Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zendstation, Burelhul 3
Radio Kootwijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Zendstation
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930
- Address
- Burelhul 3, 7348 BA Radio Kootwijk (Apeldoorn 25)
- Place
- Radio Kootwijk
- Municipality
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16758, 5.84229
- Monument number
- 531082
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Manoeuvreerkaart der [4de Divisie] Infanterie [in 1907] op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
ZENDGEBOUW (D) met KOELVIJVER gebouwd in 1930 in een zakelijk expressionistische bouwstijl als laatste van drie identieke zendgebouwen aan de verlengde Turfbergweg te Radio Kootwijk in opdracht van de rijksgebouwendienst te 's Gravenhage. Zendgebouw D heeft tot omstreeks 1970 zorg gedragen voor de radiografische verbinding met onder meer Suriname, de Antillen, Noord- en Zuid Amerika en enkele Europese landen.
Het hoofdvolume van het zendgebouw was bedoeld voor de opstelling van acht door de PTT ontwikkelde kortegolf telegrafiezenders voorzien van watergekoelde zendlampen. De aanbouwen van het zendgebouw waren bestemd voor aanverwante voorzieningen als kantoor, keuken, toilet. De koelvijver was bestemd voor het koelen van de zendlampen.
Aan weerszijden van de verharde verlengde Turfbergweg liggen drie zendgebouwen. Gebouw C aan het begin van de verharde verlengde Turfbergweg aan de linkerzijde, gebouw D halverwege aan de rechterzijde en gebouw E aan het einde van de verharding aan de linkerzijde. Tegelijkertijd met de bouw van de zendgebouwen is de verlengde Turfbergweg bestraat met klinkers met aan de rechterzijde van de bestrating een smalspoor verlicht door middel van lantaarns. Het smalspoor is verwijderd, de beklinkerde weg is geasfalteerd, het onderstel van de lantaarns zijn her en der nog aanwezig.
De drie zendgebouwen zijn identiek gesitueerd, op enige afstand van, haaks op de verharde verlengde Turfbergweg. Vanaf de Turfbergweg loopt een pad voorlangs naar de centraal geplaatste entree in de voorgevel. Tegenover de entree, aan de andere zijde van het pad, bevindt zich de betonnen koelvijver. De gebouwen zijn bewust op enige afstand van elkaar gesitueerd vanwege de benodigde houten masten met gordijnantennes. Alle antennemasten zijn verdwenen.
Omschrijving
Het gebouw is symmetrisch van opzet en bestaat uit een langgerekt, één laags hoofdvolume met daar tegen aan iets lagere aanbouwen zijnde een entreevolume aan de voorzijde en drie volumes aan de achterzijde. De symmetrie as bevindt zich ter plaatse van de entree haaks op de nok van het gebouw. De gevels zijn opgetrokken in halfsteens verband bestaande uit een trasraam van roodbruine baksteen waarboven een risalerend geveldeel in geelbruine baksteen. In de gevel bevinden zich gietijzeren ventilatieroosters. Alle daken zijn momenteel voorzien van niet oorspronkelijke bitumen. Het regenwater uit de hemelwaterafvoeren wordt opgevangen op betonnen voeten met een gootprofiel.
De gevels van het HOOFDVOLUME worden afgesloten door een flauw hellend zadeldak met groot overstek. De gevelopeningen zijn regelmatig verdeeld met in de voorgevel, aan weerszijden van de entree, elf boven- en onderramen van elkaar gescheiden door een doorgetrokken betonnen latei. Uiterlijk links en rechts een hooggeplaatst raam waaronder een houten bloembak. In de linker - en rechter zijgevel bevindt zich een centraal geplaatste houten roldeur waarboven een bovenlicht. Tegen de achtergevel bevinden zich drie aparte bouwvolumes. Het interieur is grotendeels in oorspronkelijke staat bewaard gebleven zowel wat betreft de structuur als de afwerking zoals vloeren, deuren en kasten.
De gevels van het ENTREEVOLUME worden afgesloten door een plat dak met groot overstek. Centraal in de voorgevel een dubbele houten glasdeur bestaande uit een gesloten onderpaneel en een glazen bovenpaneel waaruit de roedenverdeling verdwenen is. Voor de deur een betegeld bordes bestaande uit rode vierkante tegels (10cmx10cm) met een zwarte rand, aan weerszijden afgesloten met een gemetselde rechthoekige bloembak. In de zijgevels twee liggende ramen onder de dakrand. In het interieur is de oorspronkelijke structuur en de afwerking nog aanwezig. De structuur bestaat uit een middengang met aan weerszijden een ruimte: De linkerruimte bestemd voor garderobe, in de rechterruimte een wastafel en een toiletruimte. De oorspronkelijke tochtdeuren, toiletdeur en de vloerafwerking zijn bewaard gebleven.
