Rijksmonumentenregister · Netherlands
Zeevaartschool
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1916
- Address
- Pieter de Hoochstraat 3, 3024 CN Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.90623, 4.45939
- Monument number
- 524329
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "37 Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SCHOOLGEBOUW met CONCIERGEWONING (bootsmanswoning) in Overgangsstijl naar ontwerp van gemeentearchitect W. Dahlen in 1916 gebouwd als Zeevaartschool.
De telescoop in de koepel is sinds 1998 opgesteld in de Volkssterrenwacht te Dordrecht.
Omschrijving
Op de hoek Pieter de Hoochweg/Pieter de Hoochstraat gesitueerd schoolgebouw, opgetrokken op een onregelmatige L-vormige plattegrond en gebouwd in rode baksteen met natuurstenen (rustica) plint en detailleringen. De ZO-hoek wordt gemarkeerd door een toren. Het pand omvat twee en gedeeltelijk (op de hoek en aan de Pieter de Hoochweg) drie bouwlagen en heeft schilddaken (lange vleugels) en dwarszadeldaken (achter topgevels), gedekt met gesmoorde pannen. De gevels zijn voorzien van een geprofileerde daklijst met tandlijst. Deuren en (rechthoekige) vensters hebben houten kozijnen en zijn voorzien van natuurstenen onderdorpels. De voorgevels aan de Pieter de Hoochweg en Pieter de Hoochstraat zijn gespiegeld, alleen is het bouwvolume aan de Pieter de Hoochweg één verdieping hoger. De gevels zijn vier traveeën breed (iedere travee herbergt een klaslokaal), die ieder drie rechthoekige (schuif)vensters met kleine roedenverdeling bevatten. De traveeën aan weerszijden van de hoek bevatten iets smallere vensters. Deze traveeën risaleren licht en zijn (ook aan de Pieter de Hoochstraat) drie bouwlagen hoog en voorzien van een topgevel met een omlijsting conform de daklijst. De topgevel is bovendien voorzien van rastervormig siermetselwerk en een klein ovaal venster. De muurdammen zijn als lisenen licht uitgemetseld, doorlopend over de eerste twee bouwlagen, terwijl de rollaag van het bovenste venster iets verdiept ligt. De rechthoekige spaarvelden tussen de vensters op de begane grond en de eerste verdieping zijn voorzien van siermetselwerk waarin zich centraal kleine terracotta ornamenten bevinden met naar de scheepvaart verwijzende afbeeldingen. De derde bouwlaag aan de Pieter de Hoochweg is opgetrokken boven een natuurstenen cordonlijst. De muurdammen hierboven zijn vormgegeven als pilasters met een natuurstenen basis en voluutkapitelen. Deze geveldetaillering wordt doorgezet op de noordelijke zijgevel, die voorzien is van slechts één vensteras. Op de dakschilden bevinden zich twee lage (horizontale) dakkapellen met geprofileerde lijst. Op de nokken van beide hoofddaken bevinden zich grote koperen ventilatiekappen. Op het midden van de nok aan de Pieter de Hoochweg bevindt zich een achtzijdige koperen dakopbouw (observatieplateau) met ijzeren hekwerk. Vanaf de westelijke hoek van de risalerende travee aan de Pieter de Hoochstraat tot aan de hoek van de geheel westelijk van deze vleugel gelegen conciërgewoning staat - op enige meters afstand van de gevel - een smeedijzeren hekwerk op een natuurstenen basis.
