Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Oosterpark 77
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1888
- Address
- Oosterpark 77, 1092 AT Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35945, 4.92364
- Monument number
- 526277
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS bestaande uit twee samengetrokken panden uit 1888 die in 1921-22 verbouwd zijn tot één woning door de architect Harry Elte in opdracht van de Duits-Russische zakenman Julius W. Barmat. Met name aan het interieur is zeer veel aandacht besteed. De betimmeringen zijn vervaardigd door de Nederlandsche Fabriek voor Betimmeringen v/h Gebrs. Reens te Amsterdam; het (vaste) meubilair waarschijnlijk door gebroeders Daniël en Hendrik van Dorp. De lampen in de entreehal en in het trappenhuis zijn mogelijk vervaardigd door de Amsterdamse firma H.J. Winkelman & Van der Bijl. Het glas in lood is mogelijk ontworpen door Chris Lebeau. Het is vooralsnog onduidelijk welke onderliggende betekenislagen aan het decoratieprogramma moeten worden toegekend, maar wel kan worden gezegd dat de verschillende vormen van decoratie een grote onderlinge samenhang lijken te vormen. Tot in de afwerklagen, de details en het hang- en sluitwerk kenmerkt het pand zich in een grote mate van authenticiteit.
Omschrijving
Pand bestaande uit souterrain, beletage, verdieping en kapverdieping onder plat dak met aan de voorzijde een recht gesloten gevel met centrale dakopbouw ter plaatse van de middenrisaliet. De gepleisterde voorgevel ter breedte van zes traveeën is vormgegeven met een gegroefd basement ter hoogte van het souterrain en lisenen over de verdiepingen die een kroonlijstachtige zone met rechte lijsten dragen. In het souterrain twee ingangen: in de tweede travee van links de van een interne stoep voorziene hoofdingang met hierin een deur met smeedwerk waarin de letters JWBARMAT zijn verwerkt. In de rechter travee de dienstingang. De vensters op de bel-etage en de verdieping zijn met H-ramen bezet en zijn verticaal met elkaar verbonden door middel van groeven in het pleisterwerk; in het zo ontstane 'paneel' tussen de vensters een vierkant ornament. De tweede travee van links ter hoogte van de bel-etage heeft een klein venster. In de dakopbouw zijn vensters met stolpramen aangebracht; naast de dakopbouw dakschilden met leien. De achtergevel bestaat uit een recht afgesloten gevel ter breedte van zes traveeën. Links een rond uitgebouwde erker met hierboven (ter hoogte van de bel-etage) een kleinere erker.
Het interieur is verdeeld in twee beuken: een linker (voormalige nummer 78) en een rechter beuk (voormalige nummer 77). In de linkerbeuk bevindt zich de toegangszone met het monumentale trappenhuis, kleinere kamers en sanitaire functies, terwijl de rechterbeuk wordt gekenmerkt door voor- en achterkamers. De ingang geeft toegang tot een entree met glazen klapdeuren, gevolgd door een voorhal met trap leidend naar het trappenhuis. Zowel de entree als de voorhal zijn voorzien van een vloer en een plint in wit geaderd zwart marmer, in open boek gelegd. De wanden zijn boven de plint voorzien van een groen graniet, in open boek aangebracht. In de entree een plafondlamp uit de bouwtijd. Het trappenhuis wordt bepaald door een monumentale bordestrap met overlopen rond een groot trapgat. De opengewerkte balustrade heeft gebeeldhouwde elementen op een aantal trappalen, terwijl andere trappalen een bolbeëindiging hebben. De wanden van het trappenhuis hebben op de bel-etage betimmeringen in eikenhout en paneeldeuren waarbij in het midden van de paneel een zwarthouten naald is aangebracht, eindigend in een gesneden vrouwenfiguur. Op de boezem van de loze schouw van wit geaderd zwart marmer is een zwaard in zwart hout verbeeld waarvan de greep eveneens voorzien is van een vrouwenfiguur. Ter hoogte van de verdiepingen zijn de wanden voorzien van raamwerken waarin ter plaatse van de vroegere bespanning hardboard en/of gipsplaat is aangebracht. Het trappenhuis is aan de bovenzijde in stuc afgewerkt en wordt bekroond door een lantaarn met glas in lood waarin kubistisch vormgegeven mensen zijn afgebeeld. Aan de lantaarn hangt een