Rijksmonumentenregister · Netherlands
Havezate, Haereweg 4
Olst, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Havezate
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1559
- Address
- Haereweg 4, 8121 PJ Olst (Olst-Wijhe 23)
- Place
- Olst
- Municipality
- Olst-Wijhe
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30745, 6.11620
- Part of complex
- 530428
- Monument number
- 530429
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1584 map "COLLBN 006-11-004/006" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1:
LANDHUIS DE HAERE. Omgrachte hoofdgebouw, in oorsprong teruggaand tot in 1559. Uit deze tijd dateert de huidige grondslag van de rechthoekige hoofdvleugel met twee naar afmeting niet geheel gelijke zijvleugels. Voorts dateren de twee met tongewelven overwelfde kelders onder de vleugels uit de bouwperiode. Het huis is gebouwd op een wel, die een garantie bood voor het nat en dus instandhouden van de in oorsprong eiken fundering. Een afbeelding uit het midden van de 18de-eeuw geeft een indruk van het 16de-eeuwse huis: een hoofdvleugel met haaks erop twee hoog opgetrokken zijvleugels onder zadeldaken, in de gevels kruiskozijnen op een door een gracht omgeven huiseiland. In 1767 kwam de havezate door vererving in het bezit van Jan van Suchtelen, gehuwd met Josina Cecilia van Buren, die het huis ingrijpend laat verbouwen. Het huidige kasteeleiland met keermuren in baksteen en rechthoekig terras met afgeronde hoeken aan de achterzijde kwam toen tot stand. Hoofd- en zijvleugels werden door het huidige schilddaken overkapt en aan de voorzijde werd de hoofdvleugel beganegronds over de lengte met een portiek uitgebouwd, waardoor inwendig het huis van een brede gang werd voorzien. Het portiek wordt afgesloten door een balustrade met balustervormige spijlen, die tevens de afsluiting vormt van het balkon. Een tweede verbouwing vond plaats omstreeks 1870, in de periode dat De Haere in eigendom van Pierre Gustave Voûte (1868-1901). Toen werd het huis met de huidige toren aan de NW-hoek verrijkt. Inwendig had het huis in de periode 1840-1847, in de tijd dat De Haere in bezit was van Julie Adrienne Mittendorf, al eerder een verbouwing ondergaan. In de verkoopakte uit 1847, wanneer zij het huis verkoopt aan Jhr. Charles Smissaert, wordt vermeldt dat het huis "kortelings geheel vertimmerd" was. Inwendig kwam bij de verbouwing uit omstreeks 1845 de huidige interieurindeling tot stand met beganegronds de centraal gelegen zaal met aan weerszijden de tuin- en eetkamer en in de zuidvleugel de spiegelkamer en het boudoir. In de zuidmuur van de spiegelkamer werd toen het zich in horizontale richting openende schuifraam aangebracht, het oudste in zijn soort in Nederland. In de jaren '90 werd het huis gerestaureerd door restauratiearchitect Johan Kreek, waarbij onder meer het huis (wederom) deels van een pleisterlaag werd voorzien en waarbij het huis weer zijn oorspronkelijke omstreeks 1900 verwijderde brede goten kreeg. Door een houten toegangsbrug voorafgaande in rode baksteen opgetrokken omgracht hoofdgebouw, voormalige havezate, op rechthoekige grondslag, met middenpaviljoen met in breedte ongelijke vleugels aan weeszijden. De toegangsbrug steunt aan weerszijden op een bakstenen keermuur en leidt naar het met klinkers bestrate rechthoekige voorplein. Het middenpaviljoen en de vleugels van het hoofdgebouw zijn overkapt door schilddaken met naar onderen toe iets uitzwenkende schilden. De schilden zijn gedekt met grijze Oud-Hollandse pannen, het schild aan de voorzijde van het middenpaviljoen is gedekt door grijze gesmoorde pannen. Centraal op het dak van het middenpaviljoen een open achtzijdige klokkentoren onder met leien gedekte puntdak. De toren wordt door een met leien gedekt tentdak overkapt. De gevels van de vleugels zijn omgaande van een pleisterlaag voorzien. Ook de achter(west-)gevel van het middenpaviljoen is bepleisterd met uitzondering van de smalle middenrisaliet met gecementeerde hoeklisenen. Aan de achter (west-)zijde van het hoofdgebouw een terras met bakstenen keermuren met afgeronde hoeken. Het terras wordt afgesloten