Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Haereweg bij 4
Olst, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Haereweg bij 4, 8121 PJ Olst (Olst-Wijhe 23)
- Place
- Olst
- Municipality
- Olst-Wijhe
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30759, 6.11607
- Part of complex
- 530428
- Monument number
- 530430
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Ditio Trans Isulana." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2:
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De historische parkaanleg van De Haere kenmerkt zich door de grote schaal en door de verweving van fasen van de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur: formele fase, fase in vroege landschapsstijl en fase in late landschapsstijl. De historische parkaanleg van De Haere gaat terug tot in de 18de eeuw nadat in 1767 de havezate door vererving in het bezit kwam van Jan van Suchtelen, kapitein van de gardes te voet en burgemeester van Deventer, gehuwd met Josina Cecilia van Buren. Jan van Suchtelen laat het huis ingrijpend verbouwen en heeft een park in formele stijl laten aanleggen. Op de kaart van De Haere door H. van Hooff uit 1781 ligt het huis en rechthoekig omgrachte huisplaats in een sterk oost-west georiënteerd raster van lanen met een drietal naar het westen toe taps toelopende lanen waarvan de centrale op de as van het huis gelegen laan wellicht de toegangslaan vormde: achter het huis zette deze centrale zichtlaan zich voort tot aan de Bockhorsterweg (oostzijde) en ook de meest zuidelijk gelegen laan was volgens de kaart van Van Hooff aan de achterzijde van het huis tot aan de Bockhorsterweg doorgetrokken. Het Kadastraal Minuutplan geeft aan dat de huidige beplanting van laanbomen langs de Bockhorsterweg toen al bestond. Voorts geeft het Kadastraal Minuutplan uit 1822 een formeel lanenpatroon aan, dat ontsprong uit de meest noordelijke laan en dat een wandeling vormde rondom de even ten noordwesten van het huis gelegen heuvelpartij. Laatstgenoemd lanenpatroon is geheel bewaard, evenals de meest zuidelijke laan, voorzover het het gedeelte achter het huis tot aan de Bockhorsterweg betreft. De centrale zichtas aan de achterzijde van het huis is omstreeks 2000 gereconstrueerd. De kaart van Van Hooff uit 1781 vertoont voorts een vijverpartij aan de westzijde van het park ter plaatse van de huidige vijverpartij in landschapsstijl. Wellicht was in 1781 reeds een begin gemaakt met deze vergraving, waarschijnlijker echter betreft het de aanwezigheid van een wiel. In de periode 1781 -1822 werd deze vijver tot de huidige nog bewaard zijnde royale vijverpartij in landschapsstijl vergraven. Ook de ruime bosaanleg met wandelpaden, waar deze vijverpartij onderdeel van uitmaakt en die tot de Hengforderweg reikt, was toen reeds geheel aanwezig, zo blijkt uit het Kadastraal Minuutplan en de erbij behorende Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels. Deze veranderingen hebben plaatsgevonden in de tijd dat De Haere in het bezit was van Arnold Jan Bernard van Suchtelen, burgemeester van Deventer en lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal. Het Kadastraal Minuutplan geeft voorts aan dat het formele lanenstelsel van 3 taps toelopende lanen aan de westzijde van het huis in 1822 grotendeels was verdwenen. De zuidelijke van deze drie lanen was verworden tot een wandelpad. De zichtlaan aan de achterzijde van het huis vormde toen waarschijnlijk de oprijlaan. Wellicht nog in de periode van Arnold Jan Bernard van Suchtelen, die in 1840 de buitenplaats verkocht aan Julie Adrienne Mittendorf, of in de periode van laatstgenoemde eigenaar, werd de noordelijke van de drie taps toelopende lanen ten westen van het huis, als toegangslaan in gebruik genomen, zij het dat de laan niet het strakke profiel kreeg als voorheen. Vermoedelijk was het verhoogde grondprofiel, waarover de laan oorspronkelijk verliep, bewaard gebleven en deze vormt de basis van deze vernieuwde in enigszins informele trant aangelegde toegangslaan, die tot op heden bewaard is gebleven. De laan staat aangegeven op de Topografische en Militaire kaart uit 1847, waarop ook te zien valt dat het weiland aan de westzijde van het huis door aanplant van boomgroepen al de allure had van een parkweide in landschapsstijl. In de laatste kwart van de 19de eeuw, toen de buitenplaats in bezit was van Pierre Gustave Voûte onderging de parkaanleg een ingrijpende wijziging. Tussen 1882 (kaart) en 1901 (overlijden Pierre Gustave Voûte) werd aan de voorzijde van het huis de ruime parkweide met boomgroepen in landschapsstijl aangelegd, waarbij vanuit het huis het huidige magistrale doorzicht over de weilanden in westelijke en zuidwestelijke richting werd geschapen. Het zicht eindigt op de dijk (Rijksstraatweg). Voorts werd de reeds aanwezige vijverpartij in landschapsstijl aan de westzijde van het park in een ruime curve in de richting van het huis doorgetrokken tot de slotgracht, waarbij de aanleg van de gracht werd verlandschappelijkt. De oorspronkelijke noordelijke formele laan werd vanaf het huis in flauwe curven tot aan de Bockhorsterstraatweg doorgetrokken. Voorheen was dat niet mogelijk gezien de aanwezigheid van de boerderij Graskamp tussen deze laan en de Bockhortserstraatweg. Na de afbraak van de boerderij werd het erf bij de parkaanleg van De Haere getrokken. Welke tuinarchitect bij deze veranderingen in het park in de tweede helft van de 19de eeuw betrokken is geweest is (nog) niet bekend. In de jaren '60 van de 20ste eeuw werd in verband met de onder dreiging van de Koude Oorlog aangelegde IJssel-linie de hoofdoprijlaan en één der weilanden ten noorden van het huis een stukje verhoogd, zoals in het veld te zien is.
