Rijksmonumentenregister · Netherlands
Drukkerij en Uitgeverij Wyt
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Drukkerij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923 - 1925
- Address
- Pieter de Hoochweg 111, 3024 BG Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.90737, 4.45883
- Monument number
- 524325
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "37 Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
UITGEVERIJ annex DRUKKERIJ, gebouwd in opdracht van het familiebedrijf M. Wyt en Zonen in 1923-1925, naar Zakelijk Expressionistisch ontwerp van architect W. Kromhout Czn.
Omschrijving
De uitgeverij annex drukkerij Wijt, gesitueerd op de hoek van de Pieter de Hoochweg en de Dunantstraat is opgetrokken op een samenstel van een bijna vierkante en L-vormige plattegrond. Het ensemble is opgebouwd rond een betonskelet, de gevels zijn van baksteen met natuurstenen details. Het gebouw is geheel onderkelderd, het kantoorgedeelte bestaat uit drie bouwlagen en een kapverdieping en de drukkerij uit twee bouwlagen. Het kantoordeel is overkapt met een pannen schilddak, de drukkerij met een zeer laag zadeldak. De vensters zijn gevat in stalen kozijnen en de bovenlichten zijn voorzien van een kleine roedenverdeling.
De gevel aan de Pieter de Hoochweg (25 m lang) bevat op de begane grond vijf grote rondboogvensters, waarvan de bovenlichten (in de rondboog) met kleine roedenverdeling. De rollagen boven de vensters zijn door siermetselwerk gearticuleerd. Aan weerszijden van de middelste drie vensters bevindt zich een smalle tussentravee. Hierin bevindt zich links een houten paneeldeur met klein venster en smeedijzeren traliewerk, waarboven een rechthoekig bovenlicht met kleine roedenverdeling. Deze deur voerde oorspronkelijk naar de redactieruimte van het "Dagblad Scheepvaart". In de rechter tussentravee bevinden zich op de begane grond twee kleine smalle vensters, waarboven eenzelfde bovenlicht als in de linker tussentravee. Op bovengelegen verdiepingen van de tussentraveeën kleine rechthoekige vensters. (Gewijzigd in linker vensteras op de eerste verdieping.) Op de eerste en tweede verdieping bevindt zich per vensteras één hoog rechthoekig venster met bovenlicht geflankeerd door twee veel kleinere smalle rechthoekige vensters. (Op de eerste verdieping is in de drie linker vensterassen deze raamindeling gewijzigd.) De middelste drie vensterassen hebben geknikte, puntvormige topgevels die elk een keperboogvormig venster met kleine roedenverdeling bevatten, omlijst met uitkragend siermetselwerk met natuurstenen sluit- en aanzetstenen. Ook de randen van de topgevels zijn afgewerkt met dito siermetselwerk. De smalle tussentraveeën hebben een rechte beëindiging met eenzelfde siermetselrand en elk een decoratieve smeedijzeren vlaggemasthouder op decoratieve console. Boven de uiterste traveeën is de pannen dwarskap zichtbaar. In een strook tussen begane grond en eerste verdieping stond oorspronkelijk boven de middelste drie rondboogvensters de firmanaam "DRUKKERIJ WYT EN ZONEN". (Tegenwoordig staat hier in een afwijkende belettering: "DRUKKERIJ WYT" "UITGEVERS WYT".) De voorgevel wordt verder verlevendigd door siermetselwerk en een reeks decoratieve natuurstenen consoles op uitkragend metselwerk. De rechter hoek van het pand is op de begane grond afgeschuind en bevat de oorspronkelijke ingang (met houten paneeldeur waarin een rechthoekig venster met smeedijzeren traliewerk) tot de boekhandel. Boven de ingang kraagt de gevel trapsgewijs weer uit tot het niveau van de belendende gevels. De hoektravee is hoger opgetrokken en heeft een rechte beëindiging met siermetselwerk. Op de eerste en tweede verdieping bevinden zich rechthoekige kleine vensters. Aan de gevel aan de Dunantstraat (60 m lang) wordt de overgang tussen het kantoorvolume (drie bouwlagen) en het drukkerijvolume (twee bouwlagen) gemarkeerd door een expressief torenachtig bouwvolume waarin zich op de begane grond de (voormalige) hoofdingang bevindt. Het geveldeel links hiervan bevat op de begane grond in het midden drie smalle rondboogvensters, waarboven drie rechthoekige vensters met kleine roedenverdeling. Aan weerszijden hiervan bevinden zich grote rondboogvensters conform die aan de Pieter de Hoochweg. Boven deze rondboogvensters staat in tegeltableaus respektievelijk "1804" en "1925". In de middelste travee van de eerste verdieping bevinden zich drie rechthoekige vensters (met bovenlicht). De overige vensters op eerste en tweede verdieping zijn conform die aan de Pieter de Hoochweg, alleen zijn de flankerende vensters in de middelste travee op de tweede verdieping breder. Deze middelste travee heeft een brede topgevel conform de topgevels aan de Pieter de Hoochweg.
