Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Utrechtseweg 107
Oosterbeek, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1866
- Address
- Utrechtseweg 107, 6862 AE Oosterbeek (Renkum 25)
- Place
- Oosterbeek
- Municipality
- Renkum
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98704, 5.84732
- Part of complex
- 523638
- Monument number
- 523639
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1861 map "Belgium, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het voormalige door een torentje verlevendigde GEMEENTEHUIS is opgetrokken op een L-vormige plattegrond en heeft twee bouwlagen onder een afgeplat schilddak gedekt met gesmoorde Tuile du Nordpannen. Het voorschild wordt doorbroken door een torentje met spits. In het voorschild en het linker zijschild bevinden zich op regelmatige afstand geplaatste dakkapellen voorzien van met leien gedekte spitsen bekroond door pironnen. De dakkapellen zijn voorzien van enkelruits ramen. In het achterschild van de aan de Jan van Embdenweg gelegen vleugel bevindt zich rechts een later toegevoegde bakstenen schoorsteen. Links hiervan bevindt zich een oorspronkelijke bakstenen schoorsteen die gedeeltelijk van gepleisterde speklagen is voorzien. In het dakschild bevind zich tevens een dakkapel als hierboven genoemd.
Het pand is opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband, op een door een geprofileerde waterlijst afgesloten basement. Tussen de begane grond en de verdieping bevindt zich in de voor- en zijgevels een cordonlijst. De voorgevel en de zijgevels worden verlevendigd door gepleisterde speklagen. Op de begane grond bevinden en op de verdieping bevinden zich respectievelijk twee en drie op regelmatige afstand geplaatste speklagen. Deze speklagen zetten zich boven de vensters voort in de vorm van lateien. Ieder venster wordt behalve door een latei tevens afgesloten door een blind segmentboogje dat op de begane grond bovendien voorzien is van een sluitsteen. Op de begane grond bevinden zich over het algemeen brede vensters die samengesteld zijn uit twee stolpramen met tweedelige van glas-in-lood voorziene bovenlichten. De over het algemeen telkens twee aan twee gekoppelde verdiepingsvensters bezitten ieder één stolpraam met een tweedelig van glas-in-lood voorzien bovenlicht. Onder ieder verdiepingsvenster bevindt zich een verdiept gelegen paneel met metselmozaïek.
De vensters bezitten aan weerszijden, ter hoogte van de stolpramen, houten luiken voorzien van fraaie smeedijzeren sierbeslag. De lekdorpels van de vensters zijn uitgevoerd in hardsteen. De gevels worden afgesloten door een architraaflijst, een fries met metselmozaïek, en een zware geprofileerde kroonlijst op gesneden consoles. De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld en vijf traveeën breed. De middentravee, waarin de ingang is gelegen, is uitgewerkt als een risaliet dat de gootlijst doorbreekt en eindigt in een torentje. Het torentje is voorzien van een vierzijdige leiengedekte spits met in iedere zijde een dakkapel met luik. Het torentje wordt afgesloten door een bekroning met twee forse kruisbloemvormige pirons waartussen een kleinere piron. Op de begane grond bevindt zich een uitpandig portiek met bovenliggend balkon en drie door rondbogen afgesloten openingen. De via een aantal hardstenen treden te bereiken ingang die eveneens door een rondboog wordt afgesloten en die voorzien is van een dubbele deur met cassetten. Het balkon op de verdieping is voorzien van een hardstenen balustrade met op de hoeken bolvormige bekroningen. Boven de dubbele balkondeur bevindt zich een tweedelig bovenlicht met glas-in-lood. Het vervolgens hierboven gelegen torenlichaam bezit een torenklok waarbij op de gevel een aan de bovenzijde door een geprofileerde kroonlijst op consoles en afdakje afgesloten rechthoekige plaat bevestigd is met een wijzerplaat. In beide zijgevels van de toren bevindt zich een smal rechtgesloten venster met een enkelruits raam. De gevels van de toren worden afgesloten door een geprofileerde architraaflijst en een fries waartegen gesneden consoles geplaatst zijn die een geprofileerde kroonlijst dragen. Zowel de linker als de rechter travee van de voorgevel bezit op de begane grond een breed venster met twee gekoppelde ramen en de op de verdieping twee gekoppelde vensters. In de linker pilaster bevindt zich op de begane grond een hardstenen stichtingssteen met de volgende tekst: DE EERSTE STEEN GELEGD / DOOR / JAN VAN EMBDEN / BURGEMEESTER VAN RENKUM / OOSTERBEEK 14:AUG 1866.
