TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Noordenhoek

Deil, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1898
Address
Appeldijk 1, 4158 ES Deil (West Betuwe 25)
Place
Deil
Municipality
West Betuwe
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.88984, 5.24179
Part of complex
523717
Monument number
523718

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

onderdeel A Het LANDHUIS heeft een onregelmatige plattegrond met twee bouwdelen. Het gedeelte aan de zuidzijde heeft een souterrain, een bel-ètage, een verdieping en de zolder. Dit bouwdeel is, gezien vanaf de zuidzijde, breed en ondiep en ter plaatse van de zuidgevel voorzien van een trapgevel. Het lagere, noordelijke deel van het huis is iets breder en dieper en is voorzien van een souterrain, één bouwlaag en een zolderverdieping. De diverse bouwdelen zijn voorzien van samengestelde daken. Het lagere deel heeft een samengesteld afgeplat schilddak. Het hogere, smallere deel heeft een driezijdig schilddak. Achter de trapgevel bevindt zich een zadeldak dat met de nok haaks op de oost-west gerichte nok van dit schilddak staat. Alle daken zijn belegd met gesmoorde kruispannen, waarbij op de dakschilden van het hogere gedeelte een driehoekig siermotief van rode kruispannen is gelegd. De nok van dit dak is voorzien van een, op het kleine zadeldak gedeeltelijk verdwenen, crête en van gemetselde schoorstenen op de nokeinden. Ook op het noord- en zuidschild van het lagere gedeelte bevindt zich een in rode kruispannen aangebrachte sierband op het dakschild. De daken zijn voorzien van kroonlijsten.

Tussen het lagere en het hogere bouwdeel bevindt zich aan de oostzijde van het huis een terug liggend smal bouwdeel waarin de ingangspartij is ondergebracht. Dit bouwdeel is net zo hoog als het hogere deel van het huis en heeft een inzwenkend koepeltje waarop zich een klokkentorentje bevindt dat door acht zuiltjes wordt gedragen en is voorzien van een tentdakje met een hoge ijzeren spits. De gevels van het huis zijn in kruisverband opgetrokken en voorzien van een hoog basement in gecementeerde steen. De horizontale werking in de gevels wordt benadrukt door de horizontale groeven in het basement, door de wisselend in steen en in rode verblendsteen uitgevoerde sierbanden aan alle gevelzijden, door de in rode profielsteen en hardsteen uitgevoerde cordonlijst rond het hogere bouwdeel en door de in rode profielsteen uitgevoerde architraaf- en daklijsten onder de kroonlijst. De rijkst gedetailleerde gevels zijn de zuid- en de oostgevel. Alle ramen, behalve die in de noordgevel, zijn als schuifraam uitgevoerd en worden aan de zuid- en westgevel geflankeerd door fraai vormgegeven persiennes. De kozijnen zijn in veel gevallen geprofileerd.

