Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Van der Oudermeulenlaan 11
Wassenaar, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1927 - 1928
- Address
- Van der Oudermeulenlaan 11, 2243 CR Wassenaar
- Place
- Wassenaar
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11696, 4.37087
- Monument number
- 524651
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS van het type villa met inpandige GARAGE uit 1927 en bijbehorende TUINAANLEG en TOEGANGSHEK in opdracht van de Rotterdammer mr. H.G. Kronenberg gebouwd naar ontwerp van de uit Bilthoven afgekomstige architect H.F. Mertens (1885-1960). De Expressionistische landhuistijl van de villa vertoont veel Engelse invloeden, waarin elementen zijn verwerkt van de Landhuis- en Cottagestijl van de Arts & Crafts beweging, wat ondermeer blijkt uit de toepassing van een rieten kap, gepotdekselde delen, vensters met roedenverdeling, serres en bloemkas. Ook de vlinderplattegrond is overgenomen uit Engeland. Deze plattegrondvorm is ook toegepast door sir Edwin Luytens (1869-1944), aan wiens architectonische oeuvre meerdere elementen lijken te zijn ontleend. Zoals de ronde beëindiging van het terras, de spoelplaats met stoep, de 'screens' voor de serre en de concaaf gebogen wanden naast het trappenhuis en de bijkeuken.
Aan straatzijde bevindt zich een oorspronkelijk toegangshek, dat via een gebogen met flagstones bestraat pad leidt naar de hoofdentree.
N.B. De zitkamer voor het personeel is verbouwd tot badkamer.
Omschrijving
Woonhuis met kelder, twee bouwlagen en een zolder, is gebouwd op een zogenaamde vlindervormige plattegrond, bestaande uit twee onderling loodrechte vleugels, die zijn gespiegeld om de bissectrice van de hoek er tussen. Bij het tegen het duin aangebouwde woonhuis komt de tegen de kelder aangebouwde garage uit op het niveau van de tuin aan de zuidwestzijde. De twee aan de voorzijde (zuidoost) convex gebogen zijvleugels sluiten aan op een rechtgesloten midden en hebben bij de kopse eindgevel een rechthoekige over twee bouwlagen doorlopende serre. Het pand wordt gedekt door een samengesteld rieten schilddak met welvingen en deels tot over de verdieping doorlopende dakschilden met een overstek. Op de nok staan bij beide zijvleugels een gemetselde schoorsteen. Tevens steekt er nog een hoge, iets tapstoelopende schoorsteen door het zuidoostelijke dakschild, waartegen een dakkapel is aangeplaatst. Deze en andere zijn geplaatst onder een opgelicht dakschild hebben rechthoekig en rondbogige vorm, waarbij de ramen voorzien zijn van roedenverdeling. De gevels zijn opgetrokken uit een gele (gecinterde) baksteen in een onregelmatig verband . Geteerde, gepotdekselde delen zijn ondermeer voor het balkon aan de achterzijde. De enkele en samengestelde raampartijen hebben zware houten kozijnen met stalen, van roeden voorziene, ramen, deels openslaand. De naar de straat gerichte voorgevel (zuidoost) heeft een symmetrisch hoofdvorm, maar een onregelmatige gevelindeling. Deze bestaat uit een rechtgesloten eenlaags midden met twee convex zijstukken, waarvan de daklijn oploopt. Bij het middendeel bevindt zich rechts van het midden een ondiep entreeportiek onder het verlengde overstekende dakschild, toegankelijk via enkele stoeptreden met bordes, opgebouwd uit cirkelsegmenten. Het portiek heeft kwart ronde gebogen zijkanten. De entreedeur met smal spievenster heeft een deuromlijsting met bolgevormde stijlen, waartussen zeer smalle zijlichten in zijn opgenomen. Rechts daarvan, in de welving van de muur bevindt zich een hoog geplaatst driedelige raampartij (garderobe).
Links van het entree bevindt zich een zevendelige raampartij met zware houten penanten. Het metselwerk ervoor bevat ventilatieopeningen van de kelder.
