Rijksmonumentenregister · Netherlands
Casa Nova
Heilig Landstichting, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Klooster, kloosteronderdl
- Function
- Klooster
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913 - 1915
- Address
- Pastoor Rabouplein 5, 6564 BP Heilig Landstichting (Berg en Dal 25)
- Place
- Heilig Landstichting
- Municipality
- Berg en Dal
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81834, 5.89006
- Part of complex
- 523610
- Monument number
- 523632
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Complexonderdeel 23
Inleiding
Het voormalige KLOOSTER "Sions Dochter looft den Heer", nu "Casa Nova" is in 1913-1915 in opdracht van de Heilig-Land-Stichting gebouwd en waarschijnlijk omstreeks 1922 voltooid (noordvleugel) als klooster voor de communiteit van de 'Filles du Coeur de Jésus'. Deze congregatie Zusters Gezelschap der Dochters van Jezus Heilig Hart verzorgden van 1915 tot 1928 de altijddurende aanbidding van het H. Hart in het hoogkoor van de aangrenzende Cenakelkerk. Toen zij in april 1928 het klooster verlieten, werd deze taak overgenomen door de 'Zusters Kanunnikessen van het H. Graf'. De Kanunnikessen namen het pand tevens in gebruik als PELGRIMSHUIS voor bezoekers van de Heilig-Land-Stichting en vernoemden het naar een dergelijk huis in Jeruzalem: "CASA NOVA". Voor pelgrims die meerdere dagen in de Heilig-Land-Stichting wilden doorbrengen, beschikte het huis over een veertigtal slaapkamers en onder andere een lees- en eetzaal. Voor de opvang van de dagelijkse toestroom van bezoekers werd tegen de voorgevel een éénlaags houten ontvangstruimte gebouwd. In 1987 verlieten de Kanunnikessen het pelgrimshuis "Casa Nova". Sedertdien is er de stichting 'Hulp voor vrouwen in geestelijke nood' gevestigd.
In 1913 ontwierp architect J. Stuyt het klooster als onderdeel van een vrijwel symmetrisch opgezet religieus gebouwencomplex dat bestond uit een kerk met pastorie annex museum (rechts) en onderhavig klooster (links). Hoofdarchitect Stuyt werd hierbij geassisteerd door J. Margry en beeldend kunstenaar P. Gerrits. Op 7 september 1913 werd het contract getekend met aannemer Jac. van Groenedaal uit Breda voor de bouw van "kerk met torens en koepel, sacristie, klooster en pastorie met museum, de verbindingsgangen etc.".
Het klooster, en latere pelgrimshuis "Casa Nova", is gesitueerd ten noorden van de Cenakelkerk waarmee het verbonden is door een gang. Hogerop aan de oostzijde van het pand bevindt zich de rooms-katholieke begraafplaats. Het voorplein aan de westzijde ligt door het in noordwestelijke richting afhellende terrein enkele meters lager dan het aangrenzende voorplein van de Cenakelkerk. Hadden deze gebouwen oorspronkelijk nog een cruciale betekenis binnen de doelstelling en opzet van de Heilig-Land-Stichting, thans maakt het klooster geen onderdeel meer uit van het huidige Bijbels Openluchtmuseum en heeft het een zelfstandige functie.
Omschrijving
Blokvormig pand op samengesteld grondplan, bestaande uit een langgerekte VOORBOUW van twee en drie bouwlagen op een souterrain (bezoekersgedeelte) en een tweelaags ACHTERBOUW aan de rechter achterzijde (slotklooster). De wit gepleisterde bakstenen GEVELS zijn voorzien van een zwart geschilderde plint en worden onder het dakoverstek afgesloten door een tegelfries van zwarte en okerkleurige tegels in blokpatroon. Op regelmatige afstanden bevindt zich in het fries een witte tegel waarop in rood het Jeruzalemkruis is afgebeeld. Het forse overstek van de platte daken rust op getrapte klossen. De uitgespaarde muuropeningen hebben diepe dagkanten en zijn voorzien van een geprofileerde gepleisterde omlijsting. De omlijstingen in combinatie met de achter in de muur geplaatste ramen vormen een opvallend gevelreliëf met veel licht- en schaduwwerking. De gevels hebben overwegend een regelmatige indeling in vensterassen. Wel verschillen de vensterformaten per verdieping. De vensters zijn uitgevoerd in diverse typen, zoals kruiskozijnen, enkelvoudige en meerdelige kozijnen. Het merendeel bevat vier-, zes-, acht- of twaalfruits draairamen, veelal met twee-, vier-, zes- of achtruits bovenlichten en alle met weldorpels.