metalen lamp met drie lichtniveaus uit de bouwtijd. Op de vloer een parketvloer in blokverband. Vanuit het trappenhuis is de garderobe met wc bereikbaar alwaar originele betimmeringen, glas in lood en tegelwerk in grote mate behouden zijn gebleven. De rechtervoorkamer op de bel-etage (salon) is voorzien van een betimmering in coromandelhout op de wanden. Behalve een verlaagd gedeelte met hierin de schouw wordt de kamer met name gekenmerkt door de betimmerde wand met suitedeuren naar de rechterachterkamer. Deze suitedeuren zijn voorzien van in roeden gezet glas en geplaatst in een diepe nis met rond gesloten bovenzijde, rustend op zuilen. Ter weerszijden hiervan ondiepe nissen met kasten. Het plafond heeft een rond element in stuc. De rechterachterkamer (eetkamer) heeft een eiken suitewand naar de voorkamer voorzien van de glasroededeuren met aan weerszijden nissen met hieronder kastdeuren. Aan de achtergevel heeft de kamer een erker met kwartronde zijkanten waarin figuratief glas in lood is opgenomen. De andere wanden vertonen nog de aftimmerlatten van de voormalige bespanning. Naast de 'schouw' met radiator en voorzien van een eiken betimmering met gebeeldhouwd reliëf twee in de betimmering opgenomen halfronde buffetten, die aan de bovenzijde bekroond worden door halfronde reliëfs. Tegen de schouw een groter buffet in dezelfde vormentaal maar zonder het afsluitende reliëf. De deuren zijn voorzien van een kruisvorm met hierin een gesneden vrouw. Op de vloer een afgebiesd parket met een repeterend vierkant patroon en aan het plafond recht geometrisch stucwerk. In de linkerachterkamer een schouw met tegelwerk met links hiervan een kast en rechts hiervan een nis.
Op de verdieping bevindt zich aan de voorzijde in het linkergedeelte de werkkamer van de opdrachtgever. De kamer is met eiken betimmerd; aan één van de korte wanden een kastenwand met centrale nis met reliëf en tegenover de ramen een vast kastje in eiken- en coromandelhout. Afgebiesd visgraatparket op de vloer. Tussen de rechtervoor- en rechterachterkamer belangrijke restanten van kastenwanden. Linksachter op de verdieping een sanitaire ruimte met zwarte en groene tegels en de originele wastafel; de beide w.c.'s zijn voorzien van getoogde deuropeningen met vergelijkbaar tegelwerk.
Op de tweede verdieping linksvoor een w.c. met origineel tegelwerk.
In het souterrain rechtsachter een betimmerde kamer met verlaagde schouwwand met ter weerszijden van de natuurstenen schouw kasten met hierboven velours bespanning. Hiertegenover een rondgesloten nis met ter weerszijden kasten met roededeuren. Verder is in de kamer een oude kluisdeur zichtbaar. In de erker een groen natuurstenen vensterbank.
N.B. Opgemerkt moet worden dat niet alle interieurelementen beschreven zijn. Een deel hiervan is niet zichtbaar door onder andere later aangebrachte verlaagde plafonds of vloertapijten.
Waardering
Het pand is van architectuurhistorische waarde vanwege het zeer waardevolle interieur en vanwege het exterieur als voorbeeld van een monumentale stadswoning uit de vroege twintigste eeuw. Eveneens van waarde als belangrijk werk binnen het oeuvre van de architect Harry Elte.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL HOUSE consisting of two adjoined properties from 1888 which were converted in 1921-22 into a single dwelling by the architect Harry Elte on behalf of the German-Russian businessman Julius W. Barmat. Particular attention was paid to the interior. The joinery was manufactured by the Nederlandsche Fabriek voor Betimmeringen v/h Gebrs. Reens in Amsterdam; the (fixed) furniture probably by brothers Daniël and Hendrik van Dorp. The lamps in the entrance hall and in the stairwell are possibly manufactured by the Amsterdam firm H.J. Winkelman & Van der Bijl. The leaded glass is possibly designed by Chris Lebeau. It remains unclear so far what underlying meanings should be attributed to the decoration programme, but it can be said that the various forms of decoration appear to form a great mutual coherence. Down to the finishing layers, the details and the fittings and locks, the property is characterised by a great degree of authenticity.
