Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, Wagenmakerij 7
Zaandam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Wagenmakerij 7, 1505 SG Zaandam (Zaanstad 27) (and others)
- Place
- Zaandam
- Municipality
- Zaanstad
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.42424, 4.83487
- Part of complex
- 528451
- Monument number
- 530314
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 23: Gebouw A8 (138) en A9 (137)
Inleiding
GEBOUW A8/A9 bestaande uit het voormalig SCHAFTLOKAAL (A8-138) en voormalig WAS- EN KLEEDLOKAAL (A9-137), gelegen aan de oostzijde van het Hembrugterrein en gebouwd tussen 1916 en 1921. Gebouw A8 is aan de oostzijde fysiek verbonden met A9. Het schaftlokaal deed later nog dienst als leslokaal en het was- en kleedlokaal is ook magazijn en wagenmakerij geweest en werd later de voorraadkamer van de kantine en aan de achterzijde archiefruimte. Beide gebouwen maken onderdeel uit van Artillerie Inrichtingen Hembrug en het A-cluster in het bijzonder. In het A-cluster stonden gebouwen die dienden als werkplaatsen voor onderhoud, kantoren en personeelsruimte. De militairen die werkzaam waren in dit cluster moesten in A8/A9 consumeren en omkleden, elders binnen het cluster was dit verboden en andere clusters zijn te ver weg. Het gebouw nam daarom een centrale plaats in als personeelsvoorziening van het A-cluster.
Omschrijving
Gebouw A8 en A9 vormen samen een T-vormig bouwlichaam. A8 is het korte bovendeel en A9 het lange deel dat daar dwars op staat. Beide delen worden hieronder afzonderlijk beschreven, maar vormen fysiek een geheel.
Gebouw A8 heeft een rechthoekige plattegrond met een oppervlakte van 28.00 x 10.00 meter.
Het gebouw is opgetrokken in vakwerkbouw opgevuld met baksteen en een houtskeletconstructie die nog zichtbaar is in het interieur. A8 heeft een verhoogd middengedeelte onder een zadeldak (basilica-vorm).
De halfsteensmuren zijn in staand verband gemetseld en in de vakwerkdelen zijn regelmatig 2 bakstenen verticaal met de kopse kant naar voren geplaatst als decoratief element. Ook op andere wijze is siermetselwerk aangebracht.
In het verhoogd middengedeelte waren de zijmuren oorspronkelijk van stroken vensters voorzien, maar zijn thans dichtgezet met houten delen.
Aan de noord- en zuidzijde van A8 is de basilicavorm goed te zien. De gevels bestaan uit 4 traveeën maar aan de westzijde is voor de veranda het dak met een extra travee verlengd. In beide gevels zijn van links naar rechts gezien een enkel 15-ruits venster, twee gekoppelde 15-ruits vensters, een roldeur (zuidzijde) of dubbele deur (noordzijde) en nog twee gekoppelde 15-ruits vensters geplaatst. In het verhoogde gedeelte zijn twee gekoppelde 12-ruits vensters aangebracht. Boven de dubbele deur aan de noordzuide hing voorheen een bordje met "Cantine" erop vermeld en rechts van de deuren een bordje met "A8".
De westgevel telt 10 venstertraveeën met houten 20-ruits vensters waarvan steeds de bovenste vier als bovenlicht in geel glas. Onder hetzelfde dak is voor deze gevel een veranda aangebracht waarvan het dak steunt op houten vierkante pijlertjes die op een laag doorgetrokken muurtje staan.
De oostgevel takt aan op A9 maar heeft aan weerszijden ervan drie traveeën met 20-ruits vensters in de vakwerkdelen.
Ook Gebouw A9 is opgetrokken in vakwerkbouw opgevuld met baksteen. Het is gebouwd op rechthoekige plattegrond (26.00 x 10.00 meter) en bestaat uit één bouwlaag onder zeer flauw hellend zadeldak met bitumen waarvan de nok oost-west is gericht. De halfsteensmuren zijn in staand verband gemetseld en in de vakwerkdelen zijn op regelmatige wijze twee bakstenen verticaal met de kopse kant naar voren geplaatst als decoratief element. Rondom het gebouw loopt een houten bakgoot op houten klossen.
Op de kopse gevel aan de oostzijde van Gebouw A9 zijn in de vakwerkdelen op onregelmatige wijze een paar openslaande dubbele deuren en een paar houten roldeuren aangebracht temidden van drie houten 9-ruits vensters. Een bordje met nummer A9 is aangebracht links van de roldeuren.