De ingang van de school bevindt zich bij de hoek en wordt gemarkeerd door een (rustica) natuurstenen ingangsportiek met rondbogen aan beide straatzijden en een gemetseld kruisgewelf. Het portiek bevat de dubbele houten (geprofileerde) voordeur met rondboogbovenlicht en twee smalle vensters. De natuurstenen hoekpijler tussen de rondbogen is hoger opgetrokken en vormt tevens de hoekpijler van een boven de ingang gesitueerd balkon met bakstenen balustrade met natuurstenen afdeklijst. In de hoekpijler staat (in kapitalen) gegraveerd "ZEEVAARTSCHOOL". Op de begane grond loopt de hoekpijler uit in een lage natuurstenen pijler oorspronkelijk met een smeedijzeren lantaarn. Noordelijk van het balkon, met een eenvoudige (enkele) deur in de westelijke gevel, bevindt zich de vierkante toren met ronde bovenbouw en koperen koepeldak. In de zuidelijke torengevel bevinden zich van beneden naar boven respectievelijk twee rechthoekige vensters met kleine roedenverdeling en drie maal twee gekoppelde smalle rechthoekige vensters. De westelijke torengevel is voorzien van respectievelijk drie smalle rechthoekige vensters (op de begane grond) en twee rechthoekige vensters (eerste verdieping) en drie maal twee gekoppelde smalle rechthoekige vensters. De gekoppelde vensters bevinden zich in een spaarveld dat doorloopt tot aan een natuurstenen cordonlijst waarboven op de hoeken een natuurstenen kanteelmotief is aangebracht. Hierboven zijn de hoeken driezijdig gemetseld met elk een halve koperen koepelbekroning. Tussen deze hoekpijlers verheft zich de ronde bovenbouw van de toren met tussen de hoekpijlers rondbogen en een rand kanteelvormig siermetselwerk onder de basis van het koperen koepeldak. De noordelijkste travee van de vleugel aan de Pieter de Hoochweg is aan de achterzijde verdubbeld, doch hier slechts twee bouwlagen met kap hoog. De noordelijke zijgevel bevat ook hier slechts één vensteras, vormgegeven conform de voorgevels. Op de dakschilden boven alle zijgevels bevinden zich dakkapellen conform de eerder beschreven dakkapellen. Aan de achterzijde bevindt zich in de hoek een uitbouw waarin zich de studenteningang en het omvangrijke trappenhuis bevindt en twee kleinere uitbouwen met toiletten. Het trappenhuis bevat rechthoekige vensters en op de bovenste verdieping rondboogvensters. De achtergevels, waarachter zich het langs alle klaslokalen lopende gangensysteem bevindt, bevatten rondboogvensters. De lagere uitbouw van de meest noordelijke travee aan de Pieter de Hoochweg bevat vensters conform die in de voorgevels.
In het interieur bevindt zich in de entree van de hoofdingang een bronzen plaquette "Ons Varen, Neerlands glorie. Gemeentelijke Zeevaartschool Rotterdam 1833-27 september 1958". De gangen zijn voorzien van rondbogen, een lambrizering van geglazuurde beige/zachtgele tegels en een tegelvloer met een geometrisch motief van grijze, witte, zwarte en beige/zachtgele tegels. De vensterbanken in de gangen zijn van rood marmer. Het monumentale trappenhuis is voorzien van cassetteplafonds en heeft een massieve betegelde balustrade waarin smeedijzeren sierhekwerken zijn verwerkt en een roodmarmeren leuning. Het trappenhuis wordt verlicht door glas-in-loodvensters met een decoratieve rose rand afgezet met blauw/witte bies en centraal in ieder venster een rechthoekig gebrandschilderd ruitje met naar de scheepvaart verwijzende motieven. Op de eerste verdieping (hoek Pieter de Hoochstraat), grenzend aan het balkon, bevindt zich de voormalige directiekamer. Deze kamer is voorzien van een cassetteplafond en enkele eenvoudige wandkasten uit de bouwtijd. De toren is bereikbaar via een trap met stalen leuning en geheel bovenin een stalen wenteltrap. In de koepel bevond zich oorspronkelijk de telescoop. Het (houten) koepeldak kan ten behoeve van het sterrenkijken voor de helft worden geopend en gedraaid. Het observatieplateau is bereikbaar via houten trappen onder de houten kap. Aansluitend aan de westelijke zijgevel aan de Pieter de Hoochstraat bevindt zich de conciërgewoning (bootsmanswoning) bestaande uit twee bouwlagen en een kapverdieping onder een schilddak. Aan de voorgevel, met topgevel met ruitvormig siermetselwerk, kraagt rechts over tweederde van de gevel een driezijdige uitbouw uit. Iedere zijde van deze uitbouw bevat een vensteras met op de begane grond hoge rechthoekige vensters met bovenlichten en op de verdieping liggende rechthoekige vensters. De uitbouw draagt een driezijdig (half) tentdak met pannen gedekt en voorzien van een geprofileerde daklijst. Links van de uitbouw bevindt zich de houten geprofileerde voordeur met links hiervan een klein rechthoekig venster. Op de verdieping bevindt zich een liggend rechthoekig venster. De achtergevel bevatte op de begane grond oorspronkelijk links een dubbelle deur geflankeerd door rechthoekige vensters, beide met bovenlichten en rechts een (bredere) deur met rechts ervan een klein rechthoekig bovenlicht, eveneens beide met bovenlichten. Op de verdieping bevindt zich links een (oorspronkelijk) drieledig venster en rechts een tweeledig venster. Op het dak een dakkapel met tweeledig venster en op de hoek een schoorsteen. De vensters op de begane grond hadden oorspronkelijk bovenlichten met een kleine roedenverdeling en de vensters op de verdieping hadden oorspronkelijk in hun geheel een kleine roedenverdeling. Oorspronkelijk bevond zich voor de vensters op de verdieping van de driezijdige uitbouw een doorlopende ijzeren bloembak.
