Rijksmonumentenregister · Netherlands
Ter Wadding
Voorschoten, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1770
- Address
- Leidseweg 557, 2253 JJ Voorschoten
- Place
- Voorschoten
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.14911, 4.46212
- Part of complex
- 529931
- Monument number
- 529932
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1 HOOFDGEBOUW LANDHUIS TER WADDING.
Blokvormig in rode baksteen opgetrokken hoofdgebouw, vermoedelijk kort na 1768 opgetrokken in opdracht van Willem van Noort, die in dat jaar de buitenplaats verwierf, naar ontwerp van een onbekend gebleven architect. Het een enkele verdieping hoge huis is met de voor(oost-)zijde naar de weg gericht en wordt overkapt door omgaande door Oud-Hollandse pannen gedekte schilddaken, waarbinnen een overkapping met 2 op dezelfde wijze gedekte schilddaken (nokrichting:oost-west). Vòòr de restauratie waren behalve aan de voorzijde in elke zijde van de kap twee dakkapellen aangebracht. De huidige situatie van 3 dubbele dakkapellen aan de achterzijde en een dubbele dakkapel aan de noordzijde dateert uit de tijd van laatstgenoemde restauratie. Het huis is zowel in- als uitwendig symmetrisch van opzet, met in de middelste van de 5 traveeën brede voorgevel de licht risalerende entreepartij, gelegen op de hoofdas van de parkaanleg, waarachter ruime gang. In de 19de eeuw (zie prent Lutgers 1855) tot de restauratie van het huis in 1972-1974 door architectenbureau Piet van der Sterre was deze hoofdas in het huis vanwege de beglaasde voor- en achterdeuren visueel beleefbaar. Bij laatstgenoemde restauratie is de beglaasde dubbele voordeur aan de voorzijde vervangen door de huidige dubbele paneeldeur en werden de empire-ramen van het huis vervangen door de huidige meerruitsramen. Ook de aanbouw aan de ZW-hoek van het huis is een toevoeging uit de tijd van laatstgenoemde restauratie. Inwendig werd de keuken bij deze restauratie tot de huidige afmetingen vergroot, door afbraak van een scheidingsmuur tussen de keuken zijgang. Ook werd toen het voorplein met plaveisel verhoogd, waardoor het plint aan de voorgevel en de eerste traptrede van de bordestrap onder het maaiveld kwamen te liggen. De voorgevel vertoont hardstenen blokpijlers als hoeklisenen en wordt afgesloten door aan alle zijden omgaande kroonlijst waarin goot. De hoeklisenen worden bekroond door houten vaasvormige ornamentstukken in Lodewijk XV-stijl. In de kroonlijst ter hoogte van de middenrisaliet het stichtingsjaar van het huis: MDCCLXX. De lijst wordt bekroond door een houten koofstuk van monumentale proporties met voluten in Lodewijk XV-stijl. Volgens de overlevering zou dit koofstuk van de buitenplaats Allemansgeest afkomstig zijn. Het koofstuk is al aangegeven op een tekening van het huis door Jacob Timmermans uit circa 1788. Centraal in het koofstuk een wijzerplaat, niet zichtbaar op laatstgenoemde tekening, ook niet op een prent van Lutgers uit 1855. Wijzerplaat en het klokkentorentje centraal op het voorste dakschild werden waarschijnlijk in het begin van de 20ste eeuw geplaatst. Inwendig is een deel van het uurwerk bewaard gebleven. De door een bovenlicht bekroonde deur in de voorgevel en het venster op de eerste verdieping ter hoogte van de middenrisaliet wordt door rijk lijstwerk in