Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kon.Ned.Hoogovens en Staalfabrieken
Velsen-Noord, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Fabrieksgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1947 - 1951
- Address
- Wenckebachstraat 1, 1951 JZ Velsen-Noord (Velsen 27)
- Place
- Velsen-Noord
- Municipality
- Velsen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.47410, 4.62245
- Monument number
- 530948
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KANTOORGEBOUW bestaande uit hoofdgebouw met tekenzaal (1947-1951) en directievleugel (1956), gebouwd als hoofdkantoor voor De Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken N.V. naar ontwerp van W.M. Dudok (1884-1974). In de Tweede Wereldoorlog liep het complex van de Hoogovens zware oorlogsschade op. Herstel van het complex kreeg hoge prioriteit van de regering en Hoogovens groeide uit tot de belangrijkste leverancier van staal voor de wederopbouw van het land. Het toenmalige hoofdkantoor, de villa Blijenhoeve, werd al snel te klein. De directie nodigde in 1947 vier architecten uit om een schetsontwerp te maken voor een nieuw representatief centraal hoofdkantoor bij de toegang van het bedrijfsterrein dat in fases gebouwd kon worden. Het ontwerp van de architect Dudok werd verkozen boven de ontwerpen van de architecten Oud, Roosenburg en Zwiers. Voor de bouw van het nieuwe hoofdkantoor was een terrein bij de hoofdtoegang van het bedrijf beschikbaar dat doorsneden werd door de hoofdtoegangsweg. Dudok positioneerde het hoofdgebouw loodrecht op de toegangsweg. Door het hoofdgebouw gedeeltelijk over de toegangsweg heen te bouwen, ontstond een monumentaal poortgebouw dat toegang geeft tot het achtergelegen bedrijfsterrein. Haaks op het noord-zuid gelegen hoofdgebouw werd aan de zuidkant de vleugel met de tekenzaal gebouwd. Dudok had het L-vormige hoofdkantoor zodanig ontworpen dat het uitgebreid kon worden. In 1956 werd de eerste uitbreiding opgeleverd. Dit betrof de directievleugel - de zogenoemde 'gouden' vleugel - die eveneens door Dudok ontworpen was. De directievleugel kwam aan de noordzijde in een knik ten opzichte van het hoofdgebouw te liggen. Met de bouw van de directievleugel werd het voorplein aan drie zijden door een vleugel begrensd en ontstond een besloten representatief entreeplein. In 1959 werd boven de hoofdentree van de directievleugel een bronzen sculptuur geplaatst van A.P. Schaller (1920-1981). De engel, de denker en de arbeider verbeelden de harmonie van het hoofd- en het handwerk van Hoogovens. Dudok ontwierp doelbewust een flexibel kantoorgebouw dat zowel uitgebreid als (intern) aangepast kon worden aan het dynamische staalbedrijf. Het hoofdkantoor is in de loop der jaren dan ook diverse malen aan de binnen- en de buitenzijde aangepast en verbouwd; er werden vleugels aangebouwd (de vleugels aan de achterzijde zijn na de jaren '50 gebouwd en vallen niet onder de bescherming), de interne indeling werd gewijzigd en de vleugel met de tekenzaal werd met 8 traveeën verlengd en later verbouwd tot restaurant en vergadercentrum en voorzien van een eigen entree aan de achterzijde. In 1999 onderging het hoofdkantoor een ingrijpende renovatie waarbij zowel het interieur als het exterieur aangepakt werden. Het gebouw kreeg een nieuwe hoofdentree die toegang geeft tot een nieuwe imposante hal. Het voorplein werd gedeeltelijk verhoogd waardoor het plein aan de zijde van de hoofdentree op het niveau van de begane grond van het hoofdgebouw kwam te liggen. De gevelbekleding is vervangen. Het transparante dak van de voormalige tekenzaal werd voorzien van aluminium dakbeplating. Met uitzondering van de ramen van de poort zijn de stalen ramen vervangen door aluminium ramen met dubbele beglazing. Het hoofdkantoor is nog steeds bij de rechtsopvolger van Hoogovens in gebruik. Hoogovens maakt thans onderdeel uit van Tata Steel.
