Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zendstation, Burelhul 5
Radio Kootwijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Zendstation
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Burelhul 5, 7348 BA Radio Kootwijk (Apeldoorn 25)
- Place
- Radio Kootwijk
- Municipality
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16562, 5.84472
- Monument number
- 531083
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Manoeuvreerkaart der [4de Divisie] Infanterie [in 1907] op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
ZENDGEBOUW (E) met KOELVIJVER en ZWEMBADHUISJE gebouwd in 1929 in een zakelijk expressionistische bouwstijl als onderdeel van drie identieke zendgebouwen aan de verlengde Turfbergweg te Radio Kootwijk gebouwd in opdracht van de rijksgebouwendienst te 's Gravenhage. Zendgebouw E heeft tot omstreeks 1970 zorg gedragen voor de radiografische verbinding met Japan en was bestemd voor eventuele verdere uitbreiding.
Het hoofdvolume van het zendgebouw was bedoeld voor de opstelling van de door de PTT ontwikkelde korte golfzender voorzien van watergekoelde zendlampen. De aanbouwen van het zendgebouw waren bestemd voor aanverwante voorzieningen als kantoor, keuken, toilet. De koelvijver was bestemd voor het koelen van de zendlampen. De koelvijver van gebouw E was omstreeks 1950 in gebruik genomen als zwembad. Het zwembadhuisje diende als kleedhok.
Aan weerszijden van de verharde verlengde Turfbergweg liggen drie zendgebouwen. Gebouw C aan het begin van de verharde verlengde Turfbergweg aan de linkerzijde, gebouw D halverwege aan de rechterzijde en gebouw E aan het einde van de verharding aan de linkerzijde. Tegelijkertijd met de bouw van de zendgebouwen is de verlengde Turfbergweg bestraat met klinkers met aan de rechterzijde van de bestrating een smalspoor verlicht door middel van lantaarns. Het smalspoor is verwijderd, de beklinkerde weg is geasfalteerd, het onderstel van de lantaarns is her en der nog aanwezig.
De drie zendgebouwen zijn identiek gesitueerd, op enige afstand van, haaks op de verharde verlengde Turfbergweg. Vanaf de Turfbergweg loopt een pad voorlangs naar de centraal geplaatste entree in de voorgevel. Tegenover de entree, aan de andere zijde van het pad, bevindt zich de betonnen koelvijver. Nabij de vijver staat het zwembadhuisje. De gebouwen zijn bewust op enige afstand van elkaar gesitueerd vanwege de benodigde houten masten met gordijnantennes. Alle antennemasten zijn verdwenen. Tussen gebouw E en de verlengde Turfbergweg en rondom de koelvijver zijn (later) tamme kastanjes geplant.
Omschrijving
Het gebouw is symmetrisch van opzet en bestaat uit een langgerekt, één laags hoofdvolume met daar tegen aan iets lagere aanbouwen zijnde een entreevolume aan de voorzijde en drie volumes aan de achterzijde. De symmetrie as bevindt zich ter plaatse van de entree haaks op de nok van het gebouw. De gevels zijn opgetrokken in halfsteens verband bestaande uit een trasraam van roodbruine baksteen waarboven een risalerend geveldeel in geelbruine baksteen. In de gevel bevinden zich gietijzeren ventilatieroosters. Alle daken zijn momenteel voorzien van niet oorspronkelijke bitumen. Het regenwater uit de hemelwaterafvoeren wordt opgevangen op betonnen voeten met een gootprofiel.
De gevels van het HOOFDVOLUME worden afgesloten door een flauw hellend zadeldak met groot overstek. De gevelopeningen zijn regelmatig verdeeld met in de voorgevel, aan weerszijden van het entreevolume, elf boven- en onderramen van elkaar gescheiden door een doorgetrokken betonnen latei. Uiterlijk links en rechts een hooggeplaatst raam waaronder een houten bloembak. In de linker zijgevel bevindt zich een centraal geplaatste houten roldeur waarboven een bovenlicht en een verlichtingsarmatuur. De rechter zijgevel was van oorsprong identiek maar is gewijzigd. Deze wijziging verstoort de oorspronkelijke symmetrische opzet en daarmee de architectuurhistorische waarde, anderzijds vertegenwoordigt deze invulling cultuurhistorische waarde vanuit de gelaagdheid en het gebruik van het gebouw. Tegen de achtergevel bevinden zich drie aparte bouwvolumes. In het interieur is onder meer nog aanwezig de oorspronkelijke structuur, de kapconstructie en een enkele deuromlijsting. De oorspronkelijk ongedeelde ruimte is opgedeeld.