Waardering
Schoolgebouw met conciërgewoning naar een ontwerp van de gemeentearchitect W. Dahlen in Overgangsstijl, in 1916 als Zeevaartschool gebouwd, van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde. Tevens van belang vanwege de ensemblewaarde binnen het door monumentale architectuur uit deze periode gekarakteriseerde zuidoostelijke deel van Delfshaven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SCHOOL BUILDING with CARETAKER'S DWELLING (boatswain's dwelling) in Transitional style, designed by municipal architect W. Dahlen, built in 1916 as a Nautical School.
The telescope in the dome has been installed in the Volkssterrenwacht in Dordrecht since 1998.
Description
School building situated at the corner of Pieter de Hoochweg/Pieter de Hoochstraat, erected on an irregular L-shaped plan and built in red brick with natural stone (rustica) plinth and detailing. The SE corner is marked by a tower. The building comprises two and partly (at the corner and on Pieter de Hoochweg) three storeys and has hipped roofs (long wings) and transverse gabled roofs (behind stepped gables), covered with pantiles. The facades are furnished with a moulded cornice with dentil moulding. Doors and (rectangular) windows have wooden frames and are provided with natural stone sills. The front facades on Pieter de Hoochweg and Pieter de Hoochstraat are mirrored, except that the building volume on Pieter de Hoochweg is one storey higher. The facades are four bays wide (each bay houses a classroom), each containing three rectangular (sash) windows with small glazing bars. The bays at either side of the corner contain slightly narrower windows. These bays project slightly and are (also on Pieter de Hoochstraat) three storeys high and furnished with a stepped gable with a frame conforming to the cornice. The stepped gable is moreover furnished with grid-patterned ornamental brickwork and a small oval window. The wall piers are formed as slightly projecting lisenes, running across the first two storeys, while the roll course of the upper window lies slightly recessed. The rectangular spandrels between the windows on the ground floor and first storey are furnished with ornamental brickwork in which small terracotta ornaments with maritime motifs are centrally located. The third storey on Pieter de Hoochweg is built above a natural stone cordon course. The wall piers above are formed as pilasters with a natural stone base and volute capitals. This facade detailing continues on the northern side facade, which is furnished with only one window band. On the roof slopes are two low (horizontal) roof dormers with moulded moulding. On the ridges of both main roofs are large copper ventilation caps. In the middle of the ridge on Pieter de Hoochweg is an eight-sided copper roof structure (observation platform) with iron railings. From the western corner of the projecting bay on Pieter de Hoochstraat to the corner of the caretaker's dwelling situated entirely west of this wing stands — at some distance from the facade — wrought-iron railings on a natural stone base.