Omschrijving
Het KANTOORGEBOUW van het hoofdkantoor bestaat uit het langwerpige hoofdgebouw, de vleugel die oorspronkelijk gebouwd was voor de tekenzaal en de directievleugel. De drie vleugels omsluiten het voorplein. Het kantoorgebouw is opgetrokken met een staalskelet. De gevels hebben geen dragende functie. Hierdoor konden de gevels zeer vlak gedetailleerd worden om de plastische werking van de poort te accentueren. De toegepaste materialen en kleuren versterken dit effect. De gevels van het hoofdgebouw en de tekenzaal zijn bekleed met vlakke warm bruine tegels. De gevels van de directie vleugel en de binnenwanden van de poort zijn bekleed met een vlakke witte Portland kalksteenbekleding. Hierdoor onderscheiden deze bijzondere onderdelen zich van de rest van het ensemble. De in witte (oorspronkelijk smalle) stalen kozijnen gevatte vensters zijn in het gevelvlak geplaatst. Het langwerpige hoofdgebouw telt zes bouwlagen; een kelder, vier verdiepingen en een doorgaande zolder. De bouwlagen worden afgedekt door een betonschaaldak. De architectuur is helder en strak. De gevelindeling wordt bepaald door de strakke ritmiek van de vensters van de vier verdiepingen en weerspiegelt de heldere opzet van het hoofdgebouw. De gevels worden verticaal geleed door de regenpijpen die vanaf de dakrand over de volle hoogte van de gevel lopen. Het meest karakteristieke element van het hoofdgebouw is de poort die zich links van het midden bevindt. Onder de poort door loopt de toegangsweg naar het achterliggende fabrieksterrein. De poort is vormgegeven als een gat in het gebouw dat zich uitstrekt over de volle hoogte van de vier verdiepingen. De kantoren aan weerszijden van de poort zijn verbonden door een ondergrondse gang en drie glazen loopbruggen boven elkaar die terugliggend in het midden van de poort geplaatst zijn. De dakrand boven de poort en de glazen luchtbruggen rusten op stalen witte pijlers. Op de glazen gevel van de luchtbruggen is in geel stalen letters de naam KONINKLIJKE HOOGOVENS aangebracht. Door de poort hoger te maken dan nodig is voor het passerende verkeer, de binnengevels van de poort met witte natuursteen te bekleden en de invulling van de poort in glas uit te voeren ontstaat een monumentale doorgang die door zijn omvang en transparantie het massieve hoofdgebouw een zekere lichtheid geeft. Oorspronkelijk was het hoofdgebouw toegankelijk via een entree met brede bordestrap en een omhoog golvende luifel op schuine kolommen die in de eerste travee ten noorden van de poort gesitueerd was. Deze hoofdentree is echter vervangen door een nieuwe, naar het noorden verschoven, ingangspartij. De vleugel die oorspronkelijk ontworpen was voor de tekenzaal telt twee bouwlagen. De noordgevel van deze vleugel heeft een transparant karakter door de grote vensters die zich over de twee bouwlagen uitstrekken. Van oorsprong had deze vleugel een langgerekte, concave lichtkoepel op stalen spanten, die van bovenaf voor gelijkmatige verlichting van de werkplekken in de tekenzaal zorgde. De directievleugel telt drie bouwlagen. De directievleugel is eveneens strak en helder vormgegeven maar oogt minder massief doordat de gevels van de onderste twee bouwlagen zijn bekleed met vlakke witte natuursteen platen. De bovenste bouwlaag is uitgevoerd in dezelfde bruine tegels als de rest van het hoofdkantoor. De begane grond en eerste verdieping zijn aan de oostzijde uitgebouwd richting het water. Dit deel van de vleugel kraagt uit over de lager gelegen groenstrook en rust op twee witte stalen kolommen. Een enkele deur die toegang geeft tot een balkonnetje met stalen hekwerk is de enige opening in de verder blinde gevel van de uitbouw. In het interieur is de luchtige stalen wenteltrap in het hoofdgebouw van belang. Deze trap bevindt zich in de verkeersruimte waar van oorsprong de entreehal was.
