Rijksmonumentenregister · Netherlands
Verkeersbrug, over de Wirdumervaart
Wirdum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937
- Address
- over de Wirdumervaart, Wirdum Wirdum (Leeuwarden 21)
- Place
- Wirdum
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.15030, 5.80573
- Monument number
- 523214
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Stanford LibrariesTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VASTE, BETONNEN BRUG in de Swichumerdyk over de Wirdumervaart in Wirdum, in 1936 ontworpen door de gemeentearchitect van Leeuwarderadeel en in 1937 tot stand gekomen in een eenvoudig, doch karakteristiek Functionalisme. De brug is, waarschijnlijk onder verantwoordelijkheid van gemeentewerken van Leeuwarderadeel, geslagen op een plaats waar eerder een beweegbare brug heeft gelegen. De Wirdumervaart is vanouds de belangrijkste ontsluiting van het dorp richting noorden. Tot in de gevorderde negentiende eeuw had het verkeer per schip het primaat. De Wirdumervaart staat ten zuiden van het dorp in verbinding met de Tsjaerdervaart die ten westen van het dorp naar het zuiden loopt. Een zijtak van de Wirdumervaart ontsloot het tamelijk geïsoleerde dorp Swichum dat verder alleen via een lastig pad, de Ald-Swichumerdyk bereikt kon worden. In 1864 werd een rechte weg aangelegd tussen Wirdum en Swichum en toen is aan de oostzijde van Wirdum een beweegbare brug over de Wirdummervaart gelegd, waarschijnlijk de eerste op die plaats. Toen het vaarverkeer zijn betekenis verloren had en de brug in 1937 aan vervanging toe was, is dan ook besloten om een vaste en onderhoudsarme brug te maken.
Omschrijving
De brug is een monoliet van licht wigvormig wijkende landhoofden, een rechthoekig dek en zware, borstweringvormige leuningen, alles van beton. Aan de zijkanten van de landhoofden zijn rechthoekige kaders tot nissen uitgespaard. De leuningen volgen de contouren van de landhoofden en het dek en accentueren die enigszins. Naast het dek zijn ze iets hoger dan de trapeziumvormig uitlopende op de hoofden. Die subtiele verspringingen zijn tastbaarder geworden door de met voetklemmen op de borstweringen gemonteerde rondstaafleuningen met beëindigingen in de vorm van bollen. Op de landhoofden ligt klinkerbestrating; op het dek asfalt.
WAARDERING
De brug over de Wirdummervaart in de Swichumerdyk is van algemeen historisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang
- vanwege de kentering in de geschiedenis van het verkeer van en naar het dorp die de brug tastbaar maakt;
- vanwege het ingetogen, maar karakteristieke Functionalisme van het kunstwerk;
- vanwege de kenmerkende ligging van de brug nabij de oostelijke flank van de bebouwing op een historische kruising van weg en waterweg temidden van een halfopen bebouwing.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
FIXED, CONCRETE BRIDGE in the Swichumerdyk over the Wirdumervaart in Wirdum, designed in 1936 by the municipal architect of Leeuwarderadeel and constructed in 1937 in a simple yet characteristic Functionalism. The bridge was, probably under the responsibility of the public works department of Leeuwarderadeel, built on a site where a movable bridge had previously stood. The Wirdumervaart has traditionally been the most important access route to the village from the north. Until well into the nineteenth century, ship traffic was the primary means of transport. The Wirdumervaart connects to the south of the village with the Tsjaerdervaart which runs south to the west of the village. A tributary of the Wirdumervaart provided access to the fairly isolated village of Swichum which could otherwise only be reached via a difficult path, the Ald-Swichumerdyk. In 1864 a straight road was laid between Wirdum and Swichum and at that time a movable bridge over the Wirdummervaart was placed on the east side of Wirdum, probably the first at that location. When shipping traffic had lost its importance and the bridge in 1937 was due for replacement, it was decided to construct a fixed and low-maintenance bridge.
Description
The bridge is a monolith consisting of light, wedge-shaped diverging abutments, a rectangular deck and heavy, parapet-like railings, all of concrete. On the sides of the abutments are rectangular frames left as recesses. The railings follow the contours of the abutments and the deck and accent them somewhat. Beside the deck they are slightly higher than the trapezoidal termination on the heads. These subtle offsets have become more tangible through round-bar railings with ball-shaped terminations mounted with foot clamps on the parapets. On the abutments lies clinker paving; on the deck asphalt.
VALUATION
The bridge over the Wirdummervaart in the Swichumerdyk is of general historical, architectural-historical and urban design importance
- because of the turning point in the history of traffic to and from the village which the bridge makes tangible;
- because of the restrained yet characteristic Functionalism of the artwork;
- because of the characteristic location of the bridge near the eastern flank of the buildings at a historic crossing of road and waterway amongst half-open building development.
Nearby in the register
- Kerk, Hôf 14Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Hôf 1Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Lytse Buorren 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Legedyk 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.