Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Marsdijk bij 2
Bunnik, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Marsdijk bij 2, 3981 HE Bunnik
- Place
- Bunnik
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.05862, 5.16566
- Part of complex
- 531252
- Monument number
- 531266
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 42.
Inleiding
BOMVRIJ WACHTGEBOUW O / WACHTLOKAAL als vroegere toegang tot het Fort bij Vechten. Wachtgebouwen zijn meestal in steen uitgevoerde, gewoonlijk versterkte en dus te verdedigen bouwwerken die als toegang tot een vesting of fort fungeren of bij de toegang daarvan zijn gelegen. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze bestand te zijn werden geacht tegen een van tevoren gedefinieerd aantal inslagen van zwaar kaliber.
Omschrijving
Een aan de zuidwestzijde van het fort, nabij de huidige ingang gelegen BOMVRIJ WACHTGEBOUW O, uit 1869. In de gemetselde gevel bevindt zich de oude, zuidwestelijke toegang tot het fort. De oude toegangspoterne is later verbouwd tot WACHTLOKAAL. In de gevel bevindt zich een toegangspartij, bestaande uit een getoogde dubbele deur, geflankeerd door een getoogde nis. De muurdammen zijn geblokt. De nis was oorspronkelijk bestemd voor een soldaat op wacht. Boven de ontlastingsboog van de nis is een geblokte liseen gemetseld met hardstenen kapiteel. In de ontlastingsboog boven de dubbele deur is een sluitsteen met bouwjaar gemetseld (1869). Daarboven een hardstenen plaquette met de naam van het fort. Drie getoogde vensters en een steunbeer met hardstenen bekroning. Voorbij de steunbeer buigt de gevel naar achteren. Hier is een plaquette gemetseld ter herinnering aan de mobilisatie van 1939-1940.
Waardering
Het BOMVRIJ WACHTGEBOUW O / WACHTLOKAAL is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar versterkt en verbeterd.
* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is - op het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw) - en op de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier een voorbeeld van een versterkt, bomvrij gebouw uit 1869 dat als toegang tot het fort fungeerde.
* Ensemblewaarde en situationele waarden, als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het bouwwerk is representatief (karakteristiek) omdat het nog steeds de fysieke kenmerken vertoont die destijds tot de bouw en verbouw aanleiding waren.
* Het bouwwerk is tamelijk gaaf bewaard omdat qua structuur en fysiek voorkomen de hoofdzaken van de toestand in de jaren '70 van de 19de eeuw zijn bewaard.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 42.
Introduction
BOMBPROOF GUARDHOUSE O / GUARD ROOM as former entrance to the Fort bij Vechten. Guard houses are usually stone-built, generally fortified and thus defensible structures that serve as entrance to a fortification or fort or are situated at the entrance thereof. Depending on the period of origin - and thus the expected impact force of projectiles - one spoke of 'bombproof buildings' when they were deemed capable of withstanding a previously defined number of impacts from heavy calibre.
Description
A BOMBPROOF GUARDHOUSE O situated on the southwestern side of the fort, near the current entrance, from 1869. In the masonry facade is the old, southwestern entrance to the fort. The old entrance gateway was later converted into a GUARD ROOM. In the facade is an entrance section consisting of an arched double door, flanked by an arched niche. The wall piers are rusticated. The niche was originally intended for a soldier on watch. Above the relieving arch of the niche is a rusticated listel laid in masonry with a stone capital. In the relieving arch above the double door is a keystone with the construction year laid in masonry (1869). Above it a stone plaque with the name of the fort. Three arched windows and a buttress with stone coping. Beyond the buttress the facade angles back. Here a plaque is laid in masonry in commemoration of the mobilization of 1939-1940.
Valuation
The BOMBPROOF GUARDHOUSE O / GUARD ROOM is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie, as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realized by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others strengthened and improved over approximately 125 years.
* Military-historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted principally of a coherent system of inundation fields and associated inundation facilities and fields of fire. This system was supplemented with various types of built or constructed (defensive) works dating from different periods that served or contributed to the closure of non-inundatable terrain or other accesses.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic construction, which was based - on the system of inundation and access defence (19th century) - and on the competition with strengthening offensive means (19th century).
This concerns an example of a fortified, bombproof building from 1869 that served as entrance to the fort.
* Ensemble value and situational values, as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The building is representative (characteristic) because it still exhibits the physical characteristics that gave rise to the construction and conversion at the time.
* The building is reasonably well preserved because as to structure and physical appearance the main aspects of the condition in the 1870s have been preserved.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Marsdijk 2 aFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Marsdijk bij 2Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Marsdijk bij 2Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Marsdijk bij 2 cFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.