The school entrance is located at the corner and is marked by a (rustica) natural stone entrance portico with round arches on both street sides and a brick cross vault. The portico contains the double wooden (moulded) front door with round-arch fanlight and two narrow windows. The natural stone corner pillar between the round arches is built higher and also forms the corner pillar of a balcony situated above the entrance with brick balustrade with natural stone coping. In the corner pillar is engraved (in capitals) "ZEEVAARTSCHOOL". On the ground floor the corner pillar terminates in a low natural stone pillar originally with a wrought-iron lantern. North of the balcony, with a simple (single) door in the western facade, is the square tower with round upper section and copper domed roof. In the southern tower facade are respectively two rectangular windows with small glazing bars and three times two coupled narrow rectangular windows from bottom to top. The western tower facade is furnished with respectively three narrow rectangular windows (on the ground floor) and two rectangular windows (first storey) and three times two coupled narrow rectangular windows. The coupled windows are situated in a spandrel that continues to a natural stone cordon course above which on the corners a natural stone crenellated motif is applied. Above this the corners are built three-sided with each a half copper dome crown. Between these corner pillars rises the round upper section of the tower with round arches between the corner pillars and a border of crenellated ornamental brickwork under the base of the copper domed roof. The northernmost bay of the wing on Pieter de Hoochweg is doubled at the rear, but here only two storeys with roof height. The northern side facade also contains here only one window band, formed in conformity with the front facades. On the roof slopes above all side facades are dormers in conformity with the dormers described above. At the rear is in the corner an outbuilding containing the student entrance and the spacious stairwell and two smaller outbuildings with toilets. The stairwell contains rectangular windows and on the upper storey round-arch windows. The rear facades, behind which runs the corridor system along all classrooms, contain round-arch windows. The lower outbuilding of the most northernmost bay on Pieter de Hoochweg contains windows in conformity with those in the front facades.
In the interior, in the entrance of the main entrance, is a bronze plaque "Ons Varen, Neerlands glorie. Gemeentelijke Zeevaartschool Rotterdam 1833-27 september 1958". The corridors are furnished with round arches, wainscoting of glazed beige/soft yellow tiles and a tile floor with a geometric motif of grey, white, black and beige/soft yellow tiles. The window sills in the corridors are of red marble. The monumental stairwell is furnished with coffered ceilings and has a massive tiled balustrade with wrought-iron ornamental railings incorporated and a red marble handrail. The stairwell is illuminated by stained-glass windows with a decorative rose border edged with blue/white binding and centrally in each window a rectangular stained-glass pane with maritime motifs. On the first storey (corner Pieter de Hoochstraat), adjoining the balcony, is the former director's room. This room is furnished with a coffered ceiling and a few simple built-in cupboards from the period of construction. The tower is accessible via a staircase with steel handrail and at the very top a steel spiral staircase. In the dome was originally the telescope. The (wooden) domed roof can be half opened and rotated for stargazing. The observation platform is accessible via wooden stairs under the wooden roof. Adjoining the western side facade on Pieter de Hoochstraat is the caretaker's dwelling (boatswain's dwelling) consisting of two storeys and an attic storey under a hipped roof. On the front facade, with stepped gable with diamond-shaped ornamental brickwork, projects on the right over two-thirds of the facade a three-sided outbuilding. Each side of this outbuilding contains a window band with on the ground floor tall rectangular windows with fanlights and on the storey horizontal rectangular windows. The outbuilding bears a three-sided (half) tent roof covered with pantiles and furnished with a moulded cornice. To the left of the outbuilding is the wooden moulded front door with to its left a small rectangular window. On the storey is a horizontal rectangular window. The rear facade originally contained on the ground floor on the left a double door flanked by rectangular windows, both with fanlights and on the right a (wider) door with to its right a small rectangular fanlight, likewise both with fanlights. On the storey on the left is a (originally) three-part window and on the right a two-part window. On the roof a roof dormer with two-part window and on the corner a chimney. The windows on the ground floor originally had fanlights with small glazing bars and the windows on the storey originally had throughout a small glazing bars. Originally there was in front of the windows on the storey of the three-sided outbuilding a continuous iron flower box.
Valuation
School building with caretaker's dwelling designed in Transitional style by municipal architect W. Dahlen, built in 1916 as a Nautical School, of general importance for its cultural-historical and architectural-historical value. Also of importance for its ensemble value within the south-eastern part of Delfshaven, characterised by monumental architecture from this period.
Nearby in the register
- Vm. kantoor Scheepvaartver. ZuidHandel en kantoorunder 1 mi
- Rotterdamsch LyceumOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Drukkerij en Uitgeverij WytNijverheidunder 1 mi
- Vm. Kantoor der RijksbelastingenOverheidsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.