Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Het Voorburg 8
Culemborg, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1892
- Address
- Het Voorburg 8, 4101 KK Culemborg
- Place
- Culemborg
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.95968, 5.22667
- Monument number
- 523144
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het HERENHUIS met TUINHEK maakt deel uit van een woonblok van drie panden en is gebouwd in 1892 in opdracht van J. Keijzer door stadsarchitect Gijsbartus Prins (1852-1933). Het huis is uitgevoerd in eclectische stijl, waarbij neorenaissance-invloeden zijn te onderscheiden zoals de toepassing van gepleisterde sierbanden en sluitstenen in de ontlastingsbogen boven de vensters. In de eindgevel aan de straatzijde is een beschoten topgevel, een element afkomstig uit de vormentaal van de chaletstijl aanwezig. Rechts komt een torentje voor.
Het herenhuis is gesitueerd in een straatgevel van overwegend 19de eeuwse bebouwing aan de oostzijde van het centrum en maakt deel uit van het uitgelegde beschermde stadsgezicht. Het woonblok, waarvan alleen de woning Voorburg 8 onder de rijksbescherming valt, wordt gekenmerkt door op het oog van elkaar onafhankelijk ontworpen huizen, door het verspringen van bouwdelen en hoogten van verdiepingsvloeren alsmede afwijkende, afzonderlijke dakvormen. De woning is gelegen tegenover het voormalige, onbebouwde kasteelterrein en wordt door een diepe tuin, begrensd door een gietijzeren spijlenhek gescheiden van de straat.
Omschrijving
HERENHUIS, bezit een samengestelde plattegrond, opgetrokken in baksteen (kruisverband). De voorzijde wordt gekenmerkt door een vooruitspringend bouwdeel dat met de nokas dwars op de straat is geplaatst. Dit bouwdeel wordt gedekt door een tussen een schijnspant en puntgevel met windveren uitgerust zadeldak. De bakgoot rust op gesneden klossen. Rechts is een torentje aanwezig met tentdak op een drie geledingen tellende vierhoekige onderbouw. De bakgoot rust hier op consoles.
De VOORGEVEL wordt boven het gepleisterde trasraam, door gepleisterde sierbanden geleed ter plaatse van de wisseldorpels van de rechtgesloten schuiframen met bovenlicht. Deze zijn doorgaans voorzien van glas-in-lood, tenzij anders vermeld, onder een steens segmentboog. De vensterbogen zijn voorzien van een uitgemetselde sluitsteen. De hardstenen vensterdorpels lopen in de waterlijst, boven de cordonlijst over. De linkerbeuk bezit in de vensteras boven elkaar een schuif- en T-schuifraam. In de vensteras van de voorzijde van het vooruitspringende deel is van beneden naar boven een driestrooksvenster, een gekoppeld T-schuifraam en in de geveltop een rondboogvormig zolderraam opgenomen. De linker zijkant van dit bouwdeel bevat enkel twee terrasdeuren onder een bovenlicht. De rechter zijkant wordt in beslag genomen per verdieping door een T-schuifraam en boven nog een deur. Deze leidt naar het balkon met gemetselde borstwering boven de paneel-voordeur met twee deurroosters in de hoek met de toren. Hier loopt de cordonlijst uit de voorgevel teniet in de borstwering. Alleen in de torengeleding zet zich de gepleisterde band uit de voorgevel voort. Hier komen boven elkaar twee rondafgesloten ramen voor.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat enkel een margrietraam begane gronds en boven een gietijzeren kantelraam.
De ACHTERGEVEL heeft links een platgedekte uitbouw waarin een T-schuifraam. De gevel van het dwarsgeplaatste bouwdeel bevat een beglaasde deur met meerroedige indeling onder een rollaag waarboven een rondvenster met margrietraam aansluit. Rechts komt een 2x(1+2)-ruits raam voor boven een kelderlicht. De tweede bouwlaag bezit een T-schuifraam; in de geveltop komt een rondvenster voor. De rechterbeuk wordt gedomineerd door een tot serre verbouwde veranda met tuindeuren en zijlichten. Hierboven is een T-schuifraam geplaatst van het eerder omschreven type.
Het INTERIEUR kenmerkt zich door zijn grote mate van gaafheid van overwegend eenvoudig uitgevoerde interieur-onderdelen. Alle paneeldeuren zijn aanwezig, vestibuledeuren in de hal onder het balkon, uitgerust met glas-in-lood, zwart-wit tegelvloer in de gang. In de woonkamer en kamer in de linkerbeuk een geornamenteerd stucplafond alsook een schouw. In de achterkamer (eveneens met stucplafond) komen naar de serre twee stel schuifdeuren voor. In de hal leidt een halfslagtrap met trappaal naar de verdieping. Op zolder komen schenkelspanten voor.
