Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen kastelen enz., Schelmseweg 80
Oosterbeek, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Schelmseweg 80, 6861 WZ Oosterbeek (Renkum 25)
- Place
- Oosterbeek
- Municipality
- Renkum
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99125, 5.85854
- Part of complex
- 527523
- Monument number
- 527537
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
DIENSTWONING annex ZOMERHUIS met WATERPOMP. De dienstwoning is gelegen aan de westzijde van het landgoed westelijk van de ter plaatse noordzuid lopende Schelmseweg en heeft naast het huis een oorspronkelijke nog functionerende waterpomp. De woning is als dienstwoning gebouwd en midden dertiger jaren van de twintigste eeuw tot zomerhuis verbouwd.
De dienstwoning annex zomerhuis uit 1872 bezit een T-vormige plattegrond en is met het voorhuis evenwijdig aan de weg gesitueerd. Het pand is in baksteen opgetrokken en is zowel in het door een zadeldak gedekte voorhuis als in het samengestelde dak van het achterhuis met riet gedekt. Aan de achterzijde van het achterhuis is haaks op de gevel een zadeldak aangekapt. In de diverse dakschilden komen met riet doorgetrokken dakkapellen voor. Op de twee nokassen komen op elk twee schoorstenen met een dekplaat voor. Een van dekplaten is uitgerust met een metalen windvaan waarop het jaartal 1938. Het voorhuis wordt door een ondiepe voortuin, begrensd door een gietijzeren hekwerk, van de weg gescheiden.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel met plint, wordt door vier blokgepleisterde pilasters op de hoeken gemarkeerd. De gevel bevat vijf vensterassen, met in het midden de deur onder een bovenlicht waarin een gietijzeren levensboom. Rechts van de ingang komt een gevelsteen voor waarin afleesbaar 'G. VAN ECK 18 - 14-8 - 72'. De vensters ter weerszijden met 2x(1+2)-ruits ramen, zijn alle beluikt en gevat tussen een strekse boog en houten dorpel. Gescheiden door enkele muurankers ter hoogte van de verdiepingsvloer komen onder de overstekende dakrand drie kleine gietijzeren 'spinnenkopraampjes' voor. In het dakschild komen twee dakkapellen voor met driestrooks ramen.
De linker zijgevel bestaat uit de eindgevel met de rondboogvormige deur met zijlichten. Geheel links komt nog een lichtspleet voor. Rechts bevindt zich een samengesteld venster met gekoppelde ramen onder een bovenlicht. De geveltop is beschoten vanaf de verdieping waarin twee vensters. Het achterschild van het zadeldak is aan deze zijde verder naar beneden doorgetrokken dan aan de voorgevel.
De rechter zijgevel van het voorhuis bevat een raam van het standaardtype als in de voorgevel en op de verdieping een vierruits getoogd raam. De overstek is van een gezaagde windveer voorzien en een makelaar.
De linker zijgevel van het achterhuis bevat een driestrooks venster onder een dakkapel waarin twee vierruits kantelramen. Het gevelgedeelte op de hoek met de achtergevel bevat een samengesteld beluikt venster onder een houten veranda waarop dubbele deuren uitkomen. Het aangekapte zadeldak wordt op de hoeken door ijzeren kolommen ondersteund.
De achtergevel wordt deels in beslag genomen door een trap die evenwijdig is geplaatst aan de gevel met eronder dubbele tuindeuren met luiken en links een segmentboogvormige dubbele deur met ruiten. De verdieping, waarin een raam en een deur, is beschoten. Het overstek van het voorschild rust op ijzeren kolommen.
De rechter zijgevel van het achterhuis bevat enkele stalraampjes en twee dakkapellen met samengestelde vensters.
Voor deze zijgevel staat een pomp met natuurstenen bekleding waarin casementen zijn opgesteld, gedekt door een metalen tentdakvormige afsluiting.