De ingangspartij bestaat uit een dubbele houten deur met vensters met smeedijzeren siertraliewerk, te bereiken via een natuurstenen trap. Hierboven bevinden zich op de eerste en tweede verdieping smalle hoge rechthoekige vensters. Aan weerszijden van deze vensteras loopt de gevel min of meer trapsgewijs hoger op en wordt - iets terugliggend - bekroond met het ranke torenvolume met drie smalle rechthoekige vensters. De gevelbeëindigingen zijn met natuursteen afgewerkt. Deze ingangstravee wordt geflankeerd door twee smalle en eveneens hoger opgetrokken traveeën waarin zich op de begane grond nissen met dubbele houten deuren bevinden, vormgegeven conform de eerder beschreven hoekoplossing. In het metselwerk rond de ingangspartij is een subtiele verwijzing naar het drukkerijwezen opgenomen doordat de vertandingen van de decoratieve metselpatronen als matrijsvormen zijn weergegeven. De gevel van het drukkerijgedeelte (34 m lang) rechts van de ingangspartij heeft een sobere utilitaire indeling. Op de begane grond bevinden zich twaalf rondboogvensters met bovenlichten die op de eerste en laatste na paargewijs zijn geplaatst. Op de eerste verdieping bevinden zich in eenzelfde ordening twaalf bijna vierkante vensters. Bovenaan de gevel een geprofileerde houten daklijst. Geheel rechts loopt de gevel door in een kort muurtje en hekwerk waarachter zich een kleine expeditiehof bevindt. De zij- en achtergevels hebben een sobere utilitaire vormgeving met rechthoekige vensters.
In het interieur bevindt zich in het verlengde van de oorspronkelijke hoofdingang een niet overdekte binnenplaats tussen de uitgeverij en drukkerij. Deze heeft behalve voor daglichttoetreding in zowel kantoor als drukkerij tevens een geluidsisolerende functie. In het interieur resteert in de hallen aan de Pieter de Hoochweg nog de oorspronkelijke betegeling met crèmekleurige tegels met geelzwarte decoratiebanden.
Waardering
Uitgeverij annex drukkerij Wyt, gebouwd in 1923-1925 naar Zakelijk Expressionistisch ontwerp van W. Kromhout Czn. is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en situationele waarde alsmede van belang binnen het oeuvre van architect W. Kromhout Czn.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PUBLISHING HOUSE AND PRINTING WORKS, built on behalf of the family business M. Wyt and Sons in 1923-1925, designed in the Functionalist Expressionist style by architect W. Kromhout Czn.
Description
The publishing house and printing works Wyt, situated on the corner of the Pieter de Hoochweg and the Dunantstraat, is erected on a layout consisting of an almost square and L-shaped floor plan. The complex is constructed around a concrete skeleton, the facades are of brick with natural stone details. The building is entirely basement-level, the office section consists of three storeys and a roof storey and the printing works of two storeys. The office section is covered with a hipped roof of tiles, the printing works with a very low gabled roof. The windows are set in steel frames and the fanlights are fitted with small glazing bars.