De gevels van het MIDDENVOLUME centraal tegen de achtergevel, worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. Centraal in de voorgevel bevindt zich een brede stalen deur. In de linker zijgevel bevinden zich vijf vierkante vensters onder de dakrand, die herhaald worden in het rechter bouwvolume. In de rechter zijgevel bevinden zich drie identieke vensters met tussen het tweede en het derde venster een dubbele houten deur. Het interieur van deze ruimte is grotendeels oorspronkelijk met onder meer oorspronkelijke deuren met omlijsting.
De gevels van het RECHTER- EN HET LINKER BOUWVOLUME tegen de achtergevel worden afgesloten door een driezijdig flauw hellend schilddak. De beide volumes kenmerken zich door een vensterpartij op de buitenste hoek van het volume bestaande uit vier kleine onder- en grotere bovenramen gesitueerd tussen het trasraam en de dakrand. In aansluiting op het middenvolume bevinden zich rechts in de gevel drie vierkante vensters onder de dakrand. Het rechter volume wijkt af van het linkervolume als gevolg van een deuropening voorzien van een niet oorspronkelijke deur tussen vensters en de vensterpartij. Het interieur is grotendeels nog oorspronkelijk bestaande uit een hoofd- en een nevenruimte met onder meer een bergkast, een kelder en een keukeninrichting. De deuren en ramen zijn inclusief omlijstingen nog aanwezig. Op de vloeren liggen grijze, vierkante linoleum tegels.
Tegenover de entree van het zendgebouw een betonnen steektrap met aan weerszijden keerwanden die leidt naar een betonnen KOELVIJVER. Aan de overzijde van de vijver twee betonnen verhogingen. De vijver wordt verdeeld in twee rechthoeken middels een middenwand.
Waardering
ZENDGEBOUW (D) met KOELVIJVER is van algemeen belang vanwege:
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zakelijk expressionistische ontwerp dat zich kenmerkt door een horizontale geleding, groot overstek, flauw hellend dak, expressief baksteengebruik, de symmetrische opzet en de vormgeving van diverse details waaronder de hijsbalk, deur- en raamomlijstingen in het interieur.
- De architectuurhistorische waarde vanwege het zorgvuldig materiaalgebruik en detaillering van onder meer de baksteen, hout, tegels, beton en staal.
- De architectuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke structuur en afwerkingen in het interieur.
- De architectuurhistorische waarde vanwege de gaafheid van het ontwerp uit 1929.
- De ensemble waarde vanwege de eenheid in ontwerp van drie identieke zendgebouwen met koelvijver
- De ensemblewaarde vanwege het gebruik tussen het zendgebouw en de koelvijver.
- De stedenbouwkundige waarde vanwege de identieke situering van de korte golf zendgebouwen ten opzichte van de verlengde Turfbergweg op enige afstand van elkaar vanwege de situering van de antennemasten.
- De cultuurhistorische waarde vanwege het gebruik van het zendgebouw dat tot uiting komt in de plattegrond van het ongedeelde hoofdvolume waartegen een centraal entreevolume, kantoor (rechter zijvolume tegen achtergevel), keuken (linker zijvolume tegen achtergevel) en transformatorruimte (midden volume tegen achtergevel).
- De cultuurhistorische waarde als belangrijke uitdrukking van de radiotelegrafische ontwikkeling en een schakel in de typologische ontwikkeling van zendgebouwen in het algemeen en op radio kootwijk in het bijzonder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
BROADCASTING STATION (D) with COOLING POND built in 1930 in a businesslike expressionistic architectural style as the last of three identical broadcasting stations on the extended Turfbergweg at Radio Kootwijk commissioned by the state building service in The Hague. Broadcasting Station D provided radiographic communication until around 1970 with amongst others Suriname, the Antilles, North and South America and several European countries.
The main volume of the broadcasting station was intended for the installation of eight short-wave telegraph transmitters developed by the PTT equipped with water-cooled transmitting tubes. The annexes of the broadcasting station were intended for related facilities such as office, kitchen, toilet. The cooling pond was intended for cooling the transmitting tubes.
On either side of the paved extended Turfbergweg lie three broadcasting stations. Building C at the beginning of the paved extended Turfbergweg on the left side, building D halfway along on the right side and building E at the end of the paving on the left side. Simultaneously with the construction of the broadcasting stations, the extended Turfbergweg was paved with clinker bricks with a narrow-gauge railway on the right side of the paving lit by means of lanterns. The narrow-gauge railway has been removed, the clinker-paved road has been asphalted, the lantern bases are still present here and there.