Van de rechter vleugel (noordwestelijke) loopt aan de voorzijde, langs het concave geveldeel een met flagstones beklede trap naar een entree op kelderniveau. Links ervan bevinden zich een liggend, dubbel drieruits raam en een dubbele garagedeur. Op het niveau erboven (begane grond) bevindt zich één venster met rechts een kleine raam. Links daarvan bevindt zich een klimmende reeks smalle ramen van het trappenhuis, die aansluiten op de daklijn. Deze eindigt aan de rechterzijde met een driedelige vensterpartij met op de hoek van de gevel een brede, geknikte houten penant, waarbij het derde raam over het aangrenzende geveldeel doorloopt.
De rechter kopse eindgevel heeft rechts een serre. Deze heeft op de begane grond een vierdelige, vierruits raampartij en op de verdieping erboven een vierdelige zesruits raampartij.
De linker kopse eindgevel heeft links een smal venster met links daarvan de serre. Op de begane grond is hier een bloemenkas op rechthoekige plattegrond onder zadeldak tegenaan geplaatst. Voor de linker zijvleugel (zuidelijke) een spoelplaats.
De naar de tuingerichte zuidwestelijke, bestaat uit een rechtgesloten middendeel, waarop de twee schuingeplaatste gevels van de zijvleugels op aan sluiten. Er voor ligt een gemetseld met flagstones bekleed terras in de vorm van een cirkelsegment, die bij de gevels eindigen met een trap.
Op de begane grond bevindt zich in het midden en in de zijgevel een groot venster met roedenverdeling, waarbij die in de zijgevels tevens een deur naar het terras bevat.
Op de verdieping bevindt zich een over de hele gevel doorlopend balkon met gepotdekselde borstwering, waarop een eenvoudige ijzeren stang als balustrade is geplaatst. Erachter is een vrijwel aaneengesloten vensterreeks geplaatst met deur voor zowel de midden- als zijkamer. De zolderverdieping heeft erboven, onder een opgelicht dakschild, een langgerekt, aaneengesloten vensterreeks.
INTERIEUR De plattegrondeling en de detaillering van het interieur bevinden zich grotendeels in oorspronkelijke staat. Door de vlindervorm is een in opzet symmetrische opzet ontstaan. Het interieur, waar voor een deel de originele kleurstelling is gehandhaafd, kenmerkt zich door een sobere afwerking van ondermeer de deuren en wanden met donker spaanplaat. Verder deuren met geprofileerde omlijsting, zwart marmeren vensterbanken. Verschillende oorspronkelijke onderdelen zijn bewaard zoals zwaar uitgevoerde radiatoren en de verglaasde tegelwanden in ondermeer de keuken en garderobe (rood, geel, zacht groen). Entree heeft links een scheluwe trap naar de kelder. Rechts ervan bevindt zich een tochtportaal met vergelijkbare deurstijlen als de voordeur, welke leidt naar een ruim trappenhuis, van waaruit op de begane grond de woonkamer, studeerkamer en personeelskamer (nu: badkamer) toegankelijk zijn. De woonkamer heeft een parketvloer (visgraatmotief), een donkere houten casettezoldering en de originele betimmering, een driedelige vitrinekast aan de enen hoeken en een schouw met plaat stalen kap aan de tegenovergelegen zijde. De studeerkamer heeft ingebouwde boekenkasten. Links van de entree bevindt zich in de linker zijvleugel achtereenvolgens de keuken, bijkeuken, dienkeuken en eetkamer. De dienstvertrekken hebben ondermeer vaste kasten, aanrechten en verglaasde tegelwanden. De eetkamer heeft eveneens vaste kasten; de pijlers naar de serre ontbreken.
Op de verdieping, waar de oorspronkelijke indeling eveneens grotendeels is gehandhaafd, bevindt zich centraal in het midden de ouderslaapkamer. Ook hier verschillende originele details.
Het huis is hoger gesitueerd in het enigszins accidenteerde duinbos van de voormalige buitenplaats Hoogwolde en wordt omgeven door een ruime tuin in. Door de situering op een (kunstmatige) duin komt de garage uit op het niveau van de lager gelegen tuin aan de zuidwestzijde, terwijl de op begane grondniveau uitkomende hoofdentree zich bij de hoger gelegen voortuin bevindt. Bij het ontwerp heeft Mertens tevens de terrasaanleg en paden naar het huis opgenomen. Vanaf de straat loopt aan de noordoostzijde een pad naar de garage. Ten zuidoosten hiervan loopt een smal met flagstones bestraat pad, dat halverwege onderbroken wordt door een trap omhoog naar de hoofdentree. Bij de tuin in de Wilde tuinstijl is het karakter voor een deel gehandhaafd met grove den, eikenbomen en veel rododendrons.
