Rijksmonumentenregister · Netherlands
Van Noordtschool
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Tasmanstraat 15, 1013 PW Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.39073, 4.88383
- Monument number
- 526746
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig SCHOOLGEBOUW (Van Noordtschool), ontworpen in 1915 door de Dienst Publieke Werken in de trant van het Rationalisme, ten behoeve van het Gewoon Lager Onderwijs. Met name het interieur van het trappenhuis lijkt rechtstreeks te zijn ontleend aan Berlagiaanse voorbeelden.
Het schoolgebouw, gesitueerd aan de zuidzijde van de Tasmanstraat, is tegenwoordig als bedrijfsverzamelgebouw in gebruik.
De school is opgenomen in een gesloten straatwand van woonhuizen. De speelplaats is bereikbaar via een poort aan de achterzijde.
Omschrijving
Het schoolgebouw heeft een langwerpige plattegrond in langsrichting. Het is in baksteen (kruisverband) opgetrokken en wordt gekenmerkt door een 28 meter brede voorgevel die in hoogte verspringende twee- en drielaags bouwdelen kent en een vierlagige toren. De borstweringen (sommige met waterspuwers) en gevelbeëindigingen zijn keperboogvormig, soms in beton uitgevoerd, anders kantsteens gemetseld. De ontlasting van de vensters op de begane grond geschiedt door middel van anderhalfsteens strekken en op de verdieping door middel van een latei of strek. De lekdorpels zijn alle in natuursteen uitgevoerd. Het gesinterde trasraam wordt afgesloten door een blauw geglazuurde rollaag ter hoogte van de onderdorpels van de kozijnen.
De voorgevel valt behalve door zijn plasticiteit, ook op door de verscheidenheid van de vensters in grootte en typen, zoals schuiframen, kloosterkozijnen, enkelvoudige en samengestelde ramen, hoofdzakelijk met roedenverdelingen en soms in glas-in-lood. De voorgevel valt onder te verdelen in zes ongelijke traveeën. De vier traveeën links van de toren worden boven de eerste verdieping afgesloten door een dakterras waarop de aansluitende maar risalerende gevel van de tweede (platgedekte) verdieping uitkomt. Op de begane grond bevinden zich voornamelijk al dan niet gekoppelde 2x2-ruits draairamen, gescheiden door een hardstenen kalf van een 4x3-ruits bovenlicht. De vensters in de linker travee bestaan in afwijking hiervan uit twee achtruits schuiframen die ook op de verdieping voorkomen. In het enkele geval waar het onderraam niet gekoppeld is uitgevoerd (kloosterkozijn), bevat het bovenraam een 2x3-ruits indeling. De verdieping heeft verder ter weerszijden van een gekoppeld, in glas-in-lood uitgevoerd, draairaam met ongedeeld bovenlicht, vier naast elkaar geplaatste klapraampjes. In het muurvlak onder de hoog in de gevel geplaatste raampjes is in ruitvorm siermetselwerk aangebracht. De tweede, terugwijkende verdieping heeft in de linker travee twee blindnissen met teruggelegde hoeken en kent in de naastgelegen drie traveeën een symmetrie. In het risalerende geveldeel komen boven de drie, naast elkaar gelegen spaarvelden, evenzoveel klapraampjes voor. In de flankerende traveeën zijn twee schuiframen opgenomen met vierruits bovenlicht. De toren die de entreepartij benadrukt, heeft een door een siersmeedijzeren hekwerk afgesloten portiek, waarin zich ijzeren vleugeldeuren bevinden onder een betonnen latei. Hierop zijn drie lichtspleten geplaatst waarvan er twee met oorspronkelijk glas-in-lood zijn ingevuld. Dit drielicht is een herhaling van de drie openingen die gelijk liggen met de straatgevel maar die daar zijn ingevuld met siersmeedijzer. De opgemetselde stijlen zijn gevat tussen betonnen lateien waarvan de einden als blokken in de gevel rusten. In de keperboogvormige bovenlatei is in het midden in een natuurstenen plaquette te lezen: 'OPENBARE SCHOOL / VOOR G.L.O. NO. 88'. In de eerste en tweede torenverdieping zijn boven elkaar vensters geplaatst van het type 'melkmeisje' met 2x3-ruits roedeverdeling. In de bovenste torengeleding is onder de hijsbalk een rondvenster geplaatst in een verdiept veld met een raam waarvan vier zijden, als de facetten van een diamant in een punt samenkomend, naar voor steken. De hoeken van de toren zetten zich boven de borstwering als hoekposten met dekplaten voort. De linker- en rechter zijkant van de toren is voorzien van een spaarveld. De rechter travee van de gevel is het meest evenwichtig en heeft in beide bouwlagen drie vensters met ramen met bovenschuivende delen waarbij alleen de ramen op de verdieping zijn uitgerust met onderlichten.
De achtergevel heeft rechts van het trappenhuis in een teruggelegen gedeelte de vensters van de zes lokalen, kruisvensters, als aan de voorgevel en ook als links van het trappenhuis op de verdieping. Links op de begane grond bevinden zich de deuren vanuit een hoger opgetrokken ruimte naar de speelplaats. In het trappenhuis bevinden zich twee paar vleugeldeuren onder vierruits bovenlichten en op de verdiepingen telkens drie hoge, smalle vensters. Bovenin bevinden zich drie ronde glas-in-lood vensters. In het muurwerk bevinden zich siersmeedijzeren luchtroosters.
