Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Waldeck Pyrmontdreef 3
Culemborg, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- Waldeck Pyrmontdreef 3, 4101 KJ Culemborg
- Place
- Culemborg
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.96017, 5.22793
- Monument number
- 523145
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA met HEKWERKEN, gebouwd in overgangsarchitectuur door architect L. de Vries in 1908. Karakteristiek voor deze in hoofdzaak door invloeden van Engelse landhuisstijl beïnvloede stijl zijn de twee in het centrale tentdak aangekapte zadeldaken waarvan elke geveltop oorspronkelijk is uitgerust met daktegels, de 'oriels', (hangende erkers op de verdieping) en de in die as naar beneden doorgetrokken erker. Verder zijn het dakoverstek en de overstekende verdieping aan de voorzijde typerend.
Het pand dat in opdracht van jonkheer Jonge van Zwijnsbergen (rentmeester van de kroondomeinen) is gebouwd, is oostelijk van het stadscentrum gelegen op de voormalige kroondomeinen. Het pand is fraai gelegen temidden van een siertuin op de hoek van de Waldeck Pyrmontdreef en Elizabethdreef.
De toegang tot het erf wordt voorafgegaan door twee ijzeren draaihekken met slootwangen. Aan de zijde van de Elizabethdreef zijn de twee gecanneleerde colonetten waartussen het draaihek is afgehangen voorzien van een vernieuwde lamp.
In het interieur is de ruimtelijke indeling op die van de zolder na, behouden.
Omschrijving
De VILLA bezit een samengestelde plattegrond, is deels opgetrokken in baksteen en de verdieping in kalkzandsteen. Het samengestelde tentdak waarin enkele dakkapellen, is belegd met rode Romaanse pannen. Tesamen met aan de voorzijde voorkomende eindgevels van twee aangekapte zadeldaken en de schilddakjes boven de hangende erkers zijn deze voorzien van rode daktegels. De nokas en kepers zijn belegd met schubvorsten die veelal zijn voorzien van een keramische piron op het einde. De daken zijn alle voorzien van zinken mastgoten. De gevels worden geleed door een omlopend trasraam, een rollaag ter hoogte van de verdiepingsvloer en rollagen boven de meeste vensters. Deze architectonische detailleringen zijn alle in rode verblendsteen uitgevoerd. In de gevels komen verscheidene raamtypen voor als draai-, schuif- en stolpramen maar steeds voorzien van meerruits bovenlichten die veelal zijn uitgerust met glas-in-loodvullingen.
Als VOORGEVEL wordt de zijde aan de W. Pyrmontdreef beschouwd. Deze wordt bepaald door een naar voren springend bouwdeel met twee zadeldaken door eindgevels afgesloten. Begane gronds bevinden zich hier twee driezijdige erkers met vierstrooks venster. Alleen de zijramen zijn voorzien van paneelluiken; alle bovenlichten bevatten een 3x3-ruits indeling. Op de bovenzijde van de erkers, die aan weerszijden een zwaar uitgevoerde trapvormige uitkraging bezitten, sluit de overstekende verdieping aan, waarin per vensteras een hangende erker met een samengesteld venster met in de zijramen 2x3-ruits bovenlichten en in het midden een 6x3-ruits indeling. In de geveltop komen niet-oorspronkelijke 4x5-ruits ramen voor. In de zijmuren van het bouwdeel komt alleen op de verdieping in de linkerzijde een venster voor. De zijkanten van de voorgevel worden in beslag genomen door smalle naar achter geplaatste beuken onder het schuine dakschild dat tot de verdieping is doorgetrokken. Links bevindt zich de voordeur onder een portiek met een zwartgele tegelvloer ervoor. De beglaasde deur bestaat uit kraalschroten. In de aan de linker zijgevel evenwijdig lopende muur komt nog een 2x5-ruits raam voor. In de rechter zijkant van de voorgevel zijn tuindeuren onder meerruitse bovenlichten geplaatst.
De LINKER ZIJGEVEL bestaat uit links een eenlaagse uitbouw met een enkelvoudig en gekoppeld raam onder 4x1-ruits bovenlicht. Op de uitbouw bevindt zich een terras met naar oorspronkelijke vorm teruggebracht balkonhek. De rechterzijde van de zijgevel bevat naast twee halfrond afgesloten lichtspleten met glas-in-loodvulling waarin 'kattenogen', een groot open venster naar de eerder genoemde portiek. Op de verdieping komt hier, deels in het dakschild ingebroken een gekoppeld 3x6-ruits raam voor.
De ACHTERGEVEL wordt bepaald door in het midden een drie verdiepingen tellend vooruitspringend trappenhuis met aangekapt schilddak. Begane gronds komt een moderne deur voor (voorzien van hardstenen neuten en dito dorpel), daarboven per verdieping gekoppelde meerruits draairamen met dito bovenlichten. Links zijn twee vensterassen per verdieping ingevuld met meerruits ramen en rechts kleine toiletraampjes. Ter hoogte van het terras op de verdieping zijn twee stel gekoppelde ramen aanwezig.
De verspringende RECHTER ZIJGEVEL bezit links dubbele deuren met zijramen met bovenlichten. In de haaks op de gevel staande zijmuur komt een deur voor. Het rechterdeel van de gevel bezit dubbele deuren begane gronds en een venster op de verdieping.
Het INTERIEUR bezit nog enkele waardevolle elementen zoals een schouw, enkele paneeldeuren, een vestibuledeur met geëtst glas en in de bovenlichten glas-in-lood.
De toegang tot het erf wordt voorafgegaan door twee ijzeren draaihekken met slootwangen. Aan de zijde van de Elizabethdreef zijn twee gecanneleerde colonetten, voorzien van een vernieuwde lamp, waartussen een draaihek is afgehangen.
