Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij, Steenovensebaan 29
Dorst, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Steenovensebaan 29, 4849 RD Dorst (Oosterhout 30)
- Place
- Dorst
- Municipality
- Oosterhout
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.61038, 4.89950
- Part of complex
- 526828
- Monument number
- 526752
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zeelandiae Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1: Langgevelboerderij.
Inleiding
LANGGEVELBOERDERIJ onder rieten zadeldak met wolfseinde, in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant, waarschijnlijk daterend uit XIXA maar wellicht van voor 1800. Aan de straat, waaraan in lintbebouwing verschillende soortgelijke boerderijen liggen, twee leilinden met een stamomvang tot ca. 2,80 m.
Omschrijving
De eenlaagse boerderij die met de nok evenwijdig aan de straat ligt, is opgetrokken uit gele IJsselsteen in kruisverband. Het rieten zadeldak is aan het bedrijfsgedeelte afgewolfd. De tuitgevel aan de woonhuiskant loopt uit in een gemetselde schoorsteen en heeft vlechtingen onder de dakranden. Deze gevel heeft uiterst links een keldervenster met kruisroedenraam, waarboven de opkamer met een 20-ruits schuifraam, later veranderd in een klapraam. Op de zolderverdieping zitten symmetrisch twee 12-ruits draairamen. Boven en onder de ramen rollagen. In deze gevel acht staafankers, waarvan de onderste twee geknikt. De lange voorgevel aan de straatzijde, heeft een historiserende voordeur met bovenlicht tussen twee grote 20-ruits schuiframen, alle voorzien van strekken. De vensters hebben nieuwe tegels als vensterbank. Naast het bedrijfsgedeelte nog een klein klapraam. Alle kozijnen, ramen en deur van voor- en zijgevel zijn volgens oud model vernieuwd. Luiken zijn (nog) niet aangebracht. De kozijnen zijn okergeel, de ramen wit en de deur standgroen geschilderd. Op de nok van het dak op de overgang tussen woon- en bedrijfsgedeelte een tweede gemetselde schoorsteen.
Het dak van het bedrijfsgedeelte, dat iets vooruitspringt, is lager aangezet. Behalve een dichte opgeklampte deur links vindt men rechts ernaast een viertal driedelige stalramen uit beton. Twee staafankers. Bouwsporen geven de plaats van een oorspronkelijke, nu dichtgezette dwarsdeel aan. De korte zijgevel met wolfseinde heeft vlechtingen en zes symmetrisch aangebrachte staafankers. Middenboven een groot opgeklampt hooiluik met oude gehengen. Op de begane grond drie latere stalramen, waarvan twee driedelige uit beton. Op de hoek aan de straatzijde een schampsteen. De lange achtergevel bezit ter plaatse van het woongedeelte een nieuw keukenraam, staafankers. Het schuurgedeelte is iets uitgebouwd, in het midden de dubbele deuren van de dwarsdeel. Aan beide zijden dichte staldeuren, twee driedelige betonramen, achtergevel deels vernieuwd in machinale steen.
Tussen het bedrijfsgedeelte van het huis en de dwars daarachter staande Vlaamse schuur een nieuw stalen spijlenhek in historiserende vormen.
Inwendig is de oorspronkelijke indeling bewaard gebleven. De voordeur geeft toegang tot de woonkeuken in het rechter deel van het woonhuis. Hier een balkenplafond met brede delen, een schouw met geschilderde geprofileerde schouwbalk, achterwand met schildpadtegeltjes en witjes in schaakbordpatroon, middenvlak met schildpadtegeltjes op hun punt, waarvan enkele vernieuwd. Een oud kozijn met paneeldeur geeft toegang tot de "goeie kamer" in het linker deel van het huis. Hier een stucplafond in Empire met profielranden en vierkant omlijste rozetten op de hoeken. Middenrozet ontbreekt. Bedsteden- en kastenwand in Empire met paneeldeuren, geprofileerde kroonlijsten, boven de middenkast ondersteund door gewelfde consoles met gesneden waaiermotief, geschilderd in lever- en beigetinten. Centraal onder de kroonlijst van de middenkast een gesneden figuratieve voorstelling van twee elkaar zich toewendende fabelwezens: gevleugelde putti die uitlopen in ornamentaal gekrulde vissenstaarten. Uitgebouwde schoorsteen met gestucte hoekpilasters en architraaf boven houten schoorsteenmantel, grijs gemarmerd op zwarte plint. Het U-vormige houten bovenblad rust op twee voluutconsoles met gesneden waaiermotief. Daartussen een in reliëf (vier kwartieren) gesneden liggende ruit. Zijkanten van de stookplaats binnen halfrond gestuct. Vloer met gesmoorde plavuizen. In de linker achterhoek van het woongedeelte bevindt zich achter een oude opgeklampte deur met gesmede gehengen een kelder, trap met 4 stenen treden en houten balkenplafond. Gemetselde pekelbak en 2 getoogde ruimten voor aardappelopslag. Keldervenster met kruisroeden in zijgevel. Boven de kelder een opkamer met balkenplafond. Tegen de achtergevel ligt de vernieuwde keuken. Vanuit de opkamer een trap naar de zolder, waar twee spantjukken met rechte spantbenen en schoren uit eiken en grenen. Gehakte telmerken. Op de dekbalk spanten met koppelbalk. De gordingen hebben geen windschoren. Nokgording. Het bedrijfsgedeelte met dwarsdeel, waarvan de deeldeuren aan de voorgevel zijn dichtgezet, heeft nog zijn oorspronkelijke indeling. De hooizolder op zware eiken balken en de kap rusten op twee eiken ankerbalkgebinten met schoren.