Het toegangshek aan straatzijde bestaat uit, kantstaande, rond gemetselde pijlers met afgeronde top.
Waardering
Het woonhuis met garage, tuinaanleg en toegangshek is van algemeen belang vanwege architectuur/cultuurhistorische waarde
- als voorbeeld van representatief voorbeeld van Expressionistische landhuistijl, waarin veel Engelse invloeden herkenbaar zijn van de Engelse Landhuis- en Cottagestijl door de toepassing van rieten kap, gepotdekselde delen, vensters met roedenverdeling, en serres en bloemkas.
- karakteristiek voorbeeld van een vlinderplattegrondvorm die aan het begin van de 20ste eeuw bij villa's en landhuizen opgang maakte.
- als hoogtepunt in het voor-oorlogse oeuvre van de architect H.F. Mertens.
Het pand is zowel in- als uitwendig zeer gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering en bevat veel oorspronkelijke interieuronderdelen.
Er is sprake van situationele- en ensemblewaarde door de ruimtelijke en functionele samenhang met de omgeving. De geaccidenteerde ligging en de situering op de zon is bij het vlinderontwerp van de plattegrond optimaal benut.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENTIAL VILLA with integral GARAGE from 1927 and associated GARDEN LAYOUT and ENTRANCE GATE, built on behalf of Rotterdam businessman mr. H.G. Kronenberg to designs by architect H.F. Mertens (1885-1960) from Bilthoven. The Expressionist country house style of the villa shows strong English influences, incorporating elements from the English Country House and Cottage style of the Arts & Crafts movement, evident notably in the application of a thatched roof, rendered parts, windows with glazing bars, conservatories and greenhouse. The butterfly-shaped floor plan is also adopted from England. This ground plan form was also employed by Sir Edwin Luytens (1869-1944), from whose architectural oeuvre multiple elements appear to have been borrowed. Such as the circular termination of the terrace, the scullery with step, the 'screens' for the conservatory and the concavely curved walls beside the staircase and scullery.
On the street side there is an original entrance gate, which via a curved flagstone-paved path leads to the main entrance.
N.B. The servants' sitting room has been converted into a bathroom.
Description
Residential villa with basement, two storeys and an attic, built on a so-called butterfly-shaped ground plan, consisting of two mutually perpendicular wings, mirrored about the bisector of the angle between them. At the villa built against the dune, the garage built against the basement emerges at the level of the garden on the southwestern side. The two convexly curved side wings on the front (southeast) connect to a rectilinear centre and have a rectangular conservatory running through two storeys at the gable end. The building is covered by a composite thatched hipped roof with undulations and partly roof panels extending over the storey with an overhang. On the ridge at both side wings stand mortared chimneys. Additionally a tall, slightly tapering chimney protrudes through the southeastern roof panel, against which a dormer has been placed. This and others are placed under a raised roof panel have rectangular and round-arched form, whereby the windows are provided with glazing bars. The facades are constructed from yellow (cindered) brickwork in irregular bond. Tarred, rendered parts are applied notably for the rear balcony. Single and composite window frames have heavy wooden frames with steel glazed windows, partly opening casements. The street-facing front facade (southeast) has a symmetrical main form but an irregular facade layout. This consists of a single-storey rectilinear centre with two convex side sections, the roofline of which rises. At the centre part to the right of centre is a shallow entrance portico under the extended overhanging roof panel, accessible via several steps with a landing, constructed from circular segments. The portico has quarter-round curved sides. The entrance door with narrow sidelights has a door surround with bulbous pilasters, between which very narrow sidelights are set. To the right, in the wall's curve is a high-placed three-part window frame (wardrobe).
To the left of the entrance is a seven-part window frame with heavy wooden mullions. The brickwork in front contains ventilation openings for the basement.