De FRONTGEVEL is de op de weg gerichte zuidgevel van het huis. Deze gevel heeft links een risalerend deel met een trapgevel met vier trappen, stenen dekplaten en een top met aan weerszijden een klauwstuk en bekroond met een opzetstuk met een gebroken aedicula-motief. De top heeft aan de voorzijde een ronde dichtgezette muuropening met daaronder twee gekoppelde 2-ruits schuiframen met een hardstenen omlijsting. Boven de latei bevindt zich een in rode verblendsteen uitgevoerde ontlastingsboog met hardstenen geboorte- en sluitstenen. Onder de vensterdorpel bevindt zich de in een stenen plaat gebeitelde naam van het huis. De trapgevel wordt ter plaatse van de onderste trap geflankeerd door een overhoeks gemetseld, verticaal gedeelte op een stenen console. De dekplaten aan weerszijden zijn optisch door middel van in steen en rode verblendsteen uitgevoerde sierbanden met elkaar verbonden. De verdieping van het risaliet bevat twee balkondeuren met bovenlicht en een gemetselde tussenstijl. Boven de bovenlichten bevinden zich twee hanekammen in rode verblendsteen en een overkoepelende geprofileerde waterlijst. De kleine houten balkonbalustrade rust op het gedeeltelijk hellende dak van de houten veranda ter breedte van het risaliet. De veranda bevindt zich op een stenen sokkel en is voorzien van in roeden gevatte ramen in de zijwanden en in een gedeelte van de voorzijde en is door middel van een trapje met ijzeren balustrade en een ijzeren draaihekje vanuit de tuin te bereiken. De bijzondere ramen zijn in de hoeken voorzien van ronde, geëtste en gekleurde glasvullingen. De houten staanders zijn decoratief bewerkt. De in de veranda gepleisterde gevel van het risaliet bevat een T-vormig schuifraam en een naar binnen draaiende dubbele deur met bovenlicht. Het iets terugspringende geveldeel rechts van het risaliet is symmetrisch ingedeeld en heeft ter plaatse van de bel-ètage twee 2-ruits schuiframen met aan de bovenzijde een bewerkte en geschilderde latei en een in rode verblendsteen uitgevoerde hanekam met sierstenen en een sluitsteen. Daarboven bevinden zich twee iets minder hoge schuiframen met onder de stenen vensterdorpels aangebracht siermetselwerk in rode verblendsteen en boven de vensters een segmentboog met sierstenen, sluitstenen en in de boogvullingen aangebracht siermetselwerk. Ter plaatse van deze ramen is ook in het fries siermetselwerk aangebracht, dat wordt begrensd door de consoles die de kroonlijst ondersteunen. In de plint bevindt zich een keldervenster. De LINKER ZIJGEVEL (westgevel) heeft in het hogere bouwdeel boven elkaar twee T-schuiframen met een afsluitende anderhalf steens strek met hoekstenen. Ter plaatse van de boven- en onderdorpels bevinden zich sierbanden. In de plint bevindt zich een keldervenster. De gevel van het bredere en lagere bouwdeel heeft naast elkaar twee T-schuiframen met daarboven in het dakschild twee oorspronkelijke dakkapellen met draairamen en tentdakjes. Ook hier bevinden zich keldervensters in het basement. De ACHTERGEVEL (noordgevel) heeft een naar voren springend deel met een smal middenrisaliet met daarvoor, ter hoogte van het souterrain en de bel-ètage een uitgebouwd platgedekt gedeelte. Deze uitbouw bevat de achterdeur en een stolpraam en middels een trap met ijzeren balustrade kan van hieruit zowel de achterdeur als de lager gesitueerde deur van het souterrain bereikt worden. In de trap een rond ijzeren venster. Links van de uitbouw twee keldervensters met daarboven een stolpraam met bovenlicht. Boven de uitbouw bevindt zich een getralied raam. De zolderverdieping bevat in het risaliet een gedeeltelijk dichtgezette vensteropening met daarboven een 2-ruits stolpraam. Aan weerszijden daarvan bevindt zich een stolpraam. Links van het risaliet nog een rond ijzeren raam. Alle vensteropeningen zijn afgesloten met anderhalf steens strekken. Ter plaatse van de onder- en bovendorpels zijn sierbanden aangebracht. Het terugspringende deel van de gevel links is blind uitgevoerd. Boven de plint bevinden zich de twee eerder genoemde peilstenen. Beide stenen hebben een horizontale sleuf. Op de kleine steen links in de gevel staat de tekst: 6 el. 62dm/(sleuf)/boven AP'. De grotere steen rechts daarvan vermeldt: 5 el 86 duim/(sleuf)/boven Aspns peil/naart verhang/ van/28 Februarij 1851'.

De RECHTER ZIJGEVEL (oostgevel) is de eigenlijke ingangsgevel. Het terug liggende gedeelte in het midden bevat een ingangspartij, bestaande uit een paneeldeur met ijzeren deurrooster, een getoogd en getralied bovenlicht en een verblend- en hardsteenomlijsting. De voordeur is middels een trap met ijzeren balustrade te bereiken. Naast de deur bevindt zich een stichtingssteentje met daarop de tekst: gelegd door J.J.G. van Everdingen, 28 mei 1898'. Op de verdieping een 2-ruits schuifraam met dezelfde detaillering als de verdiepingramen in de frontgevel. Het hogere bouwdeel bevat op de bel-étage twee gekoppelde 2-ruits schuiframen in één kozijn met een bewerkte middenstijl en een afsluitende latei met daarboven een hanenkam in rode verblendsteen. Boven de cordonlijst bevindt zich eenzelfde, maar iets minder hoog kozijn met een afsluitende segmentboog met siermetselwerk in het boogveld en twee 2-ruits schuiframen. De detaillering onder en boven de vensters is vergelijkbaar met die in de frontgevel. Het lagere bouwdeel bevat naast elkaar twee 2-ruits schuiframen met een afsluitende latei en een hanekam in rode verblendsteen. In het dakschild een originele dakkapel met een draairaam en een dakje op gedecoreerde schoren.

