TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg bij 9

Houten, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Fort, vesting en -onderdelen
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1878 - 1880
Address
Fortweg bij 9, 3992 LX Houten
Place
Houten
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.04966, 5.14745
Part of complex
531128
Monument number
531132

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de Provincie Zuid Holland (1846" (Nationaal Archief, the Netherlands).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 49.

Inleiding

BOMVRIJE REMISE met WACHTLOKAAL D van een type bomvrije bouwwerken dat zo veel mogelijk is voorzien van een aarden dekking en dat alleen noodzakelijke gevels aan de keelzijde bezit. Een remise is een bergplaats voor materieel of geschut e.d. en een wachtlokaal is een (versterkte) verblijfplaats voor militair personeel. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden aan aanvallen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren gedefinieerd aantal inslagen van zwaar kaliber.

Omschrijving

Uit 1878-1880 stammende BOMVRIJE REMISE met WACHTLOKAAL D, die zijn gelegen in de keel van het rondeelachtige aardwerk op de noordoost punt. Het gebouw D is in 1885 aan de rechterzijde uitgebreid met een volume van puin- of brikkenbeton. In de gevel bevindt zich links een dubbele getoogde deur onder driedubbele ontlastingsboog. In de uitbreiding bevindt zich een ijzeren deur.

Waardering

De BOMVRIJE REMISE met WACHTLOKAAL D van het Fort bij 't Hemeltje is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: - het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), - de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een voorbeeld van een bomvrij bouwwerk uit de jaren 1878-1880.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een goed voorbeeld is van een bomvrij bouwwerk dat diende als remise met wachtlokaal.

* Het onderdeel is goed bewaard omdat het in architectuur en detaillering de kenmerken uit de bouw- en de functionele tijd heeft behouden.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 49.

Introduction

BOMBPROOF STORE with GUARDROOM D of a type of bombproof building that is provided with an earth covering as much as possible and that only has the necessary facades on the gorge side. A store is a repository for materiel or artillery etc. and a guardroom is a (reinforced) place of residence for military personnel. With the increase in the range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive force of (brisant) shells it became increasingly difficult to withstand attacks. Reinforcement of masonry, application of shock-absorbing masonry systems (among other means by means of arches), shallow slope angles and curved or pointed shapes, use of concrete - and later of reinforced concrete - in increasingly heavy designs, was one of the ways to keep the fortifications resistant to increasing attack force. Moreover, the application of earth coverings proved to be an effective means of absorbing or dampening energy. This is the reason why many masonry or concrete works are provided with an earth layer or a front protection of sand or earth. Depending on the period of construction - and thus the expected impact force of projectiles - these were called 'bombproof buildings' when they were deemed to be able to withstand a predefined number of impacts from heavy calibre.

Description

BOMBPROOF STORE with GUARDROOM D dating from 1878-1880, which are located in the gorge of the round-shaped earthwork on the northeast point. Building D was extended in 1885 on the right side with a volume of rubble or brick concrete. In the facade on the left is a double arched door under a triple relieving arch. In the extension there is an iron door.

Valuation

The BOMBPROOF STORE with GUARDROOM D of the Fort bij 't Hemeltje is of general interest because of:

* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realised by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others for approximately 125 years strengthened and improved.

* Military-historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted mainly of a coherent system of inundation fields and associated inundation means and of firing fields. This system was supplemented with various types of built or constructed (defence) works dating from different periods that served or contributed to the closure of terrain not to be inundated or other accesses.

* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building, which is based on: - the system of inundation and access defence (19th century), - the race with increasingly strengthened offensive means (19th century).

This is an example of a bombproof building from the years 1878-1880.

* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The component is representative (characteristic) because it is a good example of a bombproof building that served as a store with guardroom.

* The component is well preserved because it has retained the characteristics from the building and functional period in architecture and detailing.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map