De gevels van het ENTREEVOLUME worden afgesloten door een plat dak met groot overstek. Centraal in de voorgevel een dubbele houten glasdeur bestaande uit een gesloten onderpaneel en een glazen bovenpaneel waaruit de roedenverdeling verdwenen is. Voor de deur een betegeld bordes bestaande uit rode vierkante tegels (10cmx10cm) met een zwarte rand, aan weerszijden afgesloten met een gemetselde rechthoekige bloembak. In beide zijgevels twee liggende ramen onder de dakrand. In het interieur is de oorspronkelijke structuur nog aanwezig bestaande uit een middengang met aan weerszijden een ruimte: In de linkerruimte een garderobe, in de rechterruimte een wastafel en een toiletruimte. In het middendeel is de oorspronkelijke vloerafwerking bewaard gebleven identiek aan de afwerking van het bordes. De zijruimten zijn opnieuw betegeld en afgesloten van het middendeel door een niet oorspronkelijke deur.
De gevels van het MIDDENVOLUME centraal tegen de achtergevel, worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. Centraal in de voorgevel bevindt zich een brede stalen deur. In de rechter zijgevel bevinden zich vijf vierkante vensters onder de dakrand, die herhaald worden in het rechter bouwvolume. In de linker zijgevel bevinden zich drie identieke vensters met tussen het eerste en het tweede venster een dubbele houten deur. Het interieur van dit bouwvolume is niet bekend.
De gevels van het RECHTER- EN HET LINKER BOUWVOLUME tegen de achtergevel worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. De beide volumes kenmerken zich door een vensterpartij op de buitenste hoek van het volume bestaande uit vier kleine onder- en grotere bovenramen gesitueerd tussen het trasraam en de dakrand. In aansluiting op het middenvolume bevinden zich rechts in de gevel drie vierkante vensters onder de dakrand. Het rechter volume wijkt af van het linker volume vanwege deur tussen de vierkante vensters en de vensterpartij. Het interieur bestaat in beide volumes uit een hoofd- en een nevenruimte. In het rechter volume bevindt zich een bergkast en de entree naar de kelder. Voor wat betreft de afwerking is onder meer de geprofileerde raamomlijsting nog aanwezig.
Tegenover de entree van het zendgebouw een betonnen steektrap met aan weerszijden keerwanden die leidt naar een betonnen KOELVIJVER. Aan de overzijde van de vijver twee betonnen verhogingen. De vijver wordt verdeeld in twee rechthoeken middels een middenwand.
Aan de rechterzijde van de vijver bevindt zich het ZWEMBADHUISJE met vierkante plattegrond opgetrokken in horizontale rabatdelen afgesloten door een tentdak met groot overstek voorzien van geprofileerde klossen. Onder dakrand bevindt zich een lichtstrook met aan iedere zijde drie liggende ramen. In een gevel bevindt zich een deur.
Waardering
ZENDGEBOUW (E) met KOELVIJVER en ZWEMBADHUISJE is van algemeen belang vanwege:
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zakelijk expressionistische ontwerp dat zich kenmerkt door een horizontale geleding, groot overstek, flauw hellend dak, expressief baksteengebruik, de symmetrische opzet en de vormgeving van diverse details waaronder de hijsbalk, deur- en raamomlijstingen in het interieur.
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zorgvuldig materiaalgebruik en detaillering van onder meer de baksteen, hout, tegels, beton en staal.