De voorgevel van de VOORBOUW maakt een breed front naar het voorplein. Het middenrisaliet is zeven vensterassen breed en heeft een souterrain waarop drie verdiepingen. De hoofdingang in het midden is bereikbaar via een bordestrap in drie delen met een gesloten front. Onder het bordes bevindt zich een doorgang. De ingang bestaat uit een dubbele deur met vierruits bovenlicht. De afsluitende kroonlijst van de omlijsting wordt in het midden onderbroken door een ovaal waarop een wapenschild (grijs veld waarop in rood twee Jeruzalemkruisen en twee Lotharingskruisen, omgeven door lauwerkrans en bekroond door een gouden kroon). Tussen de tweede en derde bouwlaag bevindt zich een langgerekt veld waarop de naam "CASA NOVA" is geschilderd. Oorspronkelijk stond op dit veld de benaming "Sions Dochter looft den Heer". De achtergevel wordt ter plaatse van de middenrisaliet gedomineerd door een uitgebouwd trappenhuis met afgeschuinde hoeken, dat over de volledige hoogte is opgetrokken.
De tweelaags zijvleugels van de voorbouw hebben elk een omvang van vijf vensterassen. Op het voorplein is tegen de linker zijvleugel een eenlaags houten ontvangstruimte gebouwd met grote zesruits ramen en een uitkragend plat dak op bewerkte klossen. Het op de rechter zijvleugel aansluitende en iets teruggelegen verbindingslid met de Cenakelkerk heeft een lengte van zeven vensterassen en bezit in de eerste bouwlaag grote driedelige kozijnen met diagonale roedenverdeling en in de tweede bouwlaag kleinere driedelige kozijnen met zesruits draairamen. De hoek aan de voorzijde tussen hoofdgebouw en verbindingslid wordt gemarkeerd door een cilindervormige traptoren met raamspleten en een met koper gedekte achtzijdige koepel. De haaks op de rechter zijvleugel geprojecteerde ACHTERBOUW (voormalig slotklooster) heeft een omvang van twee bouwlagen en zeven vensterassen. De gevels hebben een regelmatige indeling. De vensters zijn van hetzelfde type als die in de voorbouw.
De RUIMTELIJKE OPZET van de voorbouw bestaat uit een centrale voorhal met in het verlengde daarvan een aan de achterzijde uitgebouwd trappenhuis van waaruit lange middengangen de verdiepingen van de vleugels doorsnijden. De gemeenschappelijke voorzieningen bevinden zich overwegend op de begane grond. De logeerkamers en de cellen van de zusters zijn op de verdiepingen ondergebracht aan weerszijden van middengangen. De huishoudelijke voorzieningen (keukens, opslag, washok) bevinden zich in het souterrain. Het verbindingslid met de Cenakelkerk bestaat uit twee parallelle maar van elkaar gescheiden gangen waarvan er één het slotklooster via een hardstenen trap met de aanbiddingskapel verbindt. De flankerende gang leidt naar een paardenstalling onder de trap van voornoemde gang.
Het pand bezit diverse oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN, zoals tegelvloeren in het souterrain (oker en zwart geblokt) en in de gangen en aanbiddingskapel van het verbindingslid (wit, oker en zwart in ruitpatroon); een bordestrap van travertijn met twee armen, een open binnenboom, smeedijzeren leuning met getordeerde spijlen en houten handlijsten met omgekrulde uiteinden; een groot aantal gehoute paneeldeuren (de deuren van de kloostercellen hebben openslaande bovenpanelen); een tot kantoor met bibliotheek getransformeerde refter met eenvoudige houten muurbanken rondom.