Het INTERIEUR is goed bewaard gebleven en bestaat in de eerste bouwlaag uit een ingangsportaal dat uitkomt op een centraal gelegen hal met trappartij naar de verdieping. Aan deze hal liggen de verschillende woon- en dienstvertrekken zoals de salon, de eetkamer en de tuinkamer. De keuken is ooit verplaatst. In de oude keuken zijn nog wel de bakoven, de schouw en de pomp bewaard gebleven. Op de verdieping bevinden zich verschillende slaapvertrekken. Onder de bewaard gebleven interieuronderdelen bevinden zich de trappartij met geornamenteerde trappaal, vrijwel alle oorspronkelijke paneeldeuren, marmeren vloer en plinten in de hal, de binnenluiken van de vensters, schoorsteenmantels, stucplafonds en tegelwerk. De kelder bezit de oorspronkelijke vloer- en troggewelven.

Waardering

LANDHUIS uit 1898 (complexonderdeel A)

- Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een landhuis uit het einde van de negentiende eeuw in neorenaissancestijl, dat opvalt door de gaaf bewaarde hoofdvorm, het materiaalgebruik en de rijke detaillering. Het pand heeft opvallende en goed afgewerkte onderdelen, zoals de trapgevel, de veranda, de kozijnen en het dak. Het interieur van het pand is gaaf bewaard gebleven.

- Van stedenbouwkundige waarde als hoofdonderdeel van het complex dat een karakteristiek onderdeel vormt van het historisch gegroeide rivierengebied, waar het complex de visuele noordelijke afsluiting van het dorp Deil vormt en zeer beeldbepalend gelegen is, op een verhoogde plaats aan de Linge. Het complex is zichtbaar van grote afstand.

- Van cultuurhistorische waarde als hoofdonderdeel van het complex, vanwege de oude geschiedenis van de bouwplaats. Voorts zijn in de achtergevel twee peilmerkstenen aangebracht met een zekere zeldzaamheidswaarde omdat ze naast het Amsterdams Peil ook het Asperens Peil aangeven. De peilmerkstenen zijn typerend voor het rivierengebied.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

component A The COUNTRY HOUSE has an irregular ground plan with two building sections. The section on the south side has a basement, a piano nobile, an upper storey and the attic. This building section, viewed from the south side, is broad and shallow and at the south facade is provided with a stepped gable. The lower, northern part of the house is slightly broader and deeper and is provided with a basement, one storey and an attic storey. The various building sections are provided with composite roofs. The lower section has a composite flattened hipped roof. The higher, narrower section has a three-sided hipped roof. Behind the stepped gable is a gabled roof with its ridge at right angles to the east-west oriented ridge of this hipped roof. All roofs are covered with suppressed cross tiles, with a triangular ornamental motif of red cross tiles laid on the roof slopes of the higher section. The ridge of this roof is provided with a crest, partially disappearing on the small gabled roof, and with mortared chimneys on the ridge ends. Also on the north and south slope of the lower section there is an ornamental band in red cross tiles laid on the roof slope. The roofs are provided with cornices.

Between the lower and the higher building section, on the east side of the house, there is a recessed narrow building section in which the entrance section is housed. This building section is as high as the higher part of the house and has an inflected cupola on which a small bell tower is situated that is carried by eight columns and is provided with a tent roof with a tall iron spire. The facades of the house are built in English bond and provided with a high basement in cemented stone. The horizontal effect in the facades is emphasised by the horizontal grooves in the basement, by the ornamental bands executed alternately in stone and red facing brick on all facade sides, by the cordon line executed in red profiled stone and hardstone around the higher building section and by the architrave and roof lines executed in red profiled stone under the cornice. The most richly detailed facades are the south and east facades. All windows, except those in the north facade, are executed as sash windows and are flanked on the south and west facades by finely formed shutters. The frames are in many cases profiled.