door een tussen rechthoekige zuilen gevatte omstreeks 1850 aangebrachte gietijzeren balustrade met voluutvormige opvulling. De iets uitzwenkende keermuren van de huisplaats en toren zijn gecementeerd en voorzien van een blokmotief. Ter hoogte van de toegangsbrug zwenken de keermuren van de huisplaats kwartcirkelvormig naar voren. In de keermuur van de toren aan de noordzijde een halfronde boot-doorgang. De hoeken van het hoofdgebouw zijn voorzien van geblokte lisenen. De gevels van het hoofdgebouw worden afgesloten door een brede kroon- en gootlijst met voluutvormige gootklossen. Het fries van de toren kent een indeling in verdiepte vakken. De gevels van de toren worden afgesloten door een gecementeerde toog. Centraal aan de voorzijde van het middenpaviljoen de iets naar voren springende ingangspartij met gestoken Lodewijk XV-toegangsdeur met 8-ruits bovenlicht omgeven door lijstwerk van twee pilasters onder kroonlijst. Aan weerszijden van de ingangspartij een 24-ruits schuifvenster met ernaast een smal 12-ruits schuifvenster. Op de verdieping een dubbele 24-ruitts terrasdeur naar het balkon met aan weerszijden een 20-ruits schuifvenster. In de kap twee platte dakkapellen met 6-ruits venster. In de naar het voorplein gerichte zijden van de vleugels beganegronds een rechte deur en op de verdieping ter hoogte van het balkon een 20-ruits schuifvenster. In de voorgevel van de linker vleugel op kelderniveau twee halfronde vensters, beganegronds twee 6-ruits schuifvensters en op de verdieping twee 4-ruits schuifvensters. In de voorgevel van de rechter vleugel beganegronds een 6-ruits schuifvenster en op de verdieping een 4-ruits schuifvenster. In de linkergevel van de linker vleugel enkele kleine vensters op kelderniveau, beganegronds rechts een horizontaal enkelruits schuitsvenster en links een 6-ruits schuifvenster. Op de verdieping twee 4-ruits schuifvensters. In de achtergevel van de linker vleugel beganegronds een 6-ruits en op de verdieping een 4-ruits schuifvenster. In de rechter gevel van de rechtervleugel beganegronds en op de verdieping enkele meerruitsschuifvensters. In de west- en noord-gevel van de toren beganegronds een 6-ruits, op de verdieping een 4-ruits en op de tweede verdieping wederom een 6-ruits schuifvenster. Het venster op de tweede verdieping is licht getoogd. In de noordgevel beganegronds bevindt zich aan de linkerzijde bovendien een slank 3-ruits schuifvenster. Het midden-paviljoen vertoont aan de achterzijde in de middenrisaliet een dubbel 6-ruits terrasdeur, op de verdieping een 4-ruits schuifvenster, erboven een 2-ruits mezzanino-venster. De risaliet wordt bekroond door een grote omstreeks 1850 aangebrachte bakstenen dakkapel met licht getoogd 6-ruits schuifvenster onder plat zadeldak. Direct aan weerszijden van de middenrisaliet beganegronds een slank 3-ruits schuifvenster en op de verdieping een slank 2-ruits venster. Aan weerszijden hiervan beganegronds een 6-ruits schuifvenster en op de verdieping een 4-ruits schuifvenster. Inwendig: op kelderniveau van de vleugels twee kelders met tongewelven uit de bouwtijd van het huis. Beganegronds aan de voorzijde een over de lengte van het midden-paviljoen gesitueerde hal, uitgebouwd in 1767. Aan de lange zijde de toegang naar de centraal gelegen eetzaal en de aan weerszijden hiervan gelegen tuinkamer (zuid) en eetzaal. In de linker vleugel aan de westzijde het boudoir en noordzijde de spiegelkamer. In de rechter vleugel de keuken met houten keukenkast en grote koof uit ca. 1845. De lambriseringen en gehoute deuren dateren uit de verbouwing van omstreeks 1845. In het boudoir houten hoekbankjes uit omstreeks 1845. In het boudoir en spiegelkamer stucplafonds met florale motieven uit omstreeks 1845. In de spiegelkamer aan de noordzijde en oostzijde een spiegel uit omstreeks 1845 omgeven door ijzeren roosjes. Aan de zuidzijde een horizontaal schuifraam uit omstreeks 1845, eveneens omgeven door een lijstwerk van ijzeren roosjes. De gebintconstructie van de kappen dateert uit de tweede helft van de 19de eeuw, waarschijnlijk uit omstreeks 1870, toen de toren werd aangebouwd.