Waardering
De langgevelboerderij, waarschijnlijk uit XIXA is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een streekeigen boerderijtype. Het heeft architectuurhistorische waarde wegens de in- en uitwendig gaaf bewaard gebleven hoofdstructuur en ornamentale onderdelen van het interieur, de harmonische verhoudingen en ambachtelijk toegepaste traditionele bouwmaterialen. De boerderij heeft in combinatie met de bijbehorende Vlaamse schuur en kleine schuur ensemblewaarde en tevens als onderdeel van de historisch-ruimtelijke context van de buurtschap Steenoven. De boerderij is straatbeeldbepalend.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 1: Long-gable farmhouse.
Introduction
LONG-GABLE FARMHOUSE under thatched gabled roof with half-hipped roof end, in Craft-traditional building style, probably dating from the second half of the 19th century but possibly from before 1800. On the street, where several similar farmhouses are located in linear development, two linden trees with a trunk circumference up to approximately 2.80 m.
Description
The single-storey farmhouse, with its ridge parallel to the street, is built of yellow IJssel brick in English bond. The thatched gabled roof is half-hipped at the business part. The spout gable on the residential side ends in a brick chimney and has wattle-work under the eaves. This gable has at the far left a cellar window with cross-glazed window, above which the upper room with a 20-pane sash window, later altered to a hinged window. On the attic storey there are symmetrically two 12-pane casement windows. Above and below the windows are brick courses. In this gable eight wall anchors, of which the lowest two are bent. The long front facade on the street side has a historicizing front door with fanlight between two large 20-pane sash windows, all provided with stretchers. The windows have new tiles as window sill. Next to the business part a small hinged window. All frames, windows and door of front and side facade have been renewed according to the old model. Shutters have not (yet) been fitted. The frames are ochre yellow, the windows white and the door standard green painted. On the ridge of the roof at the transition between residential and business part a second brick chimney.
The roof of the business part, which projects slightly forward, is set at a lower level. Besides a solid clamped door on the left, on the right next to it are four three-part stable windows in concrete. Two wall anchors. Building traces indicate the location of an original, now closed transverse section. The short side gable with half-hipped roof end has wattle-work and six symmetrically arranged wall anchors. In the middle above a large clamped hay door with old hinges. On the ground floor three later stable windows, of which two three-part ones in concrete. On the corner at the street side a chamfered stone. The long rear facade at the location of the residential part has a new kitchen window, wall anchors. The barn section is extended slightly; in the middle are the double doors of the transverse section. On both sides solid stable doors, two three-part concrete windows; rear facade partly renewed in machine-made brick.
Between the business part of the house and the Flemish barn standing transversely behind it is a new steel spindle fence in historicizing forms.
Internally the original layout has been preserved. The front door gives access to the living kitchen in the right part of the residential house. Here a beam ceiling with broad sections, a fireplace with painted moulded fireplace beam, rear wall with tortoiseshell tiles and plain tiles in checkerboard pattern, centre panel with tortoiseshell tiles on point, some of which renewed. An old frame with panelled door gives access to the "good room" in the left part of the house. Here a stucco ceiling in Empire style with moulded edges and square-framed rosettes at the corners. Centre rosette is missing. Bed alcove and cabinet wall in Empire style with panelled doors, moulded cornices, above the central cabinet supported by arched consoles with carved fan motif, painted in liver and beige tones. Central below the cornice of the central cabinet a carved figurative representation of two fabulous creatures turning towards each other: winged putti ending in ornamental curled fish tails. Extended fireplace with stuccoed corner pilasters and architrave above wooden fireplace mantel, grey marbled on black plinth. The U-shaped wooden top rests on two volute consoles with carved fan motif. Between these a lying diamond carved in relief (four quarters). Sides of the stove area within half-round stuccoed. Floor with smoked tiles. In the left rear corner of the residential part, behind an old clamped door with forged hinges, is a cellar, staircase with 4 stone steps and wooden beam ceiling. Brick brining tub and 2 arched spaces for potato storage. Cellar window with cross-glazing in side facade. Above the cellar an upper room with beam ceiling. Against the rear facade lies the renewed kitchen. From the upper room a staircase to the attic, where two principal rafters with straight rafter legs and struts of oak and pine. Hewn carpenters' marks. On the tie beam rafters with collar tie. The purlins have no wind braces. Ridge purlin. The business part with transverse section, the partition doors of which are closed at the front facade, retains its original layout. The hay loft on heavy oak beams and the roof structure rest on two oak tie beam frames with struts.
Valuation
The long-gable farmhouse, probably from the second half of the 19th century, is of general importance. The building has cultural-historical value as an example of a region-specific farmhouse type. It has architectural-historical value because of the main structure and ornamental components of the interior preserved intact both externally and internally, the harmonious proportions and craft-applied traditional building materials. The farmhouse, in combination with the associated Flemish barn and small barn, has ensemble value and also as part of the historical-spatial context of the hamlet Steenoven. The farmhouse is character-defining in the streetscape.
Nearby in the register
- Schuur(M), Steenovensebaan bij 29Boerderijunder 1 mi
- Schuur(M), Steenovensebaan 29 ABoerderijunder 1 mi
- Leerlooierij, Hoofdstraat 117Nijverheid1 mi
- Fabrieksgebouw, Heistraat 3Industrie1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.