De lange zuid- en noordgevel bestaan elk uit 20 venstertraveeën met (deels gekoppelde) 9-ruits vensters die op regelmatige wijze in het houten vakwerk zijn geplaatst. In de gevels zijn wel een loopdeur met zesruits bovenlicht in de zesde travee en een dichtgezette deur met zesruits bovenlicht in de vijftiende travee geplaatst.
Waardering
GEBOUW A8/A9 bestaande uit het voormalige SCHAFTLOKAAL A8 en WAS- EN KLLEDLOKAAL A9 is van cultuur-, militair-, en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een in traditionalistische stijl gebouwd personeelsgebouw op een militair febrieksterrein uit het Interbellum en tevens van belang als historisch-functioneel onderdeel van de Stelling van Amsterdam, meer in het bijzonder het A-cluster op het Hembrugterrein.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 23: Building A8 (138) and A9 (137)
Introduction
BUILDING A8/A9 consisting of the former CANTEEN (A8-138) and former WASHING AND CHANGING ROOM (A9-137), located on the east side of the Hembrug site and built between 1916 and 1921. Building A8 is physically connected to A9 on its east side. The canteen later served as a classroom and the washing and changing room also served as a storeroom and wagon workshop and later became the storeroom for the canteen with archive space at the rear. Both buildings are part of Hembrug Artillery Installations and the A-cluster in particular. The A-cluster contained buildings that served as maintenance workshops, offices and staff facilities. Military personnel working in this cluster had to eat and change in A8/A9, this was forbidden elsewhere within the cluster and other clusters were too far away. The building therefore held a central place as staff facilities for the A-cluster.
Description
Buildings A8 and A9 together form a T-shaped structure. A8 is the short upper part and A9 the long part standing across it. Both parts are described separately below, but form a physical whole.
Building A8 has a rectangular floor plan with an area of 28.00 x 10.00 metres.
The building is constructed in timber framing filled with brick and a wooden skeleton structure still visible in the interior. A8 has a raised central section under a gabled roof (basilica-form).
The half-brick walls are laid in stretcher bond and in the timber-framed sections two bricks are regularly placed vertically with the short end facing forward as a decorative element. Decorative brickwork is also applied in other ways.
In the raised central section the side walls were originally provided with bands of windows, but are now sealed with wooden panels.
On the north and south sides of A8 the basilica-form is clearly visible. The facades consist of 4 bays but on the west side the roof is extended with an extra bay for the veranda. In both facades, seen from left to right, a single 15-pane window, two paired 15-pane windows, a rolling door (south side) or double door (north side) and another two paired 15-pane windows are installed. In the raised section two paired 12-pane windows are installed. Above the double door on the north side formerly hung a sign marked "Cantine" and to the right of the doors a sign marked "A8".
The west facade has 10 window bays with wooden 20-pane windows of which the top four are each fanlights in yellow glass. Under the same roof a veranda is installed for this facade whose roof is supported by wooden square pillars standing on a low continuous wall.
The east facade adjoins A9 but has three bays on either side with 20-pane windows in the timber-framed sections.
Building A9 is also constructed in timber framing filled with brick. It is built on a rectangular floor plan (26.00 x 10.00 metres) and consists of one storey under a very slightly sloping gabled roof with bitumen whose ridge runs east-west. The half-brick walls are laid in stretcher bond and in the timber-framed sections two bricks are regularly placed vertically with the short end facing forward as a decorative element. A wooden rainwater gutter runs around the building on wooden blocks.
On the gabled facade on the east side of Building A9, in the timber-framed sections irregularly a pair of opening double doors and a pair of wooden rolling doors are placed amidst three wooden 9-pane windows. A sign with the number A9 is placed to the left of the rolling doors.
The long south and north facades each consist of 20 window bays with (partly paired) 9-pane windows regularly placed in the wooden framing. The facades do have a walk-through door with a six-pane fanlight in the sixth bay and a sealed door with a six-pane fanlight in the fifteenth bay.
Valuation
BUILDING A8/A9 consisting of the former CANTEEN A8 and WASHING AND CHANGING ROOM A9 is of cultural, military and architectural-historical value as an example of a personnel building constructed in a traditionalist style on a military factory site from the Interwar period and is also important as a historical-functional component of the Amsterdam Defence Line, more particularly the A-cluster on the Hembrug site.
Nearby in the register
- Werkplaats, Wagenmakerij 1Industrieunder 1 mi
- gebouw 382Bomvrij militair objectunder 1 mi
- Werkplaats, Gebouw B8-272DIndustrieunder 1 mi
- Werkplaats, Gebouw B7-272CIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.