Lodewijk XV-stijl omgeven. Aan weerszijden van de hardstenen borderstrap een tegen de gevel geplaatste hardstenen laat 18de-eeuwse console in Lodewijk XV-stijl. Aan weerszijden van de ingangspartij twee venstertraveeën met schuiframen, op de verdieping iets minder lang dan de vensters beganegronds. De achtergevel risaleert als voorgevel. In de achtergevel eveneens 5 venstertraveeën met vensters als voorgevel. In de linker- en rechterzijgevel op de verdieping in het midden twee naast elkaar geplaatste schuifvensters. In de linkerzijgevel voorts beganegronds aan de rechter zijde en smal schuifvenster (vòòr de restauratie bevonden hier zich 2 smalle schuifvensters), in het midden van deze gevel beganegronds een schuifvenster als op de verdieping, pal waaronder een souterrain-venster en links een venster dat vòòr de restauratie het bovenlicht vormde van een alhier gesitueerde toegangsdeur. Inwendig: beganegronds en op de verdieping verdeelt de in de as van het huis gelegen gang in twee gelijke delen. Aan de noordzijde van deze gang beganegronds en op de verdieping twee ruime kamers. Aan de zuidzijde van deze gang en op de verdieping aan de voor(oost-)zijde een ruime kamer. Beganegronds bevind zich aan de zuidzijde van de gang aan de westkant de keuken, waarin grote schouw aan de zuidzijde en deels oorspronkelijk tegelwerk (witjes). De vensters in dit vertrek hebben binnenluiken.Tussen de keuken en het vertrek aan de voorzijde het monumentale in stuc uitgevoerde trappenhuis onder koepel met ornamentwerk in Lodewijk XV-stijl. Erachter bevindt zich de toegangsdeur naar een sousterrain. In het trappenhuis een eikenhouten bordestrap uit de bouwtijd met balusters in Lodewijk XV-stijl. Onder de trap (rechts) een witmarmeren fontein met lijstwerk in Lodewijk XV-stijl. De gang is beganegronds voorzien van een ornamenteel stucplafond in Lodewijk XV-stijl, marmeren vloerplaten uit de bouwtijd en witmarmeren lambrizering. De paneeldeuren naar de vertrekken beganegronds zijn voorzien van ornamentering in Lodewijk XV-stijl. Het vertrek aan de NO-zijde is voorzien van een wandbetimmering met vakken en lijstwerk in neo-Lodewijk XV-stijl, waarschijnlijk aangebracht omstreeks 1900. In dit vertrek een laat 18de-eeuwse marmeren schoorsteenmantel. Het plafond vertoont ornamenteel stucwerk in Lodewijk XV-stijl uit de bouwtijd. Het vertrek aan de ZO-zijde is eveneens voorzien van een plafond met ornamenteel stucwerk in Lodewijk XV-stijl uit de bouwtijd. In dit vertrek aan de westzijde een monumentale marmeren schoorsteenmantel en schoorsteenboezem met rijk stucwerk in Lodewijk XV-stijl. In de kamer aan de achterzijde van het huis een schoorsteenmantel in Empire-stijl met Empire stucplafond. Op de verdieping aan de rechterzijde boven het sousterrain een klein vertrek met schoorsteenmantel en boezem in stuc met ornamentering in Lodewijk XV-stijl.
Waardering Het HOOFDGEBOUW LANDHUIS TER WADDING is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang;
- als gaaf bewaard voorbeeld van een landhuis uit omstreeks 1770;
- vanwege de gaafheid en grote kwaliteit van de ornamentering van dit huis zowel uit- als inwendig in Lodewijk XV-stijl;
- vanwege de ensemblewaarden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 1 MAIN BUILDING COUNTRY HOUSE TER WADDING.