Waardering De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG, behorende bij de historische buitenplaats De Haere is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang
- vanwege de historische gelaagdheid van het park met lagen uit de 18de eeuw, begin 19de eeuw en uit de tweede helft van de 19de eeuw;
- vanwege de gaafheid;
- vanwege de ouderdom;
- vanwege de schoonheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 2:
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT. The historic park layout of De Haere is characterized by its large scale and by the interweaving of phases of Dutch garden and landscape architecture: formal phase, early landscape style phase and late landscape style phase. The historic park layout of De Haere dates back to the 18th century after in 1767 the manor house came into the possession through inheritance of Jan van Suchtelen, captain of the foot guards and mayor of Deventer, married to Josina Cecilia van Buren. Jan van Suchtelen had the house extensively renovated and had a park laid out in formal style. On the map of De Haere by H. van Hooff from 1781 the house and rectangular moated site are situated in a strongly east-west oriented grid of avenues with three avenues tapering towards the west, the central one lying on the axis of the house probably forming the entrance avenue: behind the house this central vista line continued to the Bockhorsterweg (east side) and the most southerly avenue was also, according to Van Hooff's map, extended at the rear of the house to the Bockhorsterweg. The Cadastral Draft Plan indicates that the present planting of avenue trees along the Bockhorsterweg existed at that time. Furthermore the Cadastral Draft Plan from 1822 indicates a formal avenue pattern, which originated from the most northerly avenue and which formed a walk around the hill feature situated somewhat north-west of the house. The latter avenue pattern is entirely preserved, as is the most southerly avenue, to the extent of the section behind the house to the Bockhorsterweg. The central sight axis at the rear of the house was reconstructed around 2000. Van Hooff's map from 1781 furthermore shows a pond feature on the west side of the park at the location of the current pond in landscape style. Perhaps a start had been made with this digging in 1781, but more likely it concerns the presence of a mill wheel. In the period 1781-1822 this pond was dug into the current still preserved spacious pond feature in landscape style. Also the extensive woodland layout with walking paths, of which this pond forms part and which extends to the Hengforderweg, was then entirely present, as emerges from the Cadastral Draft Plan and the accompanying Original Indicating Tables. These changes took place during the time when De Haere was in the possession of Arnold Jan Bernard van Suchtelen, mayor of Deventer and member of the Second Chamber of the States General. The Cadastral Draft Plan furthermore indicates that the formal avenue system of 3 tapering avenues on the west side of the house had largely disappeared by 1822. The southernmost of these three avenues had degenerated into a walking path. The sight line at the rear of the house probably then formed the entrance drive. Perhaps still in the period of Arnold Jan Bernard van Suchtelen, who sold the estate in 1840 to Julie Adrienne Mittendorf, or in the period of the latter owner, the northernmost of the three tapering avenues west of the house was taken into use as an entrance avenue, albeit that the avenue did not acquire the neat profile as before. The raised ground profile, over which the avenue originally ran, was presumably preserved and this forms the basis of this renewed entrance avenue laid out in somewhat informal manner, which has been preserved to the present day. The avenue is indicated on the Topographic and Military map from 1847, on which it can also be seen that the meadow on the west side of the house by planting of tree groups already had the appearance of a park meadow in landscape style. In the last quarter of the 19th century, when the estate was in the possession of Pierre Gustave Voûte, the park layout underwent considerable alteration. Between 1882 (map) and 1901 (death of Pierre Gustave Voûte) a spacious park meadow with tree groups in landscape style was laid out in front of the house, creating from the house the current majestic vista over the meadows in a westerly and south-westerly direction. The vista ends on the dike (Rijksstraatweg). Furthermore the already existing pond feature in landscape style on the west side of the park was extended in a wide curve in the direction of the house to the moat ditch, whereby the layout of the ditch was given a landscape character. The original northerly formal avenue was extended from the house in gentle curves to the Bockhorsterstraatweg. Previously this was not possible given the presence of the farmhouse Graskamp between this avenue and the Bockhortserstraatweg. After the demolition of the farmhouse the farmyard was incorporated into the park layout of De Haere. Which landscape architect was involved in these changes to the park in the second half of the 19th century is (as yet) not known. In the 1960s of the 20th century, in connection with the IJssel line laid out under threat of the Cold War, the main entrance drive and one of the meadows north of the house were raised somewhat, as can be seen in the field.
Valuation The HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT, belonging to the historic country estate De Haere is of general cultural-historical significance
- because of the historical stratification of the park with layers from the 18th century, early 19th century and from the second half of the 19th century;
- because of its integrity;
- because of its age;
- because of its beauty value.
Nearby in the register
- Havezate, Haereweg 4Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Koetshuis(L), Haereweg 6Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Boerderij(M1), Haereweg 10Boerderijunder 1 mi
- Ruïne, BY Haereweg 12Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.