TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Landhuis, Vierakkersestraatweg 34

Vierakker, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1890 - 1891
Address
Vierakkersestraatweg 34, 7233 SG Vierakker (Bronckhorst 25)
Place
Vierakker
Municipality
Bronckhorst
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.09357, 6.25049
Part of complex
527620
Monument number
527621

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1895 map "Wandelkaart van Zutphen en omstreken / Lith. Gebr. Braakensiek, Amst." (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving onderdeel 1 (Vierakkersestraatweg 34, Vierakker): HOOFDGEBOUW LANDHUIS 'T SUIDERAS.

In eclectische Hollands Renaissancistische stijl naar ontwerp van Gerardus Antonius Ebbers (1858-1922) in rode baksteen opgetrokken landhuis uit 1890-1891, op rechthoekige grondslag op souterrain, twee bouwlagen hoog, onder met leien gedekt afgeplat schilddak. Het dak wordt door een naar 4 zijden omgaande rijk bewerkte gietijzeren crête afgesloten. Het gebouw, waarvan de entree aan de naar het westen gelegen achter(park-)zijde is gelegen werd naar ontwerp van de architect Gerardus Antonius Ebbers, opgetrokken in opdracht van de toenmalige eigenaresse Joanna Maria Van der Heijden van Doornenburg, baronesse Van Voorst tot Voorst, toen na stormschade bleek dat het oorspronkelijke, meer naar het westen gelegen oude huis 't Suideras, door bouwvalligheid niet meer te redden viel. Het gebouw werd zowel uit- als inwendig zeer rijk geornamenteerd uitgevoerd. Er werd aan de buitenzijde overvloedig gebruik gemaakt van natuursteen voor speklagen, cordonlijsten en voor ornamenten, consoles en topgevels en ter versiering van de boogtrommels boven de ramen. Inwendig werd het huis van lambriseringen, balkenplafonds, behang, schouw- en deurpartijen voorzien in dezelfde stijl. Het gebouw is van drie torenvormige uitbouwen voorzien; één centraal aan de voorzijde als bekroning van de monumentale ingangspartij, een trappentoren aan de korte noordzijde ter markering van de aldaar gelegen dienstingang en één schuin geplaatst op de zuidoosthoek. Laatstgenoemde torenvormige uitbouw biedt een gezicht door een open gehouden deel van het park naar de in 1870 in opdracht van de eigenaar van 't Suideras, Alexander baron Van der Heijden van Doornenburg, gebouwde kerk, pastorie en schoolgebouw. De drie torens worden respectievelijk bekroond door een met leien gedekte peerspits waarboven een lantaarn met puntspits, een 8-zijdige puntspits met licht inzwenkende schilden en door een Welse helm. Aansluitend aan de toren op de zuidoosthoek een ornamenteel zeszijdig houten paviljoenvormig overkapt terras, op zeszijdige stenen onderbouw met toogvelden in de gevelvlakken. Op de bel-etage en de verdieping zijn de vensters omgaande van houten stores voorzien. De naar de straat gerichte achterzijde van het huis vertoont een brede middenrisaliet, centraal op souterrain- en bel-etage niveau driezijdig uitgebouwd, en bekroond door topgevel met halfrond venster met obelisken, met aan weerszijden een dakkapel met vierruits venster, alle uitgevoerd in uitbundig ornamentele Hollandse renaissancestijl met frontonbekroning en voluten als wangen. Ter weerszijden van deze driezijdige uitbouw aan de achterzijde drie venstertraveeën met dubbele openslaande vensters op souterrainniveau, venster met bovenlicht op de bel-etage en op de verdieping T-vensters. De toogvelden van de vensters op de verdieping zijn met terracottategels