Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zendstation, Burelhul 1
Radio Kootwijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Zendstation
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Burelhul 1, 7348 BA Radio Kootwijk (Apeldoorn 25)
- Place
- Radio Kootwijk
- Municipality
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16981, 5.84246
- Monument number
- 528726
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Manoeuvreerkaart der [4de Divisie] Infanterie [in 1907] op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
ZENDGEBOUW (C) met KOELVIJVER gebouwd in 1929 in een zakelijk expressionistische bouwstijl als eerste van drie identieke zendgebouwen aan de verlengde Turfbergweg te Radio Kootwijk in opdracht van de rijksgebouwendienst te 's Gravenhage. Zendgebouw C heeft tot omstreeks 1970 zorg gedragen voor de radiografische verbinding met Nederlands-Indie.
Het hoofdvolume van het zendgebouw was bedoeld voor de opstelling van de door de PTT ontwikkelde korte golfzender voorzien van watergekoelde zendlampen. De aanbouwen van het zendgebouw waren bestemd voor aanverwante voorzieningen als kantoor, keuken, en toilet. De koelvijver was bestemd voor het koelen van de zendlampen.
Aan weerszijden van de verharde verlengde Turfbergweg liggen drie zendgebouwen. Gebouw C aan het begin van de verharde verlengde Turfbergweg aan de linkerzijde, gebouw D halverwege aan de rechterzijde en gebouw E aan het einde van de verharding aan de linkerzijde. Tegelijkertijd met de bouw van de zendgebouwen is de verlengde Turfbergweg bestraat met klinkers met aan de rechterzijde van de bestrating een smalspoor verlicht door middel van lantaarns. Het smalspoor is verwijderd, de beklinkerde weg is geasfalteerd, het onderstel van de lantaarns is her en der nog aanwezig.
De drie zendgebouwen zijn identiek gesitueerd, op enige afstand van, haaks op de verharde verlengde Turfbergweg. Vanaf de Turfbergweg loopt een pad voorlangs naar de centraal geplaatste entree in de voorgevel. Tegenover de entree, aan de andere zijde van het pad, bevindt zich de betonnen koelvijver. De gebouwen zijn bewust op enige afstand van elkaar gesitueerd vanwege de benodigde houten masten met gordijnantennes. Alle antennemasten zijn verdwenen.
Omschrijving
Het gebouw is symmetrisch van opzet en bestaat uit een langgerekt, één laags hoofdvolume met daar tegen aan iets lagere aanbouwen zijnde een entreevolume aan de voorzijde en drie volumes aan de achterzijde. De symmetrie as bevindt zich ter plaatse van de entree haaks op de nok van het gebouw. De gevels zijn opgetrokken in halfsteens verband bestaande uit een trasraam van roodbruine baksteen waarboven een risalerend geveldeel in geelbruine baksteen. In de gevel bevinden zich gietijzeren ventilatieroosters. Alle daken zijn momenteel voorzien van niet oorspronkelijke bitumen. Het regenwater uit de hemelwaterafvoeren wordt opgevangen op betonnen voeten met een gootprofiel.
De gevels van het HOOFDVOLUME worden afgesloten door een flauw hellend zadeldak met groot overstek. De gevelopeningen zijn regelmatig verdeeld met in de voorgevel, aan weerszijden van het entreevolume, elf boven- en onderramen van elkaar gescheiden door een doorgetrokken betonnen latei. Uiterlijk links en rechts een hooggeplaatst raam waaronder een houten bloembak. In de linker zijgevel bevindt zich een centraal geplaatste houten roldeur waarboven een bovenlicht. De rechter zijgevel was van oorsprong identiek maar is gewijzigd. Deze wijziging verstoort de oorspronkelijke symmetrische opzet en daarmee de architectuurhistorische waarde, anderzijds vertegenwoordigt deze invulling cultuurhistorische waarde vanuit de gelaagdheid en het gebruik van het gebouw. Tegen de achtergevel bevinden zich drie aparte bouwvolumes. In het interieur is de oorspronkelijke ruimte opgedeeld waardoor eventuele oorspronkelijke onderdelen niet zichtbaar zijn.Wel zichtbaar zijn enkele deur- en raamomlijstingen.
De gevels van het ENTREEVOLUME worden afgesloten door een plat dak met groot overstek. Centraal in de voorgevel een dubbele houten glasdeur bestaande uit een gesloten onderzijde waarboven een zesruits raam. Voor de deur een betegeld bordes bestaande uit rode vierkante tegels (10cmx10cm) met een zwarte rand, aan weerszijden afgesloten met een gemetselde rechthoekige bloembak. In de zijgevels twee liggende ramen onder de dakrand. In het interieur is de oorspronkelijke structuur nog aanwezig bestaande uit een middengang met aan weerszijden een ruimte. De afwerking is deels vervangen.
