Rijksmonumentenregister · Netherlands
Suikerfabriek, Arkelsedijk 46
Gorinchem, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Suikerfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1871
- Address
- Arkelsedijk 46, 4206 AC Gorinchem
- Place
- Gorinchem
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84345, 4.98696
- Monument number
- 525118
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de provincie Zuid-Holland / opgemaakt op last van de Provinciale Staten" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SUIKERFABRIEK met bijbehorend KETELHUIS gebouwd in 1871 in een eenvoudige Ambachtelijk-traditionele stijl met utilitaire gebouwen en kenmerkende verschijningsvorm. In 1898 werd de fabriek aangepast aan de fabricage van gecondenseerde melk in opdracht van V.H. Hummelinck, directeur van de N.V. "Hollandia". De fabriek ligt aan de rand van het stadscentrum aan de Arkelsedijk. Het terrein waarop de fabriek staat, grenst aan de Linge en heeft een klein haventje dat destijds voor de aanvoer van suikerbieten gebruikt werd.
N.B. In verband met een vernieuwd productieproces en de fabricage van andersoortige producten onderging de fabriek meerdere moderniseringen waarvoor diverse bouwvolumes werden toegevoegd. De kern van de huidige fabriek bestaat uit het 19e eeuwse pand dat, ondanks de moderniseringen, nog goed herkenbaar is. In het midden van het complex bevindt zich op de plaats van een gesloopt oorspronkelijk volume een geheel nieuw opgetrokken volume (XXd), gebouw '16', dat geen beschermenswaardige elementen bevat. Op de bij de omschrijving behorende kaart is de grens van het beschermde object aangegeven.
Omschrijving
Fabriekspand opgetrokken in rode baksteen (kruisverband) vanaf een samengestelde maar grotendeels rechthoekige plattegrond. Het pand bestaat uit geschakelde rechthoekige bouwvolumes van twee en drie bouwlagen. Vanuit het midden van het pand verrijst een ronde gemetselde schoorsteen voorzien van eeen band van siermetselwerk in gele verblendsteen.
Het samengestelde dak bestaat uit platte daken en flauw hellende zadeldaken die gedekt zijn met gesmoorde Hollandse pannen. De noordelijk langszijde van de fabriek kenmerkt zich door een langgerekt, tweelaags volume, geflankeerd door risalerende bouwdelen. Links daarvan een terugliggend lager bouwdeel en rechts een lager bouwdeel dat de rooilijn van het risaliet volgt. In de gevels zijn getoogde en rondboogvormige, meerruits vensters geplaatst, oorspronkelijk voorzien van stalen kozijnen. De strekkenbogen boven de muuropeningen zijn deels gedecoreerd met aanzetstenen. Langs de dakrand van de verschillende bouwdelen is een uitgemetseld dwergboogfries aangebracht. Het rechter risaliet dat drie vensterassen breed is, heeft in de centrale as boven de grote rechtgesloten deur, ter plaatse van de eerste en de tweede verdieping grote rechtgesloten meerruits vensterpartijen met transportluiken onder witgeschilderde lateien.
De westelijke en oostelijke gevelwanden van het monument gaan gedeeltelijk schuil achter moderne toevoegingen. In de oostelijke gevelwand bevindt zich de entree naar een binnenplaats waar zich de schoorsteen van het ketelhuis bevindt.
De achtergevel (zuid) bestaat uit een drielaags bouwdeel onder een zadeldak (rechts) waarin op de begane grond getoogde en ter plaatse van de beide verdiepingen daarboven, rondboogvormige meerruits vensters geplaatst zijn. Links daarvan een tweelaags bouwdeel onder een plat dak voorzien van getoogde vensters. Daarnaast het eenlaagse ketelhuis onder een zadeldak.