Waardering
Voormalig KLOOSTER en PELGRIMSHUIS "CASA NOVA" uit 1913-1915, en ca. 1922.
- Van architectuurhistorische waarde als essentieel onderdeel van een verzameling gebouwen en objecten in oosterse stijl (qua ontwerp, materiaalgebruik en/of detaillering) die te samen het complex Heilig-Land-Stichting vormen. Het object valt op door de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, zoals een opmerkelijke vormgeving (o.a. platte daken), bijzonder materiaalgebruik en een zorgvuldige detaillering. Het object is een goed en vrij gaaf voorbeeld in in- en exterieur van het werk dat architect J. Stuyt maakte in opdracht van de Heilig-Land-Stichting èn is van bijzondere betekenis voor de landelijke architectuurgeschiedenis.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het complex Heilig-Land-Stichting dat cultuur- en architectuurhistorisch van nationaal belang is. Het object is van bijzondere betekenis wegens de landschappelijk fraaie situering, welke verbonden is met de aanleg van het complex en de opbouw van de rondgang over het terrein.
- Van cultuurhistorische waarde als essentieel onderdeel van het complex Heilig-Land-Stichting dat een bijzondere en tevens zeldzame uitdrukking vormt van een religieuze ontwikkeling.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Complex component 23
Introduction
The former CLOISTER "Sions Dochter looft den Heer", now "Casa Nova" was built in 1913-1915 on commission of the Heilig-Land-Stichting and probably completed around 1922 (north wing) as a cloister for the community of the 'Filles du Coeur de Jésus'. This congregation Sisters Company of the Daughters of Jesus Sacred Heart provided from 1915 to 1928 the perpetual adoration of the Sacred Heart in the high choir of the adjoining Cenakel Church. When they left the cloister in April 1928, this task was taken over by the 'Canoness Sisters of the Holy Sepulchre'. The Canoness Sisters also used the building as a PILGRIMS' HOUSE for visitors to the Heilig-Land-Stichting and named it after such a house in Jerusalem: "CASA NOVA". For pilgrims who wished to spend several days at the Heilig-Land-Stichting, the house had about forty bedrooms and among other things a reading and dining hall. To accommodate the daily influx of visitors, a single-storey wooden reception room was built against the front façade. In 1987 the Canoness Sisters left the pilgrims' house "Casa Nova". Since then the foundation 'Help for women in spiritual distress' has been based there.
In 1913 architect J. Stuyt designed the cloister as part of an almost symmetrically arranged religious building complex consisting of a church with rectory and museum (right) and the aforementioned cloister (left). Lead architect Stuyt was assisted in this by J. Margry and visual artist P. Gerrits. On 7 September 1913 the contract was signed with contractor Jac. van Groenedaal from Breda for the construction of "church with towers and dome, sacristy, cloister and rectory with museum, connecting passages etc.".
The cloister, and later pilgrims' house "Casa Nova", is situated to the north of the Cenakel Church to which it is connected by a passage. Higher up on the east side of the building is the Roman Catholic cemetery. The forecourt on the west side lies several metres lower than the adjoining forecourt of the Cenakel Church due to the terrain sloping towards the northwest. Whilst these buildings originally had a crucial significance within the purpose and design of the Heilig-Land-Stichting, the cloister is now no longer part of the current Biblical Open-Air Museum and has an independent function.