Waardering
De DIENSTWONING annex ZOMERHUIS met WATERPOMP als onderdeel van de historische buitenplaats 'Mariëndaal' is van algemeen belang:
- als goed voorbeeld van een in hoofdvorm gaaf bewaarde dienstwoning;
- vanwege de historisch-functionele samenhang van de woning met hekwerk, pomp en tuinaanleg als onderdeel van de buitenplaats Mariëndaal;
- als bijzondere uitdrukking van een ontwikkeling in de (bewonings)geschiedenis van de oorspronkelijke dienstwoning tot zomerwoning en als zodanig van de buitenplaats;
- vanwege de ensemblewaarde in relatie met de overige onderdelen van de historische buitenplaats 'Mariëndaal'.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
SERVICE DWELLING adjoining SUMMER HOUSE with WATER PUMP. The service dwelling is situated on the west side of the estate west of the Schelmseweg running north-south at this location and beside the house has an original still functioning water pump. The dwelling was built as a service dwelling and was converted to a summer house in the mid-1930s.
The service dwelling adjoining summer house from 1872 has a T-shaped floor plan and with the front part is situated parallel to the road. The building is constructed in brick and is covered both in the front part covered by a gabled roof and in the composite roof of the rear part with thatch. On the rear side of the rear part a gabled roof is attached perpendicular to the facade. In the various roof planes thatch-covered roof dormers are brought through. On the two ridge lines there are two chimneys each with a coping plate. One of the coping plates is fitted with a metal weather vane with the date 1938. The front part is separated from the road by a shallow front garden bounded by cast-iron railings.
The symmetrically arranged front facade with plinth is marked by four block-rendered pilasters on the corners. The facade contains five window bays, with in the middle the door beneath a fanlight containing cast-iron tree of life. To the right of the entrance is a facade stone with legible 'G. VAN ECK 18 - 14-8 - 72'. The windows on either side with 2x(1+2) pane windows are all shuttered and set between a stretcher arch and wooden sill. Separated by several wall anchors at the height of the floor are three small cast-iron 'spider head windows' beneath the overhanging eaves. In the roof plane there are two roof dormers with three-part windows.
The left side facade consists of the end facade with the semi-circular arched door with side lights. Far left there is still a light slit. To the right there is a composite window with coupled windows beneath a fanlight. The gable top is boarded from the upper storey in which there are two windows. The rear pitch of the gabled roof is drawn further down at this side than at the front facade.
The right side facade of the front part contains a window of the standard type as in the front facade and on the upper storey a four-pane arched window. The overhang is provided with a sawn wind brace and a makelaar.
The left side facade of the rear part contains a three-part window beneath a roof dormer containing two four-pane casement windows. The facade section at the corner with the rear facade contains a composite shuttered window beneath a wooden veranda onto which double doors open. The attached gabled roof is supported at the corners by iron columns.
The rear facade is partly taken up by a staircase placed parallel to the facade with beneath it double garden doors with shutters and to the left a segmental arch-shaped double door with panes. The upper storey, containing a window and a door, is boarded. The overhang of the front pitch rests on iron columns.
The right side facade of the rear part contains several stable windows and two roof dormers with composite windows.
In front of this side facade stands a pump with natural stone cladding in which casements are set, covered by a metal tent roof-shaped closure.
Valuation
The SERVICE DWELLING adjoining SUMMER HOUSE with WATER PUMP as part of the historic country estate 'Mariëndaal' is of general importance:
- as a good example of a characteristically preserved service dwelling in its main form;
- on account of the historical-functional coherence of the dwelling with railings, pump and garden layout as part of the country estate Mariëndaal;
- as a special expression of a development in the (residential) history of the original service dwelling to summer dwelling and as such of the country estate;
- on account of its ensemble value in relation to the other components of the historic country estate 'Mariëndaal'.
Nearby in the register
- Orangerie, Mariëndaal bij 8Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- IJskelder, Mariëndaal bij 8Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- MariëndaalKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- MariëndaalTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.