De gevels van het MIDDENVOLUME centraal tegen de achtergevel, worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. Centraal in de voorgevel bevindt zich een brede stalen deur. In de rechter zijgevel bevinden zich vijf vierkante vensters onder de dakrand die herhaald worden in het rechter bouwvolume. In de linker zijgevel bevinden zich drie identieke vensters met tussen het eerste en het tweede venster een dubbele houten deur. In het interieur is de structuur van de ruimte herkenbaar en is de afwerking beperkt.
De gevels van het RECHTER- EN HET LINKER BOUWVOLUME tegen de achtergevel worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. De beide volumes kenmerken zich door een vensterpartij op de buitenste hoek van het volume bestaande uit vier kleine onder- en grotere bovenramen gesitueerd tussen het trasraam en de dakrand. In aansluiting op het middenvolume bevinden zich rechts in de gevel drie vierkante vensters onder de dakrand. Het rechter volume wijkt af van het linker volume vanwege de glasdeur met vierruits raam tussen de vierkante vensters en de vensterpartij. Het interieur bestaat in beide volumes uit een hoofd- en nevenruimte. In het rechtervolume bevindt zich een bergkast en de entree naar de kelder. Als gevolg van latere wijzigingen is het onbekend of de oorspronkelijke afwerking nog aanwezig is.
Tegenover de entree van het zendgebouw een betonnen steektrap met aan weerszijden keerwanden die leidt naar een betonnen KOELVIJVER. Aan de overzijde van de vijver twee betonnen verhogingen. De vijver wordt verdeeld in twee rechthoeken middels een middenwand.
Waardering
ZENDGEBOUW (C) met KOELVIJVER is van algemeen belang vanwege:
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zakelijk expressionistische ontwerp dat zich kenmerkt door een horizontale geleding, groot overstek, flauw hellend dak, expressief baksteengebruik, de symmetrische opzet en de vormgeving van diverse details waaronder de hijsbalk, deur- en raamomlijstingen in het interieur.
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zorgvuldig materiaalgebruik en detaillering van onder meer de baksteen, hout, tegels, beton en staal.
- De architectuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke structuur en afwerkingen in het interieur * De ensemble waarde vanwege de eenheid in ontwerp van drie identieke zendgebouwen met koelvijver
- De ensemblewaarde vanwege het gebruik tussen het zendgebouw en de koelvijver.
- De stedenbouwkundige waarde vanwege de identieke situering van de korte golf zendgebouwen ten opzichte van de verlengde Turfbergweg op enige afstand van elkaar vanwege de situering van de antennemasten.
- De cultuurhistorische waarde vanwege het gebruik van het zendgebouw dat tot uiting komt in de plattegrond van het ongedeelde hoofdvolume waartegen een centraal entreevolume, kantoor (rechter zijvolume tegen achtergevel), keuken (linker zijvolume tegen achtergevel) en transformatorruimte (midden volume tegen achtergevel).
- De cultuurhistorische waarde als belangrijke uitdrukking van de radiotelegrafische ontwikkeling en een schakel in de typologische ontwikkeling van zendgebouwen in het algemeen en op radio kootwijk in het bijzonder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TRANSMITTER BUILDING (C) with COOLING POND built in 1929 in a business expressionist architectural style as the first of three identical transmitter buildings on the extended Turfbergweg at Radio Kootwijk, commissioned by the State Buildings Service in The Hague. Transmitter Building C provided radiographic connection with the Dutch East Indies until approximately 1970.
The main volume of the transmitter building was intended for the installation of a short wave transmitter developed by the PTT, equipped with water-cooled transmitter tubes. The annexes of the transmitter building were designated for related facilities such as office, kitchen, and toilet. The cooling pond was intended for cooling the transmitter tubes.
On either side of the paved extended Turfbergweg lie three transmitter buildings. Building C at the beginning of the paved extended Turfbergweg on the left side, building D halfway along on the right side and building E at the end of the paving on the left side. At the same time as the construction of the transmitter buildings, the extended Turfbergweg was paved with clinkers with a narrow-gauge railway on the right side of the paving illuminated by means of lanterns. The narrow-gauge railway has been removed, the clinker paving has been asphalted, the base of the lanterns is still present in places.