- De architectuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke structuur en afwerkingen in het interieur
- De architectuurhistorische waarde vanwege het functionele traditioneel-ambachtelijke ontwerp van het zwembadhuisje in hout.
- De ensemble waarde vanwege de eenheid in ontwerp van drie identieke zendgebouwen met koelvijver
- De ensemblewaarde vanwege het gebruik van het zendgebouw, de koelvijver en het zwembadhuisje.
- De stedenbouwkundige waarde vanwege de identieke situering van de korte golf zendgebouwen ten opzichte van de verlengde Turfbergweg op enige afstand van elkaar vanwege de situering van de antennemasten.
- De cultuurhistorische waarde vanwege het gebruik van het zendgebouw dat tot uiting komt in de plattegrond van het ongedeelde hoofdvolume waartegen een centraal entreevolume, kantoor (rechter zijvolume tegen achtergevel), keuken (linker zijvolume tegen achtergevel) en transformatorruimte (midden volume tegen achtergevel).
- De cultuurhistorische waarde als belangrijke uitdrukking van de radiotelegrafische ontwikkeling en een schakel in de typologische ontwikkeling van zendgebouwen in het algemeen en op radio kootwijk in het bijzonder.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege het gebruik van de koelvijver na de oorlog als zwembad wat tot uiting komt in de aanwezigheid het zwembadhuisje.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TRANSMITTING STATION (E) with COOLING POND and BATHING HOUSE PAVILION built in 1929 in a businesslike expressionist architectural style as part of three identical transmitting stations on the extended Turfbergweg at Radio Kootwijk built on commission of the State Building Service at 's Gravenhage. Transmitting Station E provided for radiographic communication with Japan until around 1970 and was intended for possible future expansion.
The main volume of the transmitting station was intended for the installation of the short-wave transmitter developed by PTT, equipped with water-cooled transmitting valves. The annexes to the transmitting station were intended for related facilities such as office, kitchen, toilet. The cooling pond was intended for cooling the transmitting valves. The cooling pond of Building E was brought into use around 1950 as a swimming pool. The bathing house pavilion served as a changing room.
Three transmitting stations are situated on either side of the paved extended Turfbergweg. Building C at the beginning of the paved extended Turfbergweg on the left side, Building D halfway along on the right side and Building E at the end of the paving on the left side. Simultaneously with the construction of the transmitting stations, the extended Turfbergweg was paved with clinker bricks with a narrow-gauge railway on the right side of the paving illuminated by means of lanterns. The narrow-gauge railway has been removed, the clinker brick road has been asphalted, the bases of the lanterns are still present in places.
The three transmitting stations are identically positioned, at some distance from and perpendicular to the paved extended Turfbergweg. From the Turfbergweg a path runs past the centrally placed entrance in the front facade. Opposite the entrance, on the other side of the path, is the concrete cooling pond. Near the pond stands the bathing house pavilion. The buildings are deliberately positioned at some distance from each other because of the required wooden masts with curtain antennae. All antenna masts have disappeared. Between Building E and the extended Turfbergweg and around the cooling pond, (later) sweet chestnuts have been planted.
Description
The building has a symmetrical layout and consists of an elongated, single-storey main volume with somewhat lower annexes against it, namely an entrance volume at the front and three volumes at the rear. The axis of symmetry is located at the entrance perpendicular to the ridge of the building. The facades are constructed in half-brick bond consisting of a trabeated frame of reddish-brown brickwork above which a projecting section of yellowish-brown brickwork. The facades contain cast-iron ventilation grilles. All roofs are currently covered with non-original bitumen. The rainwater from the downpipes is collected on concrete feet with a gutter profile.
The facades of the MAIN VOLUME are closed off by a shallow-pitched gabled roof with large overhang. The facade openings are regularly distributed with eleven upper and lower windows on either side of the entrance volume in the front facade, separated from each other by a continuous concrete lintel. At the extreme left and right a high-set window with a wooden flower box beneath. In the left side facade there is a centrally placed wooden roller door with a fanlight above and a lighting fixture. The right side facade was originally identical but has been altered. This alteration disrupts the original symmetrical layout and thus the architectural-historical value; on the other hand, this infill represents cultural-historical value in terms of the layering and use of the building. Against the rear facade there are three separate building volumes. In the interior, among other things, the original structure, the roof truss structure and a single door frame are still present. The originally undivided space has been subdivided.