Oorspronkelijk TUINHEK, eenvoudig in zijn soort met afwisselend spijlen die door een boogje met elkaar zijn verbonden, tussen drie regels.
Waardering
HERENHUIS met TUINHEK, gebouwd in 1892 door stadsarchitect Gijsbartus Prins.
- Van architectuurhistorisch belang als goed en gaaf voorbeeld van een herenhuis in eclectische stijl. Het pand valt op door het verspringen van evenwichtig geproportioneerde bouwdelen en een aan de zijkant voorkomende toren als markering.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn ligging aan de rand van het centrum. De straat bezit nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen met tuinhekken die (deels oorspronkelijk) een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond het oude stadscentrum.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The TOWNHOUSE with GARDEN GATE is part of a residential block of three properties and was built in 1892 on behalf of J. Keijzer by city architect Gijsbartus Prins (1852-1933). The house is executed in eclectic style, in which neo-Renaissance influences can be distinguished such as the application of plastered ornamental bands and voussoirs in the relieving arches above the windows. In the end gable on the street side, a boarded gable, an element from the vocabulary of the chalet style, is present. On the right there is a small turret.
The townhouse is situated in a street facade of predominantly 19th-century buildings on the east side of the centre and is part of the designated protected townscape. The residential block, of which only the dwelling Voorburg 8 falls under national protection, is characterized by apparently independently designed houses, by the staggering of structural elements and heights of floor levels as well as differing, separate roof forms. The dwelling is situated opposite the former, unbuilt castle grounds and is separated from the street by a deep garden, bounded by a cast-iron railings fence.
Description
TOWNHOUSE, possesses a composite floor plan, constructed in brick (English bond). The front is characterized by a projecting structural element which, with the roof ridge, is placed transversely to the street. This structural element is covered by a gabled roof equipped between a false truss and pointed gable with wind braces. The gutter rests on cut blocks. On the right there is a small turret with tent roof on a four-part square base. The gutter rests here on consoles.
The FRONT FACADE is articulated above the plastered stone frame by plastered ornamental bands at the location of the alternating string courses of the right-angled sash windows with fanlights. These are usually provided with leaded glass, unless otherwise stated, under a brick segmental arch. The window arches are provided with an ashlar voussoir. The sandstone window sills run into the drip moulding, above the string course. The left aisle has a sash window and a T-sash window one above the other in the window axis. In the window axis of the front of the projecting part, from bottom to top there is a three-light window, a coupled T-sash window and in the gable top a semicircular attic window. The left side of this structural element contains only two terrace doors under a fanlight. The right side is occupied per storey by a T-sash window and above still a door. This leads to the balcony with masonry parapet above the panel front door with two door grilles in the corner with the tower. Here the string course from the front facade terminates in the parapet. Only in the tower section does the plastered band from the front facade continue. Here there are two semicircular windows one above the other.
The RIGHT SIDE GABLE contains only a daisy window on the ground floor and above a cast-iron pivot window.
The REAR FACADE has on the left a flat-roofed extension containing a T-sash window. The gable of the transversely placed structural element contains a glazed door with multi-muntin design under a roller course to which a round window with daisy window connects. On the right there is a 2x(1+2)-pane window above a basement light. The second storey has a T-sash window; in the gable top there is a round window. The right aisle is dominated by a veranda converted into a conservatory with garden doors and side lights. Above this a T-sash window of the previously described type has been placed.
The INTERIOR is characterized by its large degree of integrity with predominantly simply executed interior components. All panel doors are present, vestibule doors in the hall under the balcony, fitted with leaded glass, black-and-white tile floor in the corridor. In the living room and room in the left aisle an ornamented stucco ceiling as well as a chimneypiece. In the rear room (also with stucco ceiling) there are two sets of sliding doors towards the conservatory. In the hall a half-flight staircase with newel post leads to the upper floor. On the attic floor there are raking struts.
Original GARDEN GATE, simple in its kind with alternating railings connected by a small arch, between three rails.
Appreciation
TOWNHOUSE with GARDEN GATE, built in 1892 by city architect Gijsbartus Prins.
- Of architectural-historical importance as a good and intact example of a townhouse in eclectic style. The property stands out due to the staggering of evenly proportioned structural elements and a tower occurring on the side as a landmark.
- Of urban planning importance due to its location on the edge of the centre. The street still possesses a stock of historical houses preserved in fairly intact condition with garden gates which (partly original) form an attractive and valuable street image.
- Of cultural-historical value as a recognizable element of a social development. The property was built as housing for the new and wealthy urban elite, who preferred to settle in substantial townhouses in the newly laid out streets around the old city centre.
Nearby in the register
- Woonhuis, Het Voorburg 1Woonhuisunder 1 mi
- Tuinkoepel, Lange Meent bij 11Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Kasteel te CulemborgKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Woonhuis, Slotstraat 18Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.