De LINKER ZIJGEVEL heeft niet alleen op de hoeken doch ook in het midden een pilaster. De linker gevelhelft heeft op de begane grond twee brede vensters met twee gekoppelde ramen en op de verdieping vier twee aan twee gekoppelde ramen. De rechter gevelhelft heft op de begane grond een breed venster en op de verdieping twee gekoppelde vensters. Ter rechterzijde van het venster op de begane grond een fraaie kalkstenen relief van de hand van de beeldhouwer S. Bongers met de volgende tekst: 1898 / 1923 / TER HERINNERING / AAN DE 25 JARIGE REGEERING / VAN HARE MAJESTEIT / KONINGIN WILHELMINA. De ACHTERGEVEL bezit diverse door strekken afgesloten vensters. In de oksel van het gebouw bevindt zich een toiletuitbouw over twee bouwlagen onder een plat dak waarin per bouwlaag twee kleine enkelruits ramen zijn geplaatst. Tegen het geveldeel rechts hiervan is een moderne brandtrap geplaatst en is in de gevel ter hoogte van de verdieping een deuropening ingehakt. De kopgevel van de vleugel aan de zijde van de Jan van Embdenweg heeft op de verdieping een groot venster met een samengesteld raam. Ter hoogte van de begane grond bevindt zich een eenlaags aanbouw onder een plat dak waarop de bescherming van rijkswege niet van toepassing is. De RECHTER ZIJGEVEL heeft in het uitspringende linker geveldeel twee dichtgezette oorspronkelijke gevelopeningen. Het INTERIEUR bezit onder meer nog terrazzovloeren in rood, wit en zwart versierd met mozaïektegeltjes, paneeldeuren, een trappenhuis met Jugendstildetails, een raadszaal in Nieuw Historiserende stijl alsmede een torenuurwerk.
Waardering
Voormalig GEMEENTEHUIS in Neo-Renaissancestijl.
- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een in Neo-Renaissancestijl gebouwd gemeentehuis, waarbij met name sprake is van aan de Franse Renaissance ontleende elementen. Het voormalige gemeentehuis valt op door de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, de rijke ornamentiek en materiaalgebruik. Het een en ander komt met name tot uitdrukking in de toepassing van gepleisterde speklagen, siermetselwerk en fraaie toren. Het interieur bezit nog meerdere uit diverse bouwfasen daterende interieurelementen.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de prominente ligging op de hoek van de Utrechtseweg en de Jan van Embdenweg in de kern van Oosterbeek alsmede als onderdeel van de voornamelijk uit de tweede helft van de negentiende eeuw daterende villabebouwing aan de Utrechtseweg. Deze weg, die de langgerekte 'ruggegraat' vormt die de kernen Oosterbeek, Doorwerth, Heelsum en Renkum aan elkaar rijgt, bezit een voor de gemeente Renkum kenmerkend bebouwingspatroon bestaande uit een lint van verspreid liggende villa's.
- Van cultuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een gemeentehuis van een kleine gemeente uit de tweede helft van de negentiende eeuw en het eerste decennium van de twintigste eeuw. Als zodanig is het complex tevens van belang als uitdrukking van de bestuurlijk ontwikkelingen in de negentiende en vroege twintigste eeuw in dit gebied.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The former TOWN HALL, enlivened by a turret, is erected on an L-shaped floor plan and has two storeys under a hipped roof covered with Tuile du Nord tiles. The front slope is broken by a turret with a spire. In the front slope and the left side slope, roof dormers are placed at regular intervals, provided with spires covered with slate and crowned by finials. The roof dormers are provided with single-light windows. In the rear slope of the wing situated on the Jan van Embdenweg there is on the right a later-added brick chimney. To the left of this there is an original brick chimney which is partly provided with plastered ashlar courses. In the roof slope there is also a roof dormer as mentioned above.
The building is erected in brick, laid in cross bond, on a basement closed off by a profiled drip moulding. Between the ground floor and the first floor there is a cordon line in the front and side facades. The front facade and side facades are enlivened by plastered ashlar courses. On the ground floor and on the first floor there are respectively two and three ashlar courses placed at regular intervals. These ashlar courses continue above the windows in the form of lintels. Each window is closed not only by a lintel but also by a blind segmental arch which on the ground floor is furthermore provided with a keystone. On the ground floor there are generally wide windows that are composed of two sash windows with twofold glass-in-lead fanlights. The generally two-by-two coupled first-floor windows each possess one sash window with a twofold glass-in-lead fanlight. Below each first-floor window there is a recessed panel with brickwork mosaic.