The facades of the ENTRANCE VOLUME are closed off by a flat roof with large overhang. Centrally in the front facade a double wooden glass door consisting of a closed lower panel and a glazed upper panel from which the glazing bars have disappeared. In front of the door a tiled platform consisting of red square tiles (10cm x 10cm) with a black border, closed off on either side with a mortared rectangular flower box. In both side facades two horizontal windows under the roof edge. In the interior the original structure is still present consisting of a central corridor with a room on either side: In the left room a cloakroom, in the right room a washbasin and a toilet room. In the middle section the original floor finish has been preserved identical to the finish of the platform. The side rooms have been retiled and separated from the middle section by a non-original door.
The facades of the MIDDLE VOLUME centrally against the rear facade are closed off by a three-sided shallow-pitched hipped roof. Centrally in the front facade there is a wide steel door. In the right side facade there are five square windows under the roof edge, which are repeated in the right building volume. In the left side facade there are three identical windows with a double wooden door between the first and second window. The interior of this building volume is not known.
The facades of the RIGHT AND LEFT BUILDING VOLUME against the rear facade are closed off by a three-sided shallow-pitched hipped roof. Both volumes are characterised by a window section on the outer corner of the volume consisting of four small lower and larger upper windows situated between the trabeated frame and the roof edge. In connection with the middle volume there are three square windows on the right in the facade under the roof edge. The right volume differs from the left volume because of the door between the square windows and the window section. The interior of both volumes consists of a main and a secondary room. In the right volume there is a storage cupboard and the entrance to the basement. With regard to the finish, the profiled window frame is still present.
Opposite the entrance of the transmitting station is a concrete ramp with retaining walls on either side which leads to a concrete COOLING POND. On the far side of the pond two concrete raised platforms. The pond is divided into two rectangles by means of a middle wall.
On the right side of the pond is the BATHING HOUSE PAVILION with a square floor plan constructed of horizontal rabated boards closed off by a tent roof with large overhang provided with profiled brackets. Below the roof edge is a light strip with three horizontal windows on each side. In one facade there is a door.
Valuation
TRANSMITTING STATION (E) with COOLING POND and BATHING HOUSE PAVILION is of general importance because of:
- The architectural-historical value because of the businesslike expressionist design characterised by horizontal articulation, large overhang, shallow-pitched roof, expressive brickwork use, the symmetrical layout and the design of various details including the hoist beam, door and window frames in the interior.
- The architectural-historical value because of the careful use of materials and detailing of, among others, brick, wood, tiles, concrete and steel.
- The architectural-historical value because of the original structure and finishes in the interior.
- The architectural-historical value because of the functional traditional craft design of the bathing house pavilion in wood.
- The ensemble value because of the unity in design of three identical transmitting stations with cooling pond.
- The ensemble value because of the use of the transmitting station, the cooling pond and the bathing house pavilion.
- The urban planning value because of the identical positioning of the short-wave transmitting stations with respect to the extended Turfbergweg at some distance from each other because of the positioning of the antenna masts.
- The cultural-historical value because of the use of the transmitting station as expressed in the floor plan of the undivided main volume against which a central entrance volume, office (right side volume against rear facade), kitchen (left side volume against rear facade) and transformer room (middle volume against rear facade) are positioned.
- The cultural-historical value as an important expression of radiographic telegraph development and a link in the typological development of transmitting stations in general and at Radio Kootwijk in particular.
- Of cultural-historical value because of the use of the cooling pond after the war as a swimming pool, which is expressed in the presence of the bathing house pavilion.
Nearby in the register
- Zendstation, Burelhul 3Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Zendstation, Burelhul 1Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Welzijn, kunst en cultuur, Radioweg 1 GWelzijn, kunst en cultuur1 mi
- Loods, Otterloseweg 5 D 270Opslag2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.