Waardering
Het KANTOORGEBOUW dat gebouwd is als hoofdkantoor voor De Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken N.V. is van algemeen belang als essentieel toonbeeld van de vroege Wederopbouw vanaf 1940 vanwege:
- de cultuurhistorische waarde als hoofdkantoor van één van de belangrijkste industrieën van de wederopbouwperiode. Het gebouw is tevens van belang als een vroeg naoorlogs voorbeeld van een flexibel kantoorgebouw dat zowel intern als extern aangepast kan worden aan de dynamische bedrijfsvoering van een groot bedrijf;
- de architectuurhistorische waarde als één van de belangrijkste gebouwen in het naoorlogse oeuvre van de architect W.M. Dudok. Het kantoorgebouw is tevens van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp waarbij de imposante poort in het hoofdgebouw in combinatie met de drie vleugels, die in een soort u-vorm rond het voorplein zijn gebouwd, een monumentaal entreegebouw voor het achtergelegen fabrieksterrein heeft opgeleverd. Daarnaast kent het gebouw een zorgvuldige detaillering;
- de stedenbouwkundige waarde door de situering van de vleugels die aan drie zijden het entreeplein omsluiten waardoor een markant representatief entreeplein ontstaat dat toegang geeft tot het achterliggende fabrieksterrein.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICE BUILDING consisting of main building with drawing office (1947-1951) and management wing (1956), built as headquarters for De Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken N.V. according to designs by W.M. Dudok (1884-1974). During the Second World War the Hoogovens complex sustained severe war damage. Restoration of the complex received high priority from the government and Hoogovens grew into the country's most important supplier of steel for the reconstruction of the nation. The then headquarters, the villa Blijenhoeve, soon became too small. The management invited four architects in 1947 to make sketch designs for a new representative central headquarters at the entrance of the business premises that could be built in phases. The design by architect Dudok was selected over designs by architects Oud, Roosenburg and Zwiers. For the construction of the new headquarters, a site at the main entrance of the business was available which was intersected by the main access road. Dudok positioned the main building perpendicular to the access road. By building the main building partly over the access road, a monumental gateway building was created that provides access to the business premises behind. At right angles to the north-south oriented main building, the wing with the drawing office was built on the south side. Dudok had designed the L-shaped headquarters in such a way that it could be extended. In 1956 the first extension was completed. This involved the management wing - the so-called 'golden' wing - which was also designed by Dudok. The management wing was positioned on the north side at an angle relative to the main building. With the construction of the management wing, the forecourt was bounded on three sides by a wing and a closed representative entrance courtyard was created. In 1959 a bronze sculpture by A.P. Schaller (1920-1981) was placed above the main entrance of the management wing. The angel, the thinker and the worker embody the harmony of the intellectual and manual work of Hoogovens. Dudok deliberately designed a flexible office building that could both be extended and (internally) adapted to the dynamic steel business. The headquarters has therefore been adapted and altered in various ways over the years, both internally and externally; wings were added (the wings at the rear were built after the 1950s and are not protected), the internal layout was altered and the wing with the drawing office was extended by 8 bays and later converted into a restaurant and conference centre and provided with its own entrance at the rear. In 1999 the headquarters underwent extensive renovation with both interior and exterior being addressed. The building received a new main entrance giving access to a new imposing hall. The forecourt was partially raised so that the courtyard on the side of the main entrance came to be level with the ground floor of the main building. The facade cladding was replaced. The transparent roof of the former drawing office was provided with aluminium roof cladding. With the exception of the windows of the gateway, the steel windows were replaced by aluminium windows with double glazing. The headquarters is still in use by the successor of Hoogovens. Hoogovens is now part of Tata Steel.
