Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouw, Kasteellaan bij 1
Haarzuilens, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Function
- Bijgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1914
- Address
- Kasteellaan bij 1, 3455 RR Haarzuilens (Utrecht 26)
- Place
- Haarzuilens
- Municipality
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12007, 4.98412
- Part of complex
- 527891
- Monument number
- 527895
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 4: DIENSTGEBOUW MET STALPLEIN MET WATERPUT.
Dienstgebouw uit circa 1900-1914, waarin opgenomen een deels uit 1861 daterende boerderij, dat in 7 ongelijke zijden het STALPLEIN omsluit. Gerealiseerd in Frans georiënteerde eclectische (neogotische en neorenaissance) stijl tijdens de restauratie van kasteel de Haar naar ontwerp van Dr. P.J.H.Cuypers, bevattende stallen, koetshuizen, overdekte wasplaatsen, dienstwoningen en garages, gedeeltelijk opgetrokken op de plaats van de voormalige ridderhofstad Ter Mey en gelegen in de hoek gevormd door de Bochtdijk en de Rijndijk naast de zuidelijke toegangspoort.
Centraal op de binnenplaats is een antieke natuurstenen waterput (mogelijk 18de eeuw), voorzien van een wapen, mogelijk Wittelsbach. De binnenplaats is beplant met Lindes.
De rode bakstenen gevels van de dienstgebouwen zijn gedecoreerd met bakstenen patronen in rood en geel (ruiten: de Haar en zuil: Zuylen; boven de kleine uitgangspoort: swastika als welkomsteken) en geornamenteerd door in rood en wit geschilderde luiken, deuren en dubbele deuren. Het decoratieve gehalte van het complex aan de binnenzijde wordt versterkt door het vakwerk van de paardenstal en op de verdieping van het Koetshuis en de garage. De verschillende bouwlichamen zijn overkapt door met leien gedekte schild- en zadeldaken en door platte daken. Aan de oprijlaanzijde wordt het complex afgesloten door een muur met schietsleuven en schietgaten, een pseudo-middeleeuwse toegangspoort met gebeeldhouwde paardenhoofd - oorspronkelijk voorzien van een dubbele poortdeur - en door een lage ronde toren met weergang (de zog. Benzinetoren). De beide garages zijn wsch. de oudste van Nederland.
Waardering
Het DIENSTGEBOUW MET STALPLEIN MET WATERPUT is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang;
- als karakteristiek onderdeel van de buitenplaats en in dezelfde bouwstijl opgebouwd;
- als historische plaats waar oorspronkelijk de ridderhofstad Ter Mey gelegen heeft; een deel van de grachten van deze ridderhofstad werd in het complex opgenomen;
- vanwege de kenmerkende opzet, van ongewone grootte voor een Nederlands particulier huis en vanwege de zeer vroege combinatie van stallen en garages, waardoor de gebouwen zowel voor tractie als voor gemotoriseerd verkeer bestemd waren;
- vanwege het typisch 19de-eeuwse materiaalgebruik, namelijk gietijzer;
- vanwege de relatie met andere onderdelen van de buitenplaats;
- vanwege de markering bij de toegang van het kasteelpark;
- vanwege de gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 4: SERVICE BUILDING WITH STABLE COURTYARD WITH WELL.
Service building from circa 1900-1914, incorporating a farmhouse partly dating from 1861, enclosing the STABLE COURTYARD on 7 unequal sides. Realised in French-oriented eclectic (neogothic and neo-renaissance) style during the restoration of Castle de Haar to designs by Dr. P.J.H. Cuypers, containing stables, coach houses, covered wash places, service residences and garages, partly built on the site of the former knightly residence Ter Mey and situated at the corner formed by the Bochtdijk and the Rijndijk next to the southern entrance gate.
Centrally in the courtyard is an antique natural stone well (possibly 18th century), furnished with an armorial bearing, possibly Wittelsbach. The courtyard is planted with linden trees.
The red brick facades of the service buildings are decorated with brick patterns in red and yellow (diamonds: de Haar and column: Zuylen; above the small exit door: swastika as a welcoming sign) and ornamented by shutters, doors and double doors painted in red and white. The decorative character of the complex on the inner side is enhanced by the timber framing of the horse stable and on the upper storey of the Coach House and the garage. The various building sections are roofed with slate-covered hipped and gabled roofs and by flat roofs. On the driveway side the complex is closed off by a wall with embrasures and loopholes, a pseudo-medieval entrance gate with carved horse head – originally furnished with a double door – and by a low round tower with breastwork (the so-called Petrol Tower). Both garages are probably the oldest in the Netherlands.
Valuation
The SERVICE BUILDING WITH STABLE COURTYARD WITH WELL is of general cultural-historical importance;
- as a characteristic component of the country seat and constructed in the same architectural style;
- as a historical location where the knightly residence Ter Mey was originally situated; part of the moats of this knightly residence were incorporated in the complex;
- because of the characteristic layout, of unusual size for a Dutch private house and because of the very early combination of stables and garages, whereby the buildings were intended for both horse-drawn and motorised traffic;
- because of the typical 19th-century use of materials, namely cast iron;
- because of the relationship with other components of the country seat;
- because of the marking at the entrance of the castle park;
- because of its integrity.
Nearby in the register
- De HaarKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Bijgebouw, Kasteellaan bij 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouw, Kasteellaan bij 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouw, Kasteellaan bij 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.