Waardering Het LANDHUIS DE HAERE , behorende bij de historische buitenplaats De Haere is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang
- als gaaf voorbeeld van het hoofdgebouw van een voormalige 16de-eeuwse havezate;
- vanwege de ouderdom;
- vanwege de bouwgeschiedenis;
- vanwege de hoge ensemblewaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 1:
LANDHUIS DE HAERE. Moated main building, originally dating back to 1559. From this period dates the current foundation of the rectangular main wing with two side wings not entirely equal in size. Furthermore, the two barrel-vaulted cellars beneath the wings date from the building period. The house was built on a well, which offered a guarantee for keeping wet and thus maintaining the originally oak foundation. An image from the middle of the 18th century gives an impression of the 16th-century house: a main wing with two tall side wings at right angles beneath gabled roofs, in the façades cross windows on a house island surrounded by a moat. In 1767 the manor house came into the possession of Jan van Suchtelen through inheritance, married to Josina Cecilia van Buren, who had the house extensively renovated. The current castle island with brick retaining walls and rectangular terrace with rounded corners on the rear side came into being at that time. The main and side wings were capped by the current hipped roofs and on the front side the main wing was extended at ground level along its length with a portico, which internally provided the house with a broad corridor. The portico is closed off by a balustrade with baluster-shaped spindles, which also forms the closure of the balcony. A second renovation took place around 1870, in the period when De Haere was owned by Pierre Gustave Voûte (1868-1901). At that time the house was enriched with the current tower at the NW corner. Internally, the house had already undergone an earlier renovation in the period 1840-1847, at the time when De Haere was in the possession of Julie Adrienne Mittendorf. In the deed of sale from 1847, when she sells the house to Jhr. Charles Smissaert, it is mentioned that the house was "recently entirely reframed". Internally, the current interior layout came into being with the renovation around 1845, with the centrally located dining room at ground level and flanking it the garden room and dining room and in the south wing the mirror room and the boudoir. In the south wall of the mirror room the horizontally opening sash window was installed at that time, the oldest of its kind in the Netherlands. In the '90s the house was restored by restoration architect Johan Kreek, during which the house was (again) partly provided with plaster and during which the house regained its original broad gutters removed around 1900. Preceded by a wooden access bridge, a brick-built moated main building, former manor house, on rectangular plan, with central pavilion with unequal in width wings on either side. The access bridge is supported on either side by a brick retaining wall and leads to the rectangular forecourt paved with clinkers. The central pavilion and wings of the main building are capped by hipped roofs with shields that curve slightly downwards. The shields are covered with grey Old Dutch tiles, the shield on the front of the central pavilion is covered with grey smoked tiles. Centrally on the roof of the central pavilion an open octagonal belfry beneath a roof with slate-covered pitched roof. The tower is capped by a slate-covered tent roof. The façades of the wings are plastered on all sides. The rear (west) façade of the central pavilion is also plastered with the exception of the narrow central risalit with cemented corner lisenes. On the rear (west) side of the main building a terrace with brick retaining walls with rounded corners. The terrace is closed off by a cast-iron balustrade with volute-shaped infilling set between rectangular posts, installed around 1850. The slightly outward-curving retaining walls of the house island and tower are cemented and provided with a block motif. At the level of the access bridge the retaining walls of the house island curve forward in quarter-circle fashion. In the retaining wall of the tower on the north side a semicircular