The FRONT FACADE is the south facade of the house facing the road. This facade has on the left a projecting section with a stepped gable with four steps, stone coping plates and a top with a claw piece on each side and crowned with an applied piece with a broken aedicula motif. The top has on the front a round sealed wall opening with below it two paired 2-light sash windows with a hardstone surround. Above the lintel there is a relieving arch executed in red facing brick with hardstone voussoirs and springers. Below the window sill there is the name of the house carved into a stone slab. The stepped gable is flanked at the point of the lowest step by a diagonally mortared, vertical section on a stone console. The coping plates on each side are optically connected by ornamental bands executed in stone and red facing brick. The upper storey of the risalito contains two glazed door casements with fanlights and a mortared central post. Above the fanlights there are two roosting combs in red facing brick and an overarching profiled drip moulding. The small wooden balcony balustrade rests on the partially sloping roof of the wooden veranda to the width of the risalito. The veranda is situated on a stone plinth and is provided with windows in rods in the side walls and in part of the front and is accessible from the garden by means of a small staircase with iron balustrade and an iron revolving gate. The special windows are provided in the corners with round, etched and coloured glass infills. The wooden posts are decoratively worked. The facade of the risalito plastered in the veranda contains a T-shaped sash window and an inward-opening double door with fanlight. The slightly recessed facade section to the right of the risalito is symmetrically arranged and has at the piano nobile two 2-light sash windows with a worked and painted lintel at the top and a roosting comb executed in red facing brick with ornamental stones and a springer. Above these are two slightly lower sash windows with ornamental brickwork in red facing brick applied below the stone window sills and above the windows a segmental arch with ornamental stones, springers and ornamental brickwork applied in the arch field. At the point of these windows, ornamental brickwork is also applied in the frieze, which is bounded by the consoles that support the cornice. In the plinth there is a basement window. The LEFT SIDE FACADE (west facade) has on the higher building section two T-sash windows one above the other with a closing one-and-a-half brick course with corner stones. At the points of the upper and lower sills there are ornamental bands. In the plinth there is a basement window. The facade of the broader and lower building section has two T-sash windows side by side with above them in the roof slope two original dormer windows with casement windows and tent roofs. Here too there are basement windows in the basement. The REAR FACADE (north facade) has a forward projecting section with a narrow central risalito with in front of it, at the height of the basement and piano nobile, a built-out flat-roofed section. This extension contains the rear door and a pivot window and by means of a staircase with iron balustrade both the rear door and the lower positioned door of the basement can be reached from here. In the staircase a round iron window. To the left of the extension two basement windows with above them a pivot window with fanlight. Above the extension there is a railed window. The attic storey contains in the risalito a partially sealed window opening with above it a 2-light pivot window. On each side of it is a pivot window. To the left of the risalito yet another round iron window. All window openings are closed with one-and-a-half brick courses. At the points of the upper and lower sills ornamental bands are applied. The recessed section of the facade on the left is executed blind. Above the plinth there are the two aforementioned gauge stones. Both stones have a horizontal slot. On the small stone on the left in the facade is the text: '6 el. 62dm/(slot)/above AP'. The larger stone to the right of it mentions: '5 el 86 inches/(slot)/above Asperens level/according to gradient/of/28 February 1851'.

The RIGHT SIDE FACADE (east facade) is the actual entrance facade. The recessed section in the middle contains an entrance section, consisting of a panelled door with iron door grating, an arched and railed fanlight and a surround of facing brick and hardstone. The front door is accessible by means of a staircase with iron balustrade. Next to the door is a foundation stone with the text: 'laid by J.J.G. van Everdingen, 28 May 1898'. On the upper storey a 2-light sash window with the same detailing as the upper storey windows in the front facade. The higher building section contains on the piano nobile two paired 2-light sash windows in one frame with a worked central post and a closing lintel with above it a roosting comb in red facing brick. Above the cordon line is an identical but slightly lower frame with a closing segmental arch with ornamental brickwork in the arch field and two 2-light sash windows. The detailing below and above the windows is comparable to that in the front facade. The lower building section contains two 2-light sash windows side by side with a closing lintel and a roosting comb in red facing brick. In the roof slope an original dormer window with a casement window and a roof on decorated brackets.

The INTERIOR is well preserved and consists on the first storey of an entrance portal that opens onto a centrally located hall with staircase to the upper storey. Various living and service rooms such as the salon, the dining room and the garden room are attached to this hall. The kitchen was once relocated. In the old kitchen the baking oven, the chimney breast and the pump have been preserved. On the upper storey there are various bedrooms. Among the preserved interior components are the staircase with ornamented newel, virtually all original panelled doors, marble floor and skirting boards in the hall, the interior shutters of the windows, chimneypieces, stucco ceilings and tilework. The basement has the original floor and barrel vaults.

Valuation

COUNTRY HOUSE from 1898 (complex component A)

- Of architectural historical value as a well-preserved and good example of a country house from the end of the nineteenth century in neo-Renaissance style, which stands out for the well-preserved main form, the use of materials and the rich detailing. The building has striking and well-executed components, such as the stepped gable, the veranda, the frames and the roof.

- Of urban planning value as the main component of the complex which forms a characteristic part of the historically developed river region, where the complex forms the visual northern closure of the village of Deil and is prominently situated on a raised location on the Linge. The complex is visible from a great distance.

- Of cultural historical value as the main component of the complex, because of the old history of the building site. Furthermore, two gauge mark stones have been set in the rear facade with a certain rarity value because they indicate both Amsterdam Level and Asperens Level. The gauge mark stones are typical of the river region.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map