The windows possess on both sides, at the height of the sash windows, wooden shutters provided with fine wrought-iron ornamental fittings. The window sills are executed in hardstone. The facades are closed by an architrave line, a frieze with brickwork mosaic, and a heavy profiled cornice on carved brackets. The FRONT FACADE is symmetrically arranged and five bays wide. The central bay, in which the entrance is situated, is worked out as a risalit that breaks through the gutter line and ends in a turret. The turret is provided with a four-sided slate-covered spire with in each side a roof dormer with shutter. The turret is closed by a crown with two substantial cross-flower-shaped finials between which a smaller finial. On the ground floor there is a projecting portico with overlying balcony and three openings closed by semicircular arches. The entrance reached via a number of hardstone steps which is likewise closed by a semicircular arch and which is provided with a double door with panels. The balcony on the first floor is provided with a hardstone balustrade with ball-shaped crowns at the corners. Above the double balcony door there is a twofold fanlight with glass-in-lead. The subsequently above-located tower body possesses a tower clock whereby on the facade a rectangular plaque closed at the top by a profiled cornice on brackets and a small roof is attached with a dial plate. In both side facades of the tower there is a narrow straight-topped window with a single-light window frame. The facades of the tower are closed by a profiled architrave line and a frieze against which carved brackets are placed which support a profiled cornice. Both the left and the right bay of the front facade possess on the ground floor a wide window with two coupled window frames and on the first floor two coupled windows. In the left pilaster there is on the ground floor a hardstone foundation stone with the following text: THE FIRST STONE LAID / BY / JAN VAN EMBDEN / BURGEMEESTER OF RENKUM / OOSTERBEEK 14:AUG 1866.
The LEFT SIDE FACADE has pilasters not only at the corners but also in the middle. The left half of the facade has on the ground floor two wide windows with two coupled window frames and on the first floor four window frames coupled two-by-two. The right half of the facade has on the ground floor a wide window and on the first floor two coupled windows. To the right of the window on the ground floor there is a fine limestone relief by the sculptor S. Bongers with the following text: 1898 / 1923 / IN REMEMBRANCE / OF THE 25 YEARS OF REIGN / OF HER MAJESTY / QUEEN WILHELMINA. The REAR FACADE possesses various windows closed by lintels. In the corner of the building there is a toilet extension over two storeys under a flat roof in which two small single-light windows are placed per storey. Against the facade section to the right of this a modern fire escape is placed and in the facade at the height of the first floor a door opening is cut out. The end facade of the wing on the Jan van Embdenweg side has on the first floor a large window with a composite window frame. At the height of the ground floor there is a single-storey extension under a flat roof to which the protection of national importance does not apply. The RIGHT SIDE FACADE has in the projecting left facade section two blocked-up original facade openings. The INTERIOR possesses among other things terrazzo floors in red, white and black decorated with mosaic tiles, panelled doors, a stairwell with Art Nouveau details, a council chamber in New Historicising style as well as a tower clock.
Valuation
Former TOWN HALL in Neo-Renaissance style.
- Of architectural historical value as a good example of a town hall built in Neo-Renaissance style, with particular reference to elements borrowed from the French Renaissance. The former town hall stands out by virtue of the high-quality aesthetic qualities of the design, the rich ornamentation and use of materials. All this is expressed in particular in the application of plastered ashlar courses, decorative brickwork and fine tower. The interior still possesses multiple interior elements dating from various building phases.
- Of urban planning value by virtue of the prominent location at the corner of the Utrechtseweg and the Jan van Embdenweg in the heart of Oosterbeek as well as as part of the villa development dating mainly from the second half of the nineteenth century on the Utrechtseweg. This road, which forms the elongated 'backbone' that links the centres of Oosterbeek, Doorwerth, Heelsum and Renkum to each other, possesses a characteristic building pattern for the municipality of Renkum consisting of a ribbon of scattered villas.
- Of cultural historical value as a good example of a town hall of a small municipality from the second half of the nineteenth century and the first decade of the twentieth century. As such, the complex is also of importance as an expression of the administrative developments in the nineteenth and early twentieth century in this area.
Nearby in the register
- Koetshuis (G), Utrechtseweg bij 107Opslagunder 1 mi
- ARTIWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Utrechtseweg 111Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Wilhelminastraat 10Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.