Centraal in de gevel hiervan ter plaatse van beide verdiepingen grote meerruits vensterpartijen geflankeerd door getoogde vensters op beide verdiepingen. Een drielaags, blokvormig bouwdeel sluit deze gevelwand aan de linkerzijde af. In de noordelijke en westelijke gevel van dit bouwdeel zijn op de begane grond en de eerste verdieping getoogde vensters geplaatst. De dakrand is rondom versierd met een dwergboogfries.
Waardering
Suikerfabriek met bijbehorend ketelhuis uit 1871 van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als typologisch voorbeeld van een suikerfabriek uit het einde van de 19de eeuw.
- vanwege de voor utilitaire bouwwerken kenmerkende bouwstijl. Het pand is overwegend gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering.
- vanwege de ligging aan de Arkelsedijk aan de Linge. In combinatie met het voormalige haventje heeft de fabriek tevens ensemblewaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SUGAR FACTORY with associated BOILER HOUSE built in 1871 in a simple Craft-traditional style with utilitarian buildings and characteristic appearance. In 1898 the factory was adapted for the manufacture of condensed milk on behalf of V.H. Hummelinck, director of the N.V. "Hollandia". The factory is located at the edge of the city centre on the Arkelsedijk. The site on which the factory stands borders the Linge and has a small harbour that was formerly used for the delivery of sugar beets.
N.B. In connection with a revised production process and the manufacture of different types of products, the factory underwent several modernisations for which various building volumes were added. The core of the present factory consists of the 19th-century building which, despite the modernisations, is still clearly recognisable. In the middle of the complex, at the location of a demolished original volume, a completely new volume (XXd) has been constructed, building '16', which contains no elements worthy of protection. The boundary of the protected object is indicated on the map accompanying the description.
Description
Factory building constructed in red brickwork (English bond) from a composite but largely rectangular floor plan. The building consists of linked rectangular building volumes of two and three storeys. From the centre of the building rises a round brick chimney provided with a band of decorative brickwork in yellow brickwork facing.
The composite roof consists of flat roofs and gently sloping gabled roofs covered with smoked Dutch tiles. The northern long side of the factory is characterised by an elongated, two-storey volume, flanked by projecting building elements. To the left of it a recessed lower building element and to the right a lower building element that follows the roof line of the projection. In the facades are placed arched and round-arched, multi-pane windows, originally provided with steel frames. The strutting arches above the wall openings are partly decorated with voussoirs. Along the roof edge of the various building elements a constructed dwarf arch frieze is applied. The right projection which is three window bays wide has in the central axis above the large closed door, at the first and second storeys large closed multi-pane window sections with transom lights beneath whitewashed lintels.
The western and eastern facade walls of the monument are partly concealed by modern additions. In the eastern facade wall is the entrance to a courtyard where the chimney of the boiler house is located.
The rear facade (south) consists of a three-storey building element under a gabled roof (right) in which arched windows are placed on the ground floor and at the level of the two storeys above, round-arched multi-pane windows are placed. To the left of it a two-storey building element under a flat roof provided with arched windows. Beside it the single-storey boiler house under a gabled roof.
Central in this facade at the level of both storeys large multi-pane window sections flanked by arched windows on both storeys. A three-storey, blocklike building element closes this facade wall on the left side. In the northern and western facade of this building element arched windows are placed on the ground floor and the first storey. The roof edge is decorated all around with a dwarf arch frieze.
Valuation
Sugar factory with associated boiler house from 1871 of general importance for its cultural and architectural historical value
- as a typological example of a sugar factory from the end of the 19th century.
- for its building style characteristic of utilitarian works. The building is predominantly intact in its main form, material use and detailing.
- for its location on the Arkelsedijk on the Linge. In combination with the former small harbour, the factory also has ensemble value.
Nearby in the register
- Begraafplaats, W. de Vries Robbéweg 33Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaatshek, W. de Vries Robbéweg 33Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), W. de Vries Robbéweg 33Dienstwoningunder 1 mi
- Begraafplaatsaula, W. de Vries Robbéweg 33Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.