bekleed, evenals de nissen in het fries van de centraal gelegen topgevel. De van de straat afgewende voorzijde vertoont centraal de als risaliet uitgebouwde en door een toren bekroonde ingangspartij, die oorspronkelijk werd voorafgegaan door een bordestrap. Laatstgenoemde werd in 1933 afgebroken ten behoeve van een oprit, waarachter de souterrainvensters aan deze zijde sindsdien schuil gaan. Ondanks deze ingreep is deze middenrisaliet met ingangspartij nog steeds het meest uitbundig vormgegeven deel van het hoofdgebouw. Boven de rijk bewerkte dubbele entreedeur in renaissancestijl een door twee zuilen en cordonlijst gestut verhoogd fronton waarin in natuursteen in hoogreliëf door het atelier F.W. van Mengelberg (Utrecht) uitgevoerde wapens van Van der Heijden van Doornenburg en Van Voorst tot Voorst, elk bekroond door het toebehorende helmteken en respectievelijk gepresenteerd door de leeuw en de griffioen als tenanten. Op de verdieping een door een stenen raamstijl gescheiden dubbel venster met bovenlicht. Aan weerszijden van de ingangspartij vier venstertraveeën, waarvan de twee buitenste traveeën door lisenen gemarkeerde topgevels in Hollandse renaissancestijl (met fronton, obelisken, bollen en voluten) worden bekroond. In deze topgevels twee tegen elkaar gelegen vensters met halfrond bovenlicht. Op de bel-etage en de verdieping enkelruits vensters met bovenlichten. De toogvelden van de vensters op de verdieping zijn als aan de voorgevel met terracottategels bekleed. Rechter zijgevel: in de driezijdig uitgebouwde hoektoren aan de zuidoost zijde in elke zijde beganegronds en op de verdieping een enkelruits venster met bovenlicht. en op kaphoogte een smal venster met halfrond bovenlicht. Links hiervan beganegronds en op de verdieping een enkelruits venster, op de verdieping voorzien van een bovenlicht. Op souterrainniveau twee vensters als aan voorzijde. De linker zijgevel vertoont een onregelmatige indeling met een naast de trappentoren op souterrainniveau een dienstingang. Op de bel-etage en op de verdieping enkelruits vensters. Inwendig: Grotendeels gaaf bewaard in rijke ornamentele Hollandse renaissance stijl uitgevoerd interieur met deels oorspronkelijke behangsels en balkenplafonds met cassetten met schilderingen, omlijste deurpartijen, lambriseringen, marmeren schoorsteenmantels en stucplafonds. De deuren die toegang verlenen tot de belangrijkste vertrekken zijn bekroond met aedicula-vormige supraportes met obelisken. Van de interieurafwerking van de benedenhal, trap en bovenhal is een ontwerp uit 1891 van G.A. Ebbers bewaard gebleven, dat deels zo is uitgevoerd. Op de bel-etage stucplafonds met brede wandlijst, onderling verschillend van indeling en versiering, variërend van ingetogen hoekversieringen tot klassiek lijstwerk en plastische rozetten. De meeste salons op deze etage zijn voorzien van een marmeren schoorsteenmantel. De schoorsteenmantel in de links van de hal gelegen salon is afkomstig van de verworven havezathe De Ploen bij het in de Liemers gelegen dorp Duiven. In de eetkamer, die het rijkst van interieurdecoratie is voorzien, een gebrandschilderd raam voorstellende de wapens van Van der Heijden van Doornenburg-Van Voorst tot Voorst, met daaronder de spreuk:"Hij heeft welgebouwd die op God vertrouwt". Deze wapens komen terug op de consoles onder de moerbalken in het midden van het vertrek. De rijke eetkamerbetimmeringen in Hollandse renaissancestijl is vervaardigd door de schrijnwerkersfirma De Klark uit Arnhem.