boat-passage. The corners of the main building are provided with blocked lisenes. The façades of the main building are closed off by a broad cornice and gutter line with volute-shaped gutter brackets. The frieze of the tower features a division into recessed bays. The façades of the tower are closed off by a cemented cornice. Centrally on the front of the central pavilion the slightly projecting entrance section with a Louis XV entrance door with 8-pane fanlight surrounded by moulding of two pilasters beneath cornice. On either side of the entrance section a 24-pane sash window with beside it a narrow 12-pane sash window. On the upper storey a double 24-pane terrace door to the balcony with on either side a 20-pane sash window. In the roof two flat roof dormers with 6-pane window. In the sides of the wings facing the forecourt at ground level a straight door and on the upper storey at the level of the balcony a 20-pane sash window. In the front façade of the left wing at cellar level two semicircular windows, at ground level two 6-pane sash windows and on the upper storey two 4-pane sash windows. In the front façade of the right wing at ground level a 6-pane sash window and on the upper storey a 4-pane sash window. In the left façade of the left wing some small windows at cellar level, at ground level on the right a horizontal single-pane sash window and on the left a 6-pane sash window. On the upper storey two 4-pane sash windows. In the rear façade of the left wing at ground level a 6-pane and on the upper storey a 4-pane sash window. In the right façade of the right wing at ground level and on the upper storey some multi-pane sash windows. In the west and north façade of the tower at ground level a 6-pane, on the upper storey a 4-pane and on the second storey again a 6-pane sash window. The window on the second storey is slightly arched. In the north façade at ground level on the left side there is also a slender 3-pane sash window. The central pavilion shows on the rear side in the central risalit a double 6-pane terrace door, on the upper storey a 4-pane sash window, above it a 2-pane mezzanine window. The risalit is crowned by a large brick roof dormer installed around 1850 with slightly arched 6-pane sash window beneath flat gabled roof. Directly on either side of the central risalit at ground level a slender 3-pane sash window and on the upper storey a slender 2-pane window. On either side of these at ground level a 6-pane sash window and on the upper storey a 4-pane sash window. Internally: at cellar level of the wings two cellars with barrel-vaults from the building period of the house. At ground level on the front an entrance hall situated along the length of the central pavilion, extended in 1767. On the long side the access to the centrally located dining room and the garden room (south) and dining room located on either side of it. In the left wing on the west side the boudoir and north side the mirror room. In the right wing the kitchen with wooden kitchen cupboard and large cooking alcove from c. 1845. The wainscots and wooden doors date from the renovation around 1845. In the boudoir wooden corner benches from around 1845. In the boudoir and mirror room stucco ceilings with floral motifs from around 1845. In the mirror room on the north side and east side a mirror from around 1845 surrounded by iron rosettes. On the south side a horizontal sash window from around 1845, also surrounded by moulding of iron rosettes. The roof truss structure of the roofs dates from the second half of the 19th century, probably from around 1870, when the tower was built on.
Valuation The LANDHUIS DE HAERE, belonging to the historic country estate De Haere is of general cultural-historical significance
- as a well-preserved example of the main building of a former 16th-century manor house;
- because of its age;
- because of its building history;
- because of its high ensemble value.
Nearby in the register
- Historische aanleg, Haereweg bij 4Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Koetshuis(L), Haereweg 6Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Boerderij(M1), Haereweg 10Boerderijunder 1 mi
- Ruïne, BY Haereweg 12Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.