Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Westerhelling
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Sophiaweg 4, 6523 NJ Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83030, 5.89365
- Monument number
- 523040
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA "De Westerhelling" met HEKPIJLERS uit 1912 naar ontwerp van architect O. Leeuw (1866-1944). Het vrij sober uitgevoerde pand heeft de vrijwel symmetrische opzet van een blokvormig bakstenen villa met nieuw historiserende stijlinvloeden, zoals zuilen, balustrades, geblokte hoeklisenen en een kroonlijst. Meer eigentijds zijn de toegepaste venstertypes en de flankerende toren.
Het vrijstaande pand bevindt zich aan de rand van de bosrijke villawijk Kwakkenberg in het uiterste oosten van de gemeente Nijmegen nabij Berg en Dal. Een groot gedeelte van de Kwakkenberg kwam in 1915 binnen de gemeentegrenzen van Nijmegen. De eigenaar van deze gronden, J. van Houweninge, deed de straten (waarvan enkele vernoemd naar zijn dochters) over aan Nijmegen zodat hij de gronden kon verkopen voor villabouw. Sedertdien zijn op de Kwakkenberg veel villa's gebouwd naar ontwerp van bekende (Nijmeegse) architecten. Twee poorten aan de Sophiaweg geven toegang tot een gebogen oprijlaan die naar de voorgevel leidt. Eén poort is overhoeks geplaatst nabij de kruising met de Postweg.
Omschrijving
Blokvormige VILLA van twee bouwlagen en zolderverdieping op rechthoekig grondplan. Tegen de zijgevels van deze hoofdbouw bevinden zich éénlaags uitbouwen met plat en een achtzijdige toren met spits. Het DAK van de hoofdbouw bestaat uit een plat met vier schilden. De dakschilden hebben een ingeknikte dakvoet, zijn gedekt met shingles (oorspronkelijk leien) en wateren af via bakgoten op bewerkte klossen. In de schilden zijn eenvoudige houten dakkapellen met meerruits draairamen aangebracht. De hoeken van het plat worden gemarkeerd door bolpirons.
De bakstenen GEVELS met trasraam zijn in staand verband gemetseld en worden geleed door geblokte (hoek)lisenen. Met uitzondering van de achtergevel zijn de gevels onregelmatig ingedeeld. De gevelafsluiting aan de bovenzijde bestaat uit een eenvoudig geprofileerd fries en een bakgoot op bewerkte klossen. Het merendeel van de uitgespaarde gevelopeningen is rechthoekig van vorm en wordt afgesloten door strekken. De toegepaste vensters variëren sterk qua formaat en type: enkelruits- en T-schuiframen met meerruits bovenlichten, openslaande ramen met tweedelig of meerruits bovenlicht in enkelvoudige en gekoppelde varianten. De tuin- en balkondeuren betreffen dubbele draaideuren met glas in de hoge bovenpanelen en tweedelige of meerruits bovenlichten. De (lek-)dorpels zijn uitgevoerd in hardsteen. Alle luiken zijn verwijderd.
De onregelmatig ingedeelde VOORGEVEL is vijf assen breed. In de middelste as zijn het ingangsportiek en een verdiepingsloggia ondergebracht. De entree bestaat uit een uitgebouwd asymmetrisch portiek met terrazzo-vloer, zitbankje en getoogde paneeldeur (glas met rooster in het bovenpaneel). Op postamenten geplaatste bolle zuilen ondersteunen het gedeeltelijk gebogen dak van het portiek. In de grote rechthoekige opening van de loggia zijn twee Ionische zuilen op postamenten geplaatst. Tussen de postamenten is een balustrade aangebracht. In de achterwand van de loggia bevindt zich een groot getoogd trappenhuisvenster met glas-in-lood. Aan de linkerzijde is tussen de vier verschillende vensters een fraai gebeeldhouwde gedenksteen ingemetseld met het opschrift: "DE / WESTERHELLING / 1912". Aan de rechterzijde bevinden zich drie verschillende vensters en een dubbele tuindeur.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft een éénlaags uitbouw met twee vensters en een dubbele tuindeur. Het balkon is afgezet met een balustrade waarop vazen. De verdieping bezit een dubbele balkondeur en twee vensters. Op de uitbouw sluit een achtzijdige toren aan die voor een klein gedeelte in de hoofdbouw is gebouwd. De toren heeft in de eerste en tweede bouwlaag rechthoekige vensters (schuif- en draairamen met meerruits bovenlichten) en een balkondeur. De derde bouwlaag van de toren heeft wit gepleisterde rechthoekige spaarvelden waarin getoogde achtruits draairamen en een ovaal raam met geprofileerde omlijsting. De gedrukte lantaarn steekt boven de hoofdbouw uit en bestaat uit een beschoten borstwering en acht hoekstijlen die een ingezwenkte spits ondersteunen. De spits wordt bekroond door een smeedijzeren kruis. De LINKER ZIJGEVEL heeft in het verlengde van de keuken een éénlaags uitbouw met plat, twee vensters en een hoekportiek met dienstingang. De achterliggende eetkamer heeft eveneens een uitbouw met kleine glas-in-loodramen, een deur, een balkon met overstek op klossen en balkonhek met gezaagde platte balusters. Het balkon is bereikbaar via een dubbele deur onder bovenlicht. Rechts hiervan heeft de verdieping drie verschillende vensters.
De symmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL heeft gelijkvloers in het midden een loggia met twee Dorische zuilen op postamenten en balustrades aan weerszijden. In de loggia bevinden zich een terrazzovloer en een dubbele tuindeur tussen twee zijramen. De bovenlichten hiervan zijn voorzien van gekleurd glas-in-lood. De zuilen dragen twee kraagstenen die een gebogen balkon ondersteunen. Het balkon is afgezet met een sierlijk smeedijzeren hek. De dubbele balkondeur wordt aan weerszijden geflankeerd door een smal venster. Links en rechts van deze middenpartij bevindt zich op de begane grond een houten erker op gemetselde plint, en op de verdieping een rechthoekig venster met openslaande ramen en achtruits bovenlicht.
De driebeukige RUIMTELIJKE INDELING bestaat in hoofdlijnen uit een vestibule en hal annex trappenhuis in de middenbeuk; biljardkamer, tuinkamer en tussenvertrek in de rechterbeuk; dienstvertrekken en eetkamer in de linker beuk. De verdieping is niet bekeken. In het pand is een groot aantal INTERIEURELEMENTEN bewaard gebleven, zoals parketvloeren en paneeldeuren; een lambrizering met panelen en balklagen in de biljardkamer en de hal; een wit en rood geaderde zwart marmeren schoorsteenmantel waarin twee figuratieve tegeltableaus (Vermeer) in de hal; een bordestrap met bewerkte leuning (motief: gestileerde bloemstengel) en trappenhuisvenster met gekleurd glas-in-lood (geometrische patronen met fruitschaal); een uitgebouwde haardnis in de eetkamer; een stucplafond met midden- en hoekstukken in de tuinkamer; wit marmeren vloer, lambrizering en gestuct korfboogvormig cassetteplafond in de vestibule. De bakstenen HEKPIJLERS van de poorten aan de Sophiaweg zijn in staand verband gemetseld en hebben een kruisvormig grondplan. De geprofileerde afdekplaten worden bekroond door bollen en zijn aan de voorzijde voorzien van het opschrift: "DE WESTER / HELLING.". De poort nabij de Postweg heeft nog een smeedijzeren dubbel draaihek. De overige hekwerken van de erfscheiding zijn vernieuwd.
Waardering
VILLA "De Westerhelling" met HEKPIJLERS uit 1912.
- Van architectuurhistorische waarde als typologisch goed voorbeeld van een blokvormige bakstenen villa met nieuw historiserende stijlinvloeden naar ontwerp van de Nijmeegse architect O. Leeuw. De hoofdvorm, de gevel- en interieurindeling zijn gaaf bewaard gebleven. De detaillering is op enkele onderdelen gewijzigd. Opmerkelijk is de flankerende toren met spits. Voorts is een groot aantal bijzondere interieurelementen behouden.
- Van stedenbouwkundige waarde als markant gesitueerd onderdeel van de bosrijke villawijk Kwakkenberg. Villa "De Westerhelling" markeert het begin van de aanleg van een villawijk op de Kwakkenberg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA "De Westerhelling" with GATE PILLARS from 1912 designed by architect O. Leeuw (1866-1944). The freely executed building has the virtually symmetrical layout of a block-shaped brick villa with new historicist style influences, such as columns, balustrades, rusticated corner pilasters and a cornice. More contemporary are the applied window types and the flanking tower.
The detached building is situated at the edge of the wooded villa district Kwakkenberg in the far east of the municipality of Nijmegen near Berg en Dal. A large part of the Kwakkenberg came within the municipal boundaries of Nijmegen in 1915. The owner of these lands, J. van Houweninge, transferred the streets (some of which named after his daughters) to Nijmegen so that he could sell the lands for villa construction. Since then, many villas have been built on the Kwakkenberg designed by well-known (Nijmegen) architects. Two gates on the Sophiaweg provide access to a curved drive that leads to the front facade. One gate is placed obliquely near the intersection with the Postweg.