A blocklike main building of red brick, presumably erected shortly after 1768 at the behest of Willem van Noort, who acquired the country estate that year, according to the design of an architect who remained unknown. The single-storey house faces the road with its front (east) side and is roofed with surrounding Old Dutch tile-covered hipped roofs, within which a roof covering with 2 similarly tile-covered hipped roofs (ridge direction: east-west). Before the restoration, in addition to the front, two roof dormers were installed on each side of the roof. The current situation of 3 double roof dormers on the rear and a double roof dormer on the north side dates from the time of the latter restoration. The house is symmetrical in design both internally and externally, with a slightly projecting entrance section in the central one of the 5 bays of the wide front facade, located on the main axis of the park layout, behind which a spacious corridor. In the 19th century (see print Lutgers 1855) until the restoration of the house in 1972-1974 by architects Piet van der Sterre this main axis was visually experienced in the house due to the glazed front and rear doors. At the latter restoration the glazed double front door on the front facade was replaced by the current double panelled door and the empire windows of the house were replaced by the current multi-paned windows. The extension at the SW corner of the house is also an addition from the time of the latter restoration. Internally, the kitchen was enlarged to its current dimensions during this restoration, through demolition of a partition wall between the kitchen side corridor. Also at that time the forecourt was raised with paving, causing the plinth on the front facade and the first step of the entrance staircase to be below ground level. The front facade has ashlar block pilasters as corner strips and is finished with a cornice running all around containing the gutter. The corner strips are crowned by wooden urn-shaped ornamental pieces in Louis XV style. In the cornice at the height of the middle risalit the founding year of the house: MDCCLXX. The cornice is crowned by a wooden bracket of monumental proportions with scrolls in Louis XV style. According to tradition this bracket is said to come from the country estate Allemansgeest. The bracket is already indicated on a drawing of the house by Jacob Timmermans from circa 1788. Centrally in the bracket a clock face, not visible on said drawing, nor on a print by Lutgers from 1855. Clock face and the small bell tower centrally on the front roof panel were probably installed in the early 20th century. Internally part of the clockwork has been preserved. The door crowned by a fanlight in the front facade and the window on the first storey at the height of the middle risalit are surrounded by rich moulding in Louis XV style. On either side of the ashlar entrance staircase a late 18th-century ashlar console placed against the facade in Louis XV style. On either side of the entrance section two window bays with sash windows, on the storey somewhat shorter than the ground-floor windows. The rear facade risalits like the front facade. In the rear facade likewise 5 window bays with windows as on the front facade. In the left and right side facades on the storey in the middle two sash windows placed next to each other. In the left side facade furthermore on the ground floor on the right side a narrow sash window (before the restoration there were 2 narrow sash windows here), in the middle of this facade on the ground floor a sash window as on the storey, directly below it a basement window and to the left a window which before the restoration formed the fanlight of an access door situated here. Internally: on the ground floor and on the storey the corridor located in the axis of the house divides it into two equal parts. On the north side of this corridor on the ground floor and on the storey two spacious rooms. On the south side of this corridor and on the storey on the front (east) side a spacious room. On the ground floor on the south side of the corridor at the west end is the kitchen, with a large fireplace on the south side and partly original tilework (white tiles). The windows in this room have internal shutters. Between the kitchen and the room at the front is the monumental stucco-executed stairwell under a dome with ornamental work in Louis XV style. Behind it is the access door to a basement. In the stairwell an oak entrance staircase from the time of construction with balusters in Louis XV style. Under the stairs (right) a white marble fountain with moulding in Louis XV style. The corridor on the ground floor has decorative stucco ceiling in Louis XV style, marble floor tiles from the time of construction and white marble wainscoting. The panelled doors to the rooms on the ground floor are provided with ornamentation in Louis XV style. The room on the NE side has wall panelling with sections and moulding in neo-Louis XV style, probably installed around 1900. In this room a late 18th-century marble fireplace mantel. The ceiling shows ornamental stucco work in Louis XV style from the time of construction. The room on the SE side likewise has a ceiling with ornamental stucco work in Louis XV style from the time of construction. In this room on the west side a monumental marble fireplace mantel and fireplace breast with rich stucco work in Louis XV style. In the room at the rear of the house a fireplace mantel in Empire style with Empire stucco ceiling. On the storey on the right side above the basement a small room with fireplace mantel and breast in stucco with ornamentation in Louis XV style.
Valuation The MAIN BUILDING COUNTRY HOUSE TER WADDING is of general cultural-historical importance;
- as an intact example of a country house from around 1770;
- on account of the integrity and high quality of the ornamentation of this house both externally and internally in Louis XV style;
- on account of ensemble values.
Nearby in the register
- Ter WaddingBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Ter WaddingBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Ter WaddingTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Ter WaddingBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.