Het interieur heeft een rijk uitgevoerd trappenhuis waarvan de scheidingswand rondboogopeningen met siersmeedijzeren hekwerk heeft. De bogen zijn, net als de overige ontlastingsbogen van de school en delen van het metselwerk in geglazuurde baksteen (rood/oranje/geel/groen) uitgevoerd. Ook in de troggewelfjes zijn geglazuurde stenen ingemetseld. De traptreden, van comblanchien, zijn in de aantrede versierd met Jugendstilmotieven. De houten leuning is decoratief beëindigd. De indeling van de school is vrijwel ongewijzigd. De vloeren van de hal en het trappenhuis zijn in terrazzo.
Waardering
Het schoolgebouw met bijbehorend trappenhuis uit 1915 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven schoolgebouw, in de stijl van het Rationalisme zowel qua in- als exterieur en vanwege de plaats in de ontwikkeling van het schoolgebouw in Amsterdam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former SCHOOL BUILDING (Van Noordtschool), designed in 1915 by the Department of Public Works in the style of Rationalism, for the purposes of primary education. In particular the interior of the stairwell appears to be directly inspired by Berlage examples.
The school building, situated on the southern side of Tasmanstraat, is nowadays in use as a business multi-tenant building.
The school is integrated into a closed street frontage of residential buildings. The playground is accessible via a gate at the rear.
Description
The school building has an elongated floor plan in the lengthwise direction. It is constructed in brick (English bond) and is characterised by a 28-metre-wide front facade with storeys that step back in height—two and three storeys—and a four-storey tower. The parapets (some with waterspouts) and gable tops are segmental arch-shaped, sometimes executed in concrete, otherwise laid in heading-bond brickwork. The relief of the ground-floor windows is achieved by means of one-and-a-half-brick stretches and on the upper floors by means of a lintel or stretch. The drip mouldings are all executed in natural stone. The sintered tuff window frame is finished by a blue-glazed roller shutter at the height of the window-sill soffits.
The front facade stands out not only through its plasticity but also through the variety of windows in size and types, such as sash windows, monastery windows, simple and composite windows, mainly with glazing bars and sometimes in leaded glass. The front facade can be divided into six unequal bays. The four bays to the left of the tower are closed above the first floor by a roof terrace on which the adjoining but projecting facade of the second (flat-roofed) floor opens out. On the ground floor there are mainly coupled or uncoupled 2x2-pane casement windows, separated by a hard-stone mullion of a 4x3-pane fanlight. The windows in the left bay consist by way of exception of two fixed sash windows which also appear on the floor above. In the single instance where the lower window is not executed coupled (monastery window), the upper window contains a 2x3-pane arrangement. The floor above further has on either side of a coupled casement window executed in leaded glass with undivided fanlight, four small hinged windows placed side by side. In the wall surface below the windows placed high in the facade, decorative brickwork in diamond pattern has been laid. The second, set-back floor has in the left bay two blind recesses with returned corners and has symmetry in the adjoining three bays. In the projecting facade part above the three spandrels placed side by side, there are as many small hinged windows. In the flanking bays, two sash windows are incorporated with four-pane fanlights. The tower, which emphasises the entrance area, has a portico closed off by ornamental ironwork, in which iron double doors are located beneath a concrete lintel. Upon this are placed three light slits, two of which are filled with original leaded glass. This tripartite window is a repetition of the three openings which align with the street facade but which there are filled with ornamental ironwork. The built-up mullions are set between concrete lintels whose ends rest as blocks in the facade. In the segmental arch-shaped upper lintel is inscribed in the centre on a natural stone plaque: 'OPENBARE SCHOOL / VOOR G.L.O. NO. 88'. In the first and second tower storeys are windows placed one above the other of the 'milkmaid' type with 2x3-pane glazing bars. In the uppermost tower section below the hoisting beam a round window is placed in a recessed field with a frame whose four sides, like the facets of a diamond meeting at a point, project forward. The corners of the tower continue above the parapet as corner posts with cap plates. The left and right sides of the tower are provided with a spandrel. The right bay of the facade is the most balanced and has in both storeys three windows with frames with upper-sliding parts whereby only the windows on the upper floor are equipped with lower lights.
The rear facade has to the right of the stairwell in a recessed section the windows of the six classrooms, cross windows, as on the front facade and also to the left of the stairwell on the upper floor. On the left at ground level are the doors from a higher-constructed space to the playground. In the stairwell are two pairs of double doors beneath four-pane fanlights and on each upper floor three high, narrow windows. At the top are three round leaded glass windows. In the brickwork are ornamental iron ventilation grilles.
The interior has a richly executed stairwell whose partition wall has segmental arch openings with ornamental iron railings. The arches are, like the other relieving arches of the school and parts of the brickwork, executed in glazed brick (red/orange/yellow/green). Glazed stones are also laid into the barrel vault recesses. The stair treads, of Comblanchien marble, are decorated in their going with Art Nouveau motifs. The wooden handrail is decoratively finished. The layout of the school is virtually unchanged. The floors of the hall and stairwell are in terrazzo.
Valuation
The school building with its associated stairwell from 1915 is of general importance for its cultural-historical and architectural value as a well-preserved school building, in the style of Rationalism in both interior and exterior, and for its place in the development of the school building in Amsterdam.
Nearby in the register
- Pakhuis, Nova Zemblastraat 8 AOpslagunder 1 mi
- Pakhuis, Nova Zemblastraat 2 AOpslagunder 1 mi
- Het VeemOpslagunder 1 mi
- Arbeiderswoning(K), Planciusstraat 8Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.