The facade on the Pieter de Hoochweg (25 m long) contains on the ground floor five large round-arched windows, of which the fanlights (in the round arch) have small glazing bars. The lintels above the windows are articulated by decorative brickwork. On either side of the middle three windows there is a narrow intermediate bay. On the left is a wooden panelled door with a small window and wrought-iron lattice work, above which a rectangular fanlight with small glazing bars. This door originally led to the editorial office of the "Dagblad Scheepvaart". In the right intermediate bay there are on the ground floor two small narrow windows, above which a similar fanlight as in the left intermediate bay. On the upper storeys of the intermediate bays small rectangular windows. (Modified in left window axis on the first floor.) On the first and second storeys there is per window axis one tall rectangular window with fanlight flanked by two much smaller narrow rectangular windows. (On the first floor the window layout in the three left window axes has been modified.) The middle three window axes have angled, pointed gable ends that each contain a herringbone-arched window with small glazing bars, framed with projecting decorative brickwork with natural stone closing and setting stones. The edges of the gable ends are also finished with similar decorative brickwork. The narrow intermediate bays have a straight termination with similar decorative brick edging and each a decorative wrought-iron flagstaff holder on a decorative console. Above the outermost bays the tile cross-gable is visible. In a band between ground floor and first floor, originally above the middle three round-arched windows stood the company name "DRUKKERIJ WYT EN ZONEN". (Today there stands here in different lettering: "DRUKKERIJ WYT" "UITGEVERS WYT".) The front facade is further enlivened by decorative brickwork and a series of decorative natural stone consoles on projecting brickwork. The right corner of the building is bevelled on the ground floor and contains the original entrance (with wooden panelled door with a rectangular window with wrought-iron lattice work) to the bookshop. Above the entrance the facade projects back in steps to the level of the adjacent facades. The corner bay is built higher and has a straight termination with decorative brickwork. On the first and second storeys there are small rectangular windows. On the facade on the Dunantstraat (60 m long) the transition between the office volume (three storeys) and the printing works volume (two storeys) is marked by an expressive tower-like building volume in which the (former) main entrance is located on the ground floor. The facade section to the left of this contains on the ground floor in the middle three narrow round-arched windows, above which three rectangular windows with small glazing bars. On either side of these are large round-arched windows conforming to those on the Pieter de Hoochweg. Above these round-arched windows are in tile tableaux respectively "1804" and "1925". In the middle bay of the first floor are three rectangular windows (with fanlight). The remaining windows on the first and second storeys conform to those on the Pieter de Hoochweg, except that the flanking windows in the middle bay on the second storey are wider. This middle bay has a broad gable end conforming to the gable ends on the Pieter de Hoochweg.
The entrance section consists of a double wooden door with windows with wrought-iron decorative lattice work, reached via a natural stone staircase. Above this are on the first and second storeys narrow tall rectangular windows. On either side of this window axis the facade runs more or less in steps higher and is - set slightly back - crowned with the slender tower volume with three narrow rectangular windows. The facade terminations are finished with natural stone. This entrance bay is flanked by two narrow and similarly raised bays in which on the ground floor niches with double wooden doors are located, designed in accordance with the corner solution described earlier. In the brickwork around the entrance section a subtle reference to the printing trade is included in that the indentations of the decorative brickwork patterns are represented as die forms. The facade of the printing works section (34 m long) to the right of the entrance section has a sober utilitarian layout. On the ground floor there are twelve round-arched windows with fanlights which, except for the first and last, are arranged in pairs. On the first storey there are in the same arrangement twelve almost square windows. At the top of the facade a profiled wooden cornice. Far right the facade continues into a short wall and railing behind which a small dispatch yard is located. The side and rear facades have a sober utilitarian design with rectangular windows.
In the interior, in line with the original main entrance, there is an uncovered inner courtyard between the publishing house and printing works. This serves, besides providing daylight to both office and printing works, also a sound-insulating function. In the interior there remains in the halls on the Pieter de Hoochweg the original tilework with cream-coloured tiles with yellow-black decorative bands.
Assessment
Publishing house and printing works Wyt, built in 1923-1925 in the Functionalist Expressionist style designed by W. Kromhout Czn. is of general importance due to its architectural and cultural-historical and situational value as well as being of importance within the oeuvre of architect W. Kromhout Czn.
Nearby in the register
- Vm. kantoor Scheepvaartver. ZuidHandel en kantoorunder 1 mi
- ZeevaartschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Rotterdamsch LyceumOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Vm. Kantoor der RijksbelastingenOverheidsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.