Waardering
VILLA met TOEGANGSHEKKEN, gebouwd in 1908 door architect L. de Vries.
- Van architectuurhistorisch belang als goed en redelijk gaaf bewaard voorbeeld van een in overgangsarchitectuur gebouwde villa begin 20ste eeuw. De invloed van engelse landhuisstijl is zichtbaar in architectonische onderdelen als de oriels, en dakoverstek. Opmerkelijk is de toepassing van kalkzandsteen op de verdieping.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn vrije ligging temidden van een grote tuin op de hoek van twee wegen aan de rand van het centrum van de stad. Het huis is gelegen aan de westelijke zijde van "de Volenkampen" een gebied dat wordt gekenmerkt door overwegend laat 19de eeuwse bebouwing.
- Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een ontwikkeling van de villabouw in Nederland en als uitdrukking van een sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van een nieuwe elite die zich bij voorkeur vestigde buiten stedelijke centra in een fraaie omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA with GATE WORKS, built in transitional architecture by architect L. de Vries in 1908. Characteristic of this style, mainly influenced by English country house style, are the two gabled roofs set into the central tent roof, each gable top originally equipped with roof tiles, the 'oriels', (hanging bay windows on the storey) and the bay window drawn down in that axis. Furthermore, the roof overhang and the projecting storey on the front elevation are typical.
The building, constructed on the orders of jonkheer Jonge van Zwijnsbergen (steward of the crown estates), is situated to the east of the city centre on the former crown estates. The building is beautifully situated amid an ornamental garden on the corner of Waldeck Pyrmontdreef and Elizabethdreef.
Access to the yard is preceded by two iron swing gates with ditch flanks. On the side of Elizabethdreef, the two fluted colonettes from which the swing gate is hung are provided with a renewed lamp.
In the interior, the spatial layout has been preserved except for that of the attic.
Description
The VILLA has a complex ground plan, is partly built in brick and the storey in sandstone. The complex tent roof, with some roof dormers, is covered with red Roman tiles. Together with the gable ends of two incorporated gabled roofs appearing on the front elevation and the hipped roofs above the hanging bay windows, these are provided with red roof tiles. The ridges and common rafters are covered with shingle slates, many of which are provided with a ceramic ridge piece at the end. The roofs are all provided with zinc gutter outlets. The facades are articulated by a continuous sandstone course, a filler course at the height of the storey floor and filler courses above most windows. These architectural details are all executed in red facing brick. Various window types appear in the facades, including pivot, sash and drop windows, but always provided with multi-light fanlights, many of which are equipped with leaded glass infills.
The front elevation is considered to be the side facing W. Pyrmontdreef. This is characterised by a projecting building section with two gabled roofs enclosed by gable ends. On the ground floor there are two three-sided bay windows with four-light windows. Only the side windows are provided with panel shutters; all fanlights contain a 3x3-light arrangement. On the upper side of the bay windows, which have heavily executed stepped cantilevers on both sides, the projecting storey adjoins, in which a hanging bay window with a composite window with 2x3-light fanlights in the side windows and a 6x3-light arrangement in the middle per window axis. The gable top contains non-original 4x5-light windows. In the side walls of the building section, a window appears only on the storey on the left side. The sides of the front elevation are occupied by narrow aisles placed at the rear under the sloping roof slope that extends to the storey. On the left is the front door under a portico with a black and yellow tiled floor in front of it. The glazed door consists of beaded frame and panel work. In the wall running parallel to the left side gable, there is still a 2x5-light window. In the right side of the front elevation are garden doors placed under multi-light fanlights.
The LEFT SIDE GABLE consists on the left of a single-storey outbuilding with a single and paired window under 4x1-light fanlight. On the outbuilding is a terrace with a balcony railing restored to its original form. The right side of the side gable contains, next to two semi-circular closed light slots with leaded glass infill containing 'cat's eyes', a large open window to the afore-mentioned portico. On the storey, a paired 3x6-light window appears here, partly broken into the roof slope.
The REAR GAVEL is characterised by a three-storey projecting stairwell in the middle with an incorporated hipped roof. On the ground floor there is a modern door (provided with sandstone threshold blocks and matching sill), above which per storey paired multi-light pivot windows with matching fanlights. On the left are two window axes per storey filled with multi-light windows and on the right small toilet windows. At the height of the terrace on the storey are two sets of paired windows.
The stepped RIGHT SIDE GABLE has double doors with side windows with fanlights on the left. In the side wall perpendicular to the gable is a door. The right part of the gable has double doors on the ground floor and a window on the storey.
The INTERIOR has several valuable elements such as a fireplace, some panel doors, a vestibule door with etched glass and leaded glass in the fanlights.
Access to the yard is preceded by two iron swing gates with ditch flanks. On the side of Elizabethdreef are two fluted colonettes, provided with a renewed lamp, from which a swing gate is hung.
Valuation
VILLA with ACCESS GATES, built in 1908 by architect L. de Vries.
- Of architectural historical significance as a good and reasonably well-preserved example of a villa built in transitional architecture at the beginning of the 20th century. The influence of English country house style is visible in architectural components such as the oriels and roof overhang. Remarkable is the use of sandstone on the storey.
- Of urban planning significance because of its free setting amid a large garden on the corner of two roads at the edge of the city centre. The building is situated on the western side of "de Volenkampen", an area characterised by predominantly late 19th century buildings.
- Of cultural historical significance as an example of the development of villa construction in the Netherlands and as an expression of a socio-historical development of a new elite that preferred to settle outside urban centres in a beautiful environment.
Nearby in the register
- Woonhuis, Het Voorburg 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Het Voorburg 1Woonhuisunder 1 mi
- Kasteel te CulemborgKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinkoepel, Lange Meent bij 11Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.