The three transmitter buildings are identically situated, at some distance from, at right angles to the paved extended Turfbergweg. From the Turfbergweg a path runs alongside to the centrally placed entrance in the front facade. Opposite the entrance, on the other side of the path, is the concrete cooling pond. The buildings are deliberately situated at some distance from each other due to the required wooden masts with curtain aerials. All aerial masts have disappeared.
Description
The building is symmetrical in plan and consists of an elongated, single-storey main volume with slightly lower annexes attached to it, being an entrance volume to the front and three volumes to the rear. The axis of symmetry is located at the entrance at right angles to the ridge of the building. The facades are constructed in half-brick bond consisting of a Tuffstone frame of reddish-brown bricks above which a projecting gable section in yellowish-brown bricks. The facades contain cast-iron ventilation grilles. All roofs are currently provided with non-original bitumen. Rainwater from the downpipes is collected on concrete feet with a gutter profile.
The facades of the MAIN VOLUME are closed off by a shallow-pitched gabled roof with large overhang. The facade openings are regularly distributed with, in the front facade, on either side of the entrance volume, eleven upper and lower windows separated from each other by a continuous concrete lintel. At the far left and right a high-placed window with a wooden flowerbox beneath it. In the left side facade is a centrally placed wooden rolling door with a fanlight above it. The right side facade was originally identical but has been altered. This alteration disrupts the original symmetrical arrangement and thus the architectural-historical value, on the other hand this infill represents cultural-historical value from the layering and use of the building. Against the rear facade are three separate building volumes. In the interior the original space has been subdivided so that any original components are not visible. However, some door and window surrounds are visible.
The facades of the ENTRANCE VOLUME are closed off by a flat roof with large overhang. Centrally in the front facade a double wooden glass door consisting of a closed lower section with a six-pane window above. In front of the door a tiled platform consisting of red square tiles (10cm x 10cm) with a black border, closed off on either side with a mortared rectangular flowerbox. In the side facades two horizontal windows under the eaves. In the interior the original structure is still present consisting of a central corridor with a space on either side. The finish has been partly replaced.
The facades of the MIDDLE VOLUME centrally against the rear facade are closed off by a three-sided shallow-pitched hipped roof. Centrally in the front facade is a wide steel door. In the right side facade are five square windows under the eaves which are repeated in the right building volume. In the left side facade are three identical windows with a double wooden door between the first and second window. In the interior the structure of the space is recognizable and the finish is limited.
The facades of the RIGHT AND LEFT BUILDING VOLUME against the rear facade are closed off by a three-sided shallow-pitched hipped roof. Both volumes are characterized by a window arrangement on the outer corner of the volume consisting of four small lower and larger upper windows situated between the Tuffstone frame and the eaves. In connection with the middle volume there are three square windows under the eaves to the right in the facade. The right volume differs from the left volume due to the glass door with four-pane window between the square windows and the window arrangement. The interior of both volumes consists of a main and secondary space. In the right volume there is a storage cupboard and the entrance to the basement. As a result of later alterations it is unknown whether the original finish is still present.
Opposite the entrance of the transmitter building is a concrete staircase with retaining walls on either side leading to a concrete COOLING POND. On the far side of the pond are two concrete raised platforms. The pond is divided into two rectangles by means of a central wall.
Valuation
TRANSMITTER BUILDING (C) with COOLING POND is of general importance because of:
- The architectural-historical value due to the business expressionist design characterized by horizontal articulation, large overhang, shallow-pitched roof, expressive brick use, the symmetrical arrangement and the design of various details including the hoisting beam, door and window surrounds in the interior.
- The architectural-historical value due to the careful use of materials and detailing of, among others, brick, wood, tiles, concrete and steel.
- The architectural-historical value due to the original structure and finishes in the interior.
- The ensemble value due to the unity of design of three identical transmitter buildings with cooling pond.
- The ensemble value due to the relationship between the transmitter building and the cooling pond.
- The urban-planning value due to the identical siting of the short-wave transmitter buildings in relation to the extended Turfbergweg at some distance from each other due to the positioning of the aerial masts.
- The cultural-historical value due to the use of the transmitter building as expressed in the floor plan of the undivided main volume against which a central entrance volume, office (right side volume against rear facade), kitchen (left side volume against rear facade) and transformer room (middle volume against rear facade).
- The cultural-historical value as an important expression of radiographic development and a link in the typological development of transmitter buildings in general and at Radio Kootwijk in particular.
Nearby in the register
- Zendstation, Burelhul 3Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Zendstation, Burelhul 5Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Welzijn, kunst en cultuur, Radioweg 1 GWelzijn, kunst en cultuur1 mi
- Nutsbedrijf, Radioweg 1 AIndustrie2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.