WAARDERING

Het HOOFDGEBOUW LANDHUIS 'T SUIDERAS is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang:

- als zowel inwendig en uitwendig gaaf en authentiek voorbeeld van een laat 19de-eeuws groot landhuis in eclectische Hollandse renaissancestijl;

- vanwege de ornamentele en beeldbepalende waarde in de historische parkaanleg van 't Suideras.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description of component 1 (Vierakkersestraatweg 34, Vierakker): MAIN BUILDING COUNTRY HOUSE 'T SUIDERAS.

Electical Dutch Renaissance style country house in red brick, designed by Gerardus Antonius Ebbers (1858-1922), built 1890-1891, on a rectangular ground plan with basement, two storeys high, beneath a slate-covered flattened hipped roof. The roof is crowned by an elaborately worked cast-iron crête running on all four sides. The building, whose entrance is located on the western rear (park) side, was built to the design of architect Gerardus Antonius Ebbers, commissioned by the then owner Joanna Maria Van der Heijden van Doornenburg, baroness Van Voorst tot Voorst, after storm damage revealed that the original, more westerly situated old house 't Suideras could not be saved due to dilapidation. The building was executed with very rich ornamentation both externally and internally. On the exterior, abundant use was made of natural stone for banding, string courses and for ornaments, consoles and gable tops and to decorate the arch voussoirs above the windows. Internally the house was provided with wainscoting, beam ceilings, wallpaper, chimney and door arrangements in the same style. The building is provided with three tower-shaped outbuildings; one central at the front as a crowning of the monumental entrance arrangement, a stair tower on the short north side marking the service entrance located there, and one placed obliquely on the southeast corner. The last-mentioned tower-shaped outbuilding offers a view through an open part of the park towards the church, parsonage and school building built in 1870 at the commission of the owner of 't Suideras, Alexander baron Van der Heijden van Doornenburg. The three towers are respectively crowned by a slate-covered pear-shaped spire with above it a lantern with pointed spire, an 8-sided pointed spire with slightly inswept shields and by a Welsh helm. Adjoining the tower on the southeast corner an ornamental six-sided wooden pavilion-shaped covered terrace, on a six-sided stone substructure with arcade fields in the wall surfaces. On the piano nobile and the upper storey the windows are surrounded by wooden blinds. The rear side facing the street of the house displays a broad central risalit, centrally three-sided on basement and piano nobile level, crowned by a gable top with semicircular window with obelisks, with on either side a roof dormer with four-pane window, all executed in exuberant ornamental Dutch Renaissance style with pediment crowning and volutes as consoles. On either side of this three-sided extension on the rear three window bays with double casement windows at basement level, window with fanlight at piano nobile level and on the upper storey T-windows. The arcade fields of the windows on the upper storey are clad with terracotta tiles, as are the niches in the frieze of the centrally located gable top. The front side turned away from the street displays centrally the entrance arrangement extended as a risalit and crowned by a tower, which was originally preceded by a flight of steps. The latter was demolished in 1933 to make way for a ramp, behind which the basement windows on this side have since been hidden. Despite this intervention, this central risalit with entrance arrangement remains the most exuberantly designed part of the main building. Above the richly worked double entrance door in Renaissance style an elevated pediment supported by two columns and string course in which the coats of arms of Van der Heijden van Doornenburg and Van Voorst tot Voorst executed in high relief in natural stone by the studio F.W. van Mengelberg (Utrecht), each crowned by the corresponding helm, and respectively presented by the lion and the griffin as supporters. On the upper storey a double window with fanlight separated by a stone mullion. On either side of the entrance arrangement four window bays, of which the two outermost bays are crowned by lisene-marked gable tops in Dutch Renaissance style (with pediment, obelisks, balls and volutes). In these gable tops two windows placed against each other with semicircular fanlight. On the piano nobile and the upper storey single-pane windows with fanlights. The arcade fields of the windows on the upper storey are clad as on the front façade with terracotta tiles. Right side wall: in the three-sided extended corner tower on the southeast side in each side at ground level and on the upper storey a single-pane window with fanlight, and at roof height a narrow window with semicircular fanlight. To the left of this at ground level and on the upper storey a single-pane window, on the upper storey provided with a fanlight. At basement level two windows as on the front. The left side wall displays an irregular layout with next to the stair tower at basement level a service entrance. On the piano nobile and on the upper storey single-pane windows. Internally: Interior largely well preserved, executed in rich ornamental Dutch Renaissance style with partially original wallpapers and beam ceilings with coffered panels with paintings, framed door arrangements, wainscoting, marble chimney mantels and stucco ceilings. The doors giving access to the principal rooms are crowned with aedicula-shaped overdoors with obelisks. A design by G.A. Ebbers from 1891 for the interior finish of the lower hall, stairs and upper hall has been preserved, which was partly executed thus. On the piano nobile stucco ceilings with broad dado, mutually differing in layout and decoration, varying from restrained corner ornaments to classical mouldings and plastic rosettes. Most of the salons on this floor are provided with a marble chimney mantel. The chimney mantel in the salon located to the left of the hall comes from the acquired manor house De Ploen near the village of Duiven in the Liemers. In the dining room, which is provided with the richest interior decoration, a stained-glass window depicting the coats of arms of Van der Heijden van Doornenburg-Van Voorst tot Voorst, with below it the saying: "He has built well who trusts in God". These coats of arms recur on the consoles under the tie beams in the centre of the room. The rich dining room wainscoting in Dutch Renaissance style was made by the carpentry firm De Klark from Arnhem.

VALUATION

The MAIN BUILDING COUNTRY HOUSE 'T SUIDERAS is of general cultural-historical importance:

- as both internally and externally intact and authentic example of a late 19th-century grand country house in eclectic Dutch Renaissance style;

- owing to the ornamental and characterizing value in the historical park layout of 't Suideras.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map