Description
Block-shaped building on a composite ground plan, consisting of a lengthy FRONT WING of two and three storeys on a basement (visitors' section) and a two-storey REAR WING on the right rear side (chapter house cloister). The white plastered brick FAÇADES are provided with a black-painted plinth and are closed off under the roof eaves by a tile frieze of black and ochre-coloured tiles in a block pattern. At regular intervals, a white tile appears in the frieze on which the Jerusalem cross is depicted in red. The substantial eaves of the flat roofs rest on stepped corbels. The recessed wall openings have deep reveals and are provided with a profiled plastered frame. The frames in combination with the windows set back in the wall create a striking façade relief with considerable play of light and shadow. The façades are predominantly regularly arranged in window bays. However, window sizes differ per storey. The windows are executed in various types, such as cross windows, single and multi-part frames. Most contain four-, six-, eight- or twelve-pane casement windows, often with two-, four-, six- or eight-pane fanlights and all with weather mouldings.
The front façade of the FRONT WING presents a broad front to the forecourt. The central risalit is seven window bays wide and has a basement with three storeys above it. The main entrance in the centre is accessible via a flight of steps in three sections with a closed front. Beneath the steps there is a passage. The entrance consists of a double door with four-pane fanlight. The closing cornice of the frame is interrupted in the middle by an oval bearing a coat of arms (grey field with red Jerusalem crosses and two Lorraine crosses, surrounded by a laurel wreath and crowned by a golden crown). Between the second and third storeys is a long field on which the name "CASA NOVA" is painted. Originally this field bore the name "Sions Dochter looft den Heer". The rear façade is dominated at the location of the central risalit by a projecting staircase tower with chamfered corners, which rises over the full height.
The two-storey side wings of the front wing each measure five window bays. On the forecourt a single-storey wooden reception room has been built against the left side wing with large six-pane windows and a projecting flat roof on worked corbels. The connecting link adjoining the right side wing and slightly set back from the Cenakel Church has a length of seven window bays and has in the first storey large three-part frames with diagonal glazing bars and in the second storey smaller three-part frames with six-pane casement windows. The corner at the front between the main building and connecting link is marked by a cylindrical stair tower with window slits and an octagonal dome with copper covering. The REAR WING (former chapter house cloister) projected at right angles to the right side wing measures two storeys and seven window bays. The façades are regularly arranged. The windows are of the same type as those in the front wing.
The SPATIAL ARRANGEMENT of the front wing consists of a central entrance hall with an extended rear staircase tower from which long central passages cross the storeys of the wings. Common facilities are located mainly on the ground floor. Guest rooms and the sisters' cells are accommodated on the storeys on either side of central passages. Domestic facilities (kitchens, storage, washroom) are located in the basement. The connecting link with the Cenakel Church consists of two parallel but separate passages, one of which connects the chapter house cloister via a stone staircase to the adoration chapel. The flanking passage leads to a horse stable beneath the staircase of the aforementioned passage.
The building has various original INTERIOR ELEMENTS, such as tile floors in the basement (ochre and black chequered) and in the passages and adoration chapel of the connecting link (white, ochre and black in a diamond pattern); a travertine flight of steps with two arms, an open stairwell, wrought iron handrail with twisted balusters and wooden handrails with curled ends; a large number of wooden panelled doors (the doors of the cloister cells have opening upper panels); a refectory transformed into an office with library with simple wooden wall benches around it.
Valuation
Former CLOISTER and PILGRIMS' HOUSE "CASA NOVA" from 1913-1915, and circa 1922.
- Of architectural historical value as an essential component of a collection of buildings and objects in eastern style (in terms of design, use of materials and/or detailing) that together form the Heilig-Land-Stichting complex. The object stands out for the high aesthetic qualities of its design, such as a remarkable form (including flat roofs), exceptional use of materials and careful detailing. The object is a good and relatively intact example in interior and exterior of the work that architect J. Stuyt produced on commission of the Heilig-Land-Stichting and is of particular significance for national architectural history.
- Of urban planning value as an essential component of the Heilig-Land-Stichting complex which is of national importance in terms of culture and architectural history. The object is of particular significance due to its picturesque siting, which is linked to the development of the complex and the creation of the circular route across the site.
- Of cultural historical value as an essential component of the Heilig-Land-Stichting complex which represents a particular and also rare expression of a religious development.
Nearby in the register
- CenakelkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Heilig grafKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- pastorieKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Graf van Piet GerritsBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.