The three broadcasting stations are identically situated, at some distance from, at right angles to the paved extended Turfbergweg. From the Turfbergweg a path runs along to the centrally placed entrance in the front facade. Opposite the entrance, on the other side of the path, is the concrete cooling pond. The buildings are deliberately situated at some distance from one another because of the required wooden masts with curtain aerials. All aerial masts have disappeared.
Description
The building is symmetrically arranged and consists of an elongated, single-storey main volume with lower annexes attached to it, being an entrance volume at the front and three volumes at the rear. The axis of symmetry is located at the entrance at right angles to the ridge of the building. The facades are built in half-brick bond consisting of a travertine frame of red-brown brick with above it a projecting facade section in yellow-brown brick. The facades contain cast-iron ventilation grilles. All roofs are currently fitted with non-original bitumen. Rainwater from the rainwater downpipes is collected on concrete feet with a gutter profile.
The facades of the MAIN VOLUME are finished with a gently sloping gabled roof with large overhang. The facade openings are regularly distributed with in the front facade, on either side of the entrance, eleven upper and lower windows separated from one another by a continuous concrete lintel. At the far left and right a high-placed window above which a wooden window box. In the left and right side facade is a centrally placed wooden roll-up door with above it a fanlight. Against the rear facade are three separate building volumes. The interior has been largely preserved in its original state both in terms of structure and finishing such as floors, doors and cupboards.
The façades of the ENTRANCE VOLUME are closed off by a flat roof with large overhang. Centrally in the front façade a double wooden glass door consisting of a closed lower panel and a glazed upper panel from which the glazing bars have disappeared. In front of the door a tiled platform consisting of red square tiles (10cm x 10cm) with a black border, closed off on both sides with a mortared rectangular planter box. In the side façades two horizontal windows below the roof edge. In the interior the original structure and finish are still present. The structure consists of a central corridor with a space on each side: the left space intended for cloakroom, in the right space a washbasin and a toilet area. The original draught doors, toilet door and floor finish have been preserved.
The façades of the CENTRAL VOLUME against the rear façade are closed off by a three-sided gently sloping hipped roof. Centrally in the front façade there is a wide steel door. In the left side façade there are five square windows below the roof edge, which are repeated in the right building volume. In the right side façade there are three identical windows with a double wooden door between the second and third window. The interior of this space is largely original with among others original doors with mouldings.
The façades of the RIGHT AND LEFT BUILDING VOLUME against the rear façade are closed off by a three-sided gently sloping hipped roof. Both volumes are characterised by a window arrangement on the outer corner of the volume consisting of four small lower and larger upper windows situated between the transverse window and the roof edge. In connection with the central volume there are three square windows below the roof edge on the right in the façade. The right volume differs from the left volume due to a door opening provided with a non-original door between windows and the window arrangement. The interior is largely still original consisting of a main and an ancillary space with among others a storage cupboard, a cellar and a kitchen fitting. The doors and windows are still present including mouldings. On the floors lie grey, square linoleum tiles.
Opposite the entrance of the transmitter building a concrete external stair with retaining walls on both sides leading to a concrete COOLING POND. On the far side of the pond two concrete raised platforms. The pond is divided into two rectangles by means of a central partition wall.
Valuation
TRANSMITTER BUILDING (D) with COOLING POND is of general interest on account of:
- The architectural-historical value on account of the businesslike expressionistic design characterised by horizontal articulation, large overhang, gently sloping roof, expressive use of brick, the symmetrical layout and the design of various details including the lifting beam, door and window mouldings in the interior.
- The architectural-historical value on account of the careful use of materials and detailing of among others brick, wood, tiles, concrete and steel.
- The architectural-historical value on account of the original structure and finishes in the interior.
- The architectural-historical value on account of the integrity of the design from 1929.
- The ensemble value on account of the unity in design of three identical transmitter buildings with cooling pond.
- The ensemble value on account of the relationship between the transmitter building and the cooling pond.
- The urban planning value due to the identical positioning of the short-wave transmission buildings in relation to the extended Turfbergweg at some distance from each other due to the positioning of the antenna masts.
- The cultural-historical value due to the use of the transmission building as expressed in the floor plan of the undivided main volume against which a central entrance volume, office (right side volume against rear facade), kitchen (left side volume against rear facade) and transformer room (middle volume against rear facade).
- The cultural-historical value as an important expression of the radiotelegraphic development and a link in the typological development of transmission buildings in general and at Radio Kootwijk in particular.
Nearby in the register
- Zendstation, Burelhul 1Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Zendstation, Burelhul 5Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Welzijn, kunst en cultuur, Radioweg 1 GWelzijn, kunst en cultuur1 mi
- Loods, Otterloseweg 5 D 270Opslag2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.