Description
The OFFICE BUILDING of the headquarters consists of the elongated main building, the wing originally built for the drawing office and the management wing. The three wings enclose the forecourt. The office building is constructed with a steel frame. The facades have no structural function. This made it possible to detail the facades very flatly to emphasize the plastic effect of the gateway. The materials and colours used reinforce this effect. The facades of the main building and drawing office are clad with flat warm brown tiles. The facades of the management wing and the interior walls of the gateway are clad with flat white Portland limestone cladding. This way these special components distinguish themselves from the rest of the ensemble. The windows set in white (originally narrow) steel frames are placed flush with the facade surface. The elongated main building has six storeys; a basement, four floors and a continuous attic. The storeys are covered by a concrete shell roof. The architecture is clear and neat. The facade articulation is determined by the strict rhythm of the windows of the four floors and reflects the clear layout of the main building. The facades are vertically articulated by the downpipes that run from the roof edge over the full height of the facade. The most characteristic element of the main building is the gateway situated left of centre. The access road to the factory premises behind runs through the gateway. The gateway is designed as an opening in the building extending over the full height of the four floors. The offices on either side of the gateway are connected by an underground passage and three glazed aerial bridges above each other which are recessed and placed in the centre of the gateway. The roof edge above the gateway and the glazed aerial bridges rest on white steel pillars. The name KONINKLIJKE HOOGOVENS is applied in yellow steel letters to the glazed facade of the aerial bridges. By making the gateway higher than necessary for passing traffic, cladding the interior facades of the gateway with white natural stone and executing the gateway infill in glass, a monumental passage was created which, by its scale and transparency, gives the massive main building a certain lightness. Originally the main building was accessed via an entrance with a broad flight of steps and an undulating canopy on slanted columns situated in the first bay north of the gateway. This main entrance has however been replaced by a new entrance arrangement shifted to the north. The wing originally designed for the drawing office has two storeys. The north facade of this wing has a transparent character through the large windows extending over the two storeys. Originally this wing had an elongated, concave roof light on steel trusses, which provided uniform lighting from above for the workstations in the drawing office. The management wing has three storeys. The management wing is also designed neatly and clearly but appears less massive because the facades of the lower two storeys are clad with flat white natural stone panels. The upper storey is executed in the same brown tiles as the rest of the headquarters. The ground floor and first floor are extended on the east side towards the water. This part of the wing projects over the lower-lying green area and rests on two white steel columns. A single door giving access to a small balcony with steel railings is the only opening in the otherwise blank facade of the extension. In the interior, the airy steel spiral staircase in the main building is important. This staircase is located in the traffic space where the entrance hall originally was.
Valuation
The OFFICE BUILDING built as headquarters for De Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken N.V. is of general importance as an essential example of the early Reconstruction period from 1940 because of:
- the cultural-historical value as headquarters of one of the most important industries of the reconstruction period. The building is also significant as an early post-war example of a flexible office building that can be adapted both internally and externally to the dynamic business operations of a large company;
- the architectural-historical value as one of the most important buildings in the post-war oeuvre of architect W.M. Dudok. The office building is also significant because of the high-quality aesthetic qualities of the design whereby the imposing gateway in the main building in combination with the three wings, which are built in a sort of u-shape around the forecourt, has created a monumental entrance building to the factory premises behind. Furthermore, the building features careful detailing;
- the urban design value through the positioning of the wings which enclose the entrance courtyard on three sides, thereby creating a striking representative entrance courtyard that provides access to the factory premises behind.
Nearby in the register
- RaadhuisBestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Evertsenstraat 2Industrieunder 1 mi
- St. JosephKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Tuinmanswoning(L), Westerhoutweg 3Bijgebouwen kastelen enz.1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.