From the right wing (northwestern) runs on the front, along the concave facade section a flagstone-paved staircase to an entrance at basement level. To the left are a horizontal double three-light window and double garage doors. At the level above (ground floor) is one window with to the right a small window. To the left is a rising series of narrow windows of the staircase, connecting to the roofline. This terminates on the right side with a three-part window frame, with at the corner of the facade a wide, bent wooden mullion, whereby the third window extends over the adjoining facade section.
The right gable end has to the right a conservatory. This has on the ground floor a four-part, four-light window frame and on the storey above a four-part six-light window frame.
The left gable end has to the left a narrow window with to the left of it the conservatory. On the ground floor here a greenhouse on rectangular floor plan under a gabled roof is placed against. In front of the left side wing (southern) a scullery.
The garden-facing southwestern, consists of a rectilinear centre section, onto which the two angled facades of the side wings connect. In front lies a mortared terrace clad with flagstones in the form of a circular segment, terminating at the facades with a staircase.
On the ground floor is in the centre and in the side facade a large window with glazing bars, whereby those in the side facades also contain a door to the terrace.
On the storey above is a balcony extending across the entire facade with rendered balustrade, on which a simple iron rail is placed as a baluster. Behind it is an almost continuous window series with door for both the centre and side room. The attic storey has above it, under a raised roof panel, an elongated, continuous window series.
INTERIOR The floor plan layout and detailing of the interior are for the most part in original condition. By the butterfly form a symmetrical layout has resulted. The interior, where for a part the original colour scheme is maintained, is characterised by simple finishing of notably doors and walls with dark blockboard. Further doors with moulded surround, black marble windowsills. Various original components are preserved such as heavily executed radiators and glazed tiled walls in notably the kitchen and wardrobe (red, yellow, soft green). Entrance has on the left a steep staircase to the basement. To the right is a draughty vestibule with similar door styles to the front door, which leads to a spacious staircase, from which on the ground floor the sitting room, study and servants' room (now: bathroom) are accessible. The sitting room has a parquet floor (herringbone pattern), dark wooden coffered ceiling and the original wall panelling, a three-part display cabinet at one corner and a hearth with plate steel hood on the opposite side. The study has fitted bookshelves. To the left of the entrance is in the left side wing successively the kitchen, scullery, servants' dining room and dining room. The service rooms have notably fixed cupboards, worktops and glazed tiled walls. The dining room also has fixed cupboards; the pillars to the conservatory are missing.
On the storey above, where the original layout is also largely maintained, is centrally in the middle the master bedroom. Here too various original details.
The house is situated higher in the somewhat undulating dune forest of the former country estate Hoogwolde and is surrounded by extensive garden. Due to its position on an (artificial) dune the garage emerges at the level of the lower-lying garden on the southwestern side, while the main entrance emerging at ground floor level is located at the higher front garden. In the design Mertens also incorporated the terrace layout and paths to the house. From the street runs on the northeastern side a path to the garage. To the southeast runs a narrow flagstone-paved path, interrupted halfway by a staircase up to the main entrance. In the garden in the Picturesque garden style the character is partly maintained with Scots pine, oak trees and many rhododendrons.
The entrance gate on the street side consists of, edge-standing, round mortared pillars with rounded top.
Valuation
The residential villa with garage, garden layout and entrance gate is of general importance for reasons of architectural/cultural-historical value
- as a representative example of Expressionist country house style, in which many English influences are recognisable from the English Country House and Cottage style through the application of thatched roof, rendered parts, windows with glazing bars, and conservatories and greenhouse.
- characteristic example of a butterfly-shaped floor plan form that became popular at the beginning of the 20th century in villas and country houses.
- as a highlight in the pre-war oeuvre of architect H.F. Mertens.
The building is both internally and externally very well preserved in main form, material use and detailing and contains many original interior components.
There is situational and ensemble value through the spatial and functional coherence with the surroundings. The undulating position and location for sun exposure has been optimally utilised in the butterfly design of the floor plan.
Nearby in the register
- Landhuis, Stoeplaan 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Kerk, Stoeplaan 4Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Hek 9a: Hoek Van Ommerenlaan en Menkenlaan en hek 9b: BY Van WassenaarTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Landhuis, Van der Oudermeulenlaan 4Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.