in the interior.

Description

The BOMBPROOF, DOUBLE-SIDED BARRACKS, building B, of the FORT AT DE NIEUWE STEEG, consists of two wings situated opposite each other that are connected in the southeast. The particular siting of both building components was related to multi-directional enemy main firing lines. Between both wings lies a clinker pavement. The barracks are covered all around and on top by a thick earth layer, which reveals only the facades of the wings situated opposite each other. Both opposite-facing, executed in heavy masonry facades are two storeys high and contain five accesses with clamped doors with arched fanlights, flanked by small arched windows, and above them arched windows and likewise smaller ones. The steel shutters date from the period 1910-1940. The southwestern, longest facade ends in a sloping wing wall, behind which among other things authentic sanitary facilities. The opposite, northeastern building component ends in a right-angled blind facade. The barracks building contained from the outset, among other things, sleeping quarters, sick rooms, an infirmary and a kitchen. In the interior, which is still largely intact in terms of spatial layout, there are now among other things still the staircases and privies. Components such as doors, water-collecting tanks, ventilation channels, etc. are also still present. The entrance to the CASEMATE is located in the connection between both parts of building B. An arched access with double door gives access to a corridor with ammunition and gunpowder magazines on either side. The casemate provides via double doors between wing walls a connection to building G, on the southeast side of the fort.

Valuation

The BOMBPROOF, DOUBLE-SIDED BARRACKS, building B, with CASEMATE of the Fort at de Nieuwe Steeg is of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.

* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building design, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasing offensive weapons (19th century).

This concerns a building from the period 1875-1885, namely a bombproof building with casemate from around 1878.

* Ensemble and situational values because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The building is representative (characteristic) because it still exhibits the physical characteristics that gave rise to its construction at the time and it is rare or even unique in its execution with two frontally opposite-facing, approximately equivalent facades.

* The building is well-preserved because in terms of structure and physical appearance several principal aspects of the condition in the 1880s are preserved.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map