Description
Property consisting of basement, bel étage, upper storey and attic storey under flat roof with on the front elevation a straight closed facade with central roof structure at the location of the central risalit. The plastered front facade with a width of six bays is designed with a fluted basement at the height of the basement and pilasters over the storeys which bear a cornice-like zone with straight mouldings. In the basement two entrances: in the second bay from the left the main entrance provided with an internal step, with a door in which wrought iron containing the letters JWBARMAT is worked. In the right bay the service entrance. The windows on the bel étage and the upper storey are fitted with H-windows and are vertically connected to each other by means of grooves in the plasterwork; in the resulting 'panel' between the windows a square ornament. The second bay from the left at the height of the bel étage has a small window. In the roof structure windows with pivot windows are installed; beside the roof structure roof slates with slates. The rear facade consists of a straight closed facade with a width of six bays. On the left a round projecting oriel with above it (at the height of the bel étage) a smaller oriel.
The interior is divided into two aisles: a left (former number 78) and a right aisle (former number 77). In the left aisle is located the entrance zone with the monumental stairwell, smaller rooms and sanitary facilities, whilst the right aisle is characterised by front and rear rooms. The entrance gives access to an entrance hall with glazed swing doors, followed by a vestibule with staircase leading to the stairwell. Both the entrance hall and the vestibule are provided with a floor and a skirting in white-veined black marble, laid in open book pattern. The walls above the skirting are provided with green granite, installed in open book pattern. In the entrance hall a ceiling lamp from the time of construction. The stairwell is determined by a monumental staircase with landings around a large stairwell opening. The open-work balustrade has sculptured elements on a number of newel posts, whilst other newel posts have a bulbous termination. The walls of the stairwell have on the bel étage joinery in oak and panelled doors with in the centre of the panel a dark wood needle terminating in a carved female figure. On the breast of the dummy fireplace of white-veined black marble a sword in black wood is depicted with the handle likewise provided with a female figure. At the height of the storeys the walls are provided with frameworks in which at the location of the former cladding hardboard and/or gypsum board has been installed. The stairwell is at the top finished in stucco and is crowned by a lantern with leaded glass in which cubistically designed people are depicted. From the lantern hangs a metal lamp with three light levels from the time of construction. On the floor a parquet floor in block bond. From the stairwell the cloakroom with wc is accessible where original joinery, leaded glass and tilework have been preserved to a large extent. The right front room on the bel étage (salon) is provided with joinery in coromandel wood on the walls. Apart from a recessed section with the fireplace in it, the room is in particular characterised by the joinery wall with suite doors to the right rear room. These suite doors are provided with glazing bars set in glass and placed in a deep niche with rounded closed top, resting on columns. On either side thereof shallow niches with cupboards. The ceiling has a round element in stucco. The right rear room (dining room) has an oak suite wall towards the front room provided with the glazing bar doors with on either side niches with cupboard doors below. At the rear facade the room has an oriel with quarter-round sides in which figurative leaded glass is incorporated. The other walls still show the battens of the former cladding. Beside the 'fireplace' with radiator and provided with oak joinery with sculptured relief two semi-circular buffets incorporated in the joinery, which at the top are crowned by semi-circular reliefs. Against the fireplace a larger buffet in the same formal language but without the closing relief. The doors are provided with a cross form with a carved woman in it. On the floor an angled parquet with a repeating square pattern and on the ceiling straight geometric stucco work. In the left rear room a fireplace with tilework with to the left of it a cupboard and to the right of it a niche.
On the upper storey at the front in the left section is the study of the client. The room is joinery in oak; on one of the short walls a cupboard wall with central niche with relief and opposite the windows a fixed cupboard in oak and coromandel wood. Angled herringbone parquet on the floor. Between the right front and right rear room important remains of cupboard walls. On the upper storey to the left rear a sanitary room with black and green tiles and the original washbasin; both wcs are provided with arched doorways with similar tilework.
On the second storey front left a wc with original tilework.
In the basement rear right a joinery room with lowered fireplace wall with on either side of the natural stone fireplace cupboards with plush cladding above. Opposite this a closed niche with on either side cupboards with glazing bar doors. Further in the room an old safe door is visible. In the oriel a green natural stone window sill.
N.B. It should be noted that not all interior elements are described. Part of these is not visible due to, amongst other things, later installed lowered ceilings or floor carpets.
Valuation
The property is of architectural-historical value because of its very valuable interior and because of its exterior as an example of a monumental townhouse from the early twentieth century. Also of value as an important work within the oeuvre of the architect Harry Elte.
Nearby in the register
- Atelierwoning, Oosterpark 82 A HWerk-woonhuisunder 1 mi
- KIT/Tropeninstituut/TropenmuseumWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Seinhuis, Oosterspoorplein bij 1Transportunder 1 mi
- Pastorie(F), 's-Gravesandestraat 53Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.