Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerkbrug / Voorburgsche brug
Voorburg, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1892
- Address
- Kerkstraat bij 66, 2271 CT Voorburg (Leidschendam-Voorburg 28)
- Place
- Voorburg
- Municipality
- Leidschendam-Voorburg
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06638, 4.36598
- Part of complex
- 524441
- Monument number
- 524442
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
OPHAALBRUG 'de Kerkbrug' over de Vliet, waar zich al sinds 1511 een brug bevindt. De vroegere 'Voorburgsche Brug' werd in 1892 een vaste brug, waarvan de bruggehoofden bewaard zijn gebleven. De brug was zo gebouwd dat deze voor betrekkelijk geringe kosten beweegbaar was te maken. In 1919 is het vaste middendeel van de brug vervangen door een beweegbaar deel en is tevens de ijzeren bovenbouw geplaatst in een Traditioneel Ambachtelijke stijl. De brug maakt deel uit van het beschermde dorpsgezicht Voorburg.
Omschrijving
De brug bestaat uit een beweegbaar deel (het val) en een ijzeren bovenbouw, die vrijwel identiek is aan die van 'de Nieuwe Tolbrug', elders over de Vliet. De ophaalbrug ligt tussen bruggehoofden die zijn opgebouwd uit met natuursteen verlevendigd en versterkt metselwerk.
De bruggehoofden zijn opgetrokken in baksteen en grijze hardsteen. Het bruggehoofd aan dorpszijde is driezijdig met een kleine havenkolk ten zuidwesten van de brug. De gemetselde kademuren in de direkte omgeving van de brug worden afgedekt door hardstenen dekplaten en -blokken. De staande hoeken zijn verstevigd door verspringende, ruw behakte (rustica) hoekblokken van hardsteen, die ook de knikken in de kademuren beaccentueren. In de muren van het oostelijke bruggehoofd zijn datumstenen geplaatst met 'ANNO' en '1892'. Beide bruggehoofden zijn voorzien van natuurstenen haalstenen met haalijzers en aan natuurstenen dekplaten en blokken bevestigde ijzeren hekwerken met gietijzeren balusters.
De stijlen van de hameipoort zijn bevestigd aan de hardstenen hoekblokken van de bruggehoofden. Het val is voorzien van een houten brugdek, dat rust op drie liggers (ijzeren profielbalken), die door middel van dwars- en diagonaalbalken aan elkaar zijn gekoppeld. Het val is met de balanspriemen verbonden door zorgkettingen, die zijn bevestigd aan uitkragingen aan de valliggers. De priemen zijn vakwerkliggers met afgeronde uiteinden, die bewegen op de eveneens met vakwerk uitgevoerde, zich naar onderen toe zijdelings verbredende hameistijlen met geklinknagelde, volwandige binnen- en buitenzijden. De hameipoort wordt ondersteunt door schoorstangen, die zijn bevestigd aan aan uitkragingen aan de de liggers van de westelijke aanbrug. De hameipoort wordt gecompleteerd door een horizontaal verbindingsstuk met raamwerk, een aan de binnenzijden van de hameistijlen bevestigde rondboog en een vakwerkregel die fungeert als dak van de poort. De langere, voorste delen van de priemen zijn met elkaar verbonden door middel van dwarsbalken en diagonaalstaven, die een kruis vormen. Een ballastkist of broekbalk met verstelbare draaigewicht verbindt de korte achterzijden van de priemen met elkaar. De bewegingswerk van de brug wordt door middel van een slinger met de hand bediend vanaf een betegeld platform met hardstenen randen. Het bewegingswerk is voorzien van één met het val verbonden, gebogen heugel (kwadrant).
Waardering
De brug is van algemeen belang vanwege de cultuur-, en architectuurhistorische en de stedebouwkundige waarde:
- als een bijzondere onderdeel van een zeer oude infrastructurele voorziening en als een goed voorbeeld van een typologische ontwikkeling in de bruggenbouw.
- vanwege het voor de bouwtijd kenmerkende materiaalgebruik en de daarmee samenhangende vormgeving.
- vanwege de situering, vanwege de bijzondere visuele en functionele samenhang met het brugwachtershuisje en vanwege de relatie met vergelijkbare brugcomplexen elders aan en over de Vliet, waardoor het tevens een essentiëel onderdeel van een groter geheel is.
- vanwege de herkenbaarheid en de gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
BASCULE BRIDGE 'de Kerkbrug' across the Vliet, where a bridge has been located since 1511. The former 'Voorburgsche Brug' became a fixed bridge in 1892, of which the bridge-abutments have been preserved. The bridge was built in such a way that it could be made moveable for relatively modest cost. In 1919 the fixed middle section of the bridge was replaced by a moveable section and the iron superstructure was also installed in a Traditional Craft style. The bridge forms part of the protected village townscape Voorburg.
Description
The bridge consists of a moveable section (the leaf) and an iron superstructure, which is virtually identical to that of 'de Nieuwe Tolbrug', elsewhere across the Vliet. The bascule bridge lies between bridge-abutments that are constructed from brickwork enlivened and reinforced with natural stone.
The bridge-abutments are constructed in brickwork and grey hard stone. The bridge-abutment at the village side is three-sided with a small harbour basin to the south-west of the bridge. The moulded quay walls in the immediate vicinity of the bridge are capped by hard stone coping slabs and blocks. The standing corners are reinforced by staggered, roughly tooled (rustica) corner blocks of hard stone, which also accentuate the kinks in the quay walls. In the walls of the eastern bridge-abutment are set date stones bearing 'ANNO' and '1892'. Both bridge-abutments are provided with natural stone pulling-stones with haul-rings and iron railings with cast-iron balusters attached to natural stone coping slabs and blocks.
The posts of the bascule frame are attached to the hard stone corner blocks of the bridge-abutments. The leaf is provided with a wooden bridge deck, which rests on three beams (iron section beams), which are coupled to each other by means of cross-beams and diagonal beams. The leaf is connected to the balance beams by chains, which are attached to corbels on the leaf beams. The beams are lattice beams with rounded ends, which move on the likewise lattice-constructed bascule posts, which broaden sideways downwards, with riveted, full internal and external sides. The bascule frame is supported by tie-rods, which are attached to corbels on the beams of the western approach. The bascule frame is completed by a horizontal connecting piece with framework, a semicircular arch attached to the inner sides of the bascule posts, and a lattice beam which serves as the roof of the frame. The longer, front parts of the beams are connected to each other by means of cross-beams and diagonal bars, which form a cross. A ballast box or compensating beam with adjustable rotating counterweight connects the short rear ends of the beams to each other. The movement mechanism of the bridge is operated by hand from a tiled platform with hard stone edges by means of a crank. The movement mechanism is provided with one bent quadrant connected to the leaf.
Valuation
The bridge is of general importance on account of its cultural-historical, architectural-historical and urban-design value:
- as a distinctive component of a very ancient infrastructural facility and as a good example of a typological development in bridge construction.
- on account of the material usage characteristic of the building period and the design associated with it.
- on account of the siting, on account of the distinctive visual and functional relationship with the bridge-keeper's lodge, and on account of the relationship with comparable bridge complexes elsewhere on and across the Vliet, whereby it is also an essential component of a larger whole.
- on account of its recognisability and integrity.
Nearby in the register
- Brugwachtershuisje, Kerkstraat bij 66Bedieningsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkstraat 65Woonhuisunder 1 mi
- Sport en recreatie, Kerkstraat bij 65Sport en recreatieunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkstraat 52Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.