Description
Block-shaped VILLA of two storeys and an attic storey on a rectangular ground plan. Against the side facades of this main building are single-storey extensions with flat roofs and an octagonal tower with a spire. The ROOF of the main building consists of a flat roof with four hipped roofs. The hipped roofs have an indented eaves line, are covered with shingles (originally slates) and drain via gutters on worked brackets. Simple wooden roof dormers with multi-pane casement windows have been installed in the hips. The corners of the flat roof are marked by gilded finials.
The brick FACADES with light mortar joints are laid in stretcher bond and are articulated by rusticated corner pilasters. With the exception of the rear facade, the facades are irregularly arranged. The facade termination at the top consists of a simply profiled frieze and a gutter on worked brackets. Most of the recessed facade openings are rectangular in form and are closed by stone cills. The applied windows vary greatly in size and type: single-pane and T-sash windows with multi-pane fanlights, casement windows with two-part or multi-pane fanlight in single and coupled variants. The garden and balcony doors are double casement doors with glass in the high upper panels and two-part or multi-pane fanlights. The (leaking) sills are executed in hard stone. All shutters have been removed.
The irregularly arranged FRONT FACADE is five bays wide. In the central bay are the entrance porch and a storey loggia. The entrance consists of a projecting asymmetrical porch with terrazzo floor, small bench and arched panel door (glass with grille in the upper panel). Convex columns placed on pedestals support the partially arched roof of the porch. Two Ionic columns on pedestals are placed in the large rectangular opening of the loggia. A balustrade is placed between the pedestals. In the rear wall of the loggia is a large arched stairwell window with leaded glass. On the left side, between the four different windows, a finely sculptured commemorative stone is set in with the inscription: "DE / WESTERHELLING / 1912". On the right side are three different windows and a double garden door.
The RIGHT SIDE FACADE has a single-storey extension with two windows and a double garden door. The balcony is edged with a balustrade on which stand urns. The upper storey has a double balcony door and two windows. An octagonal tower adjoins the extension, which is partly built into the main building. The tower has rectangular windows (sash and casement windows with multi-pane fanlights) and a balcony door in the first and second storeys. The third storey of the tower has white plastered rectangular spandrels in which are arched eight-pane casement windows and an oval window with profiled frame. The compressed lantern projects above the main building and consists of a sheeted parapet and eight corner posts that support an angled spire. The spire is crowned by a wrought-iron cross. The LEFT SIDE FACADE has, in line with the kitchen, a single-storey extension with flat roof, two windows and a corner porch with service entrance. The dining room behind also has an extension with small leaded-glass windows, a door, a balcony with overhang on brackets and balcony rail with sawn flat balusters. The balcony is accessible via a double door under a fanlight. To the right of this, the upper storey has three different windows.
The symmetrically arranged REAR FACADE has at ground level in the centre a loggia with two Doric columns on pedestals and balustrades on either side. In the loggia are a terrazzo floor and a double garden door between two side windows. The fanlights of these are provided with coloured leaded glass. The columns bear two corbels that support a curved balcony. The balcony is edged with an ornamental wrought-iron rail. The double balcony door is flanked on either side by a narrow window. To the left and right of this central section is, on the ground floor, a wooden bay window on a masonry plinth, and on the upper storey a rectangular window with casement windows and an eight-pane fanlight.
The three-aisle SPATIAL LAYOUT consists essentially of a vestibule and hall together with stairwell in the central aisle; billiard room, garden room and intermediate room in the right aisle; service rooms and dining room in the left aisle. The upper storey was not inspected. A large number of INTERIOR ELEMENTS have been preserved in the building, such as parquet floors and panel doors; wainscoting with panels and beam ends in the billiard room and the hall; a white and red veined black marble fireplace mantel in which are two figurative tile pictures (Vermeer) in the hall; a turn staircase with worked handrail (motif: stylized flower stem) and stairwell window with coloured leaded glass (geometric patterns with fruit bowl); a built-out fireplace in the dining room; a stucco ceiling with central and corner pieces in the garden room; white marble floor, wainscoting and stuccoed basket-arch coffered ceiling in the vestibule. The brick GATE PILLARS of the gates on the Sophiaweg are laid in stretcher bond and have a cross-shaped ground plan. The profiled capping plates are crowned by spheres and are provided on the front with the inscription: "DE WESTER / HELLING.". The gate near the Postweg still has a wrought-iron double casement gate. The remaining fencing of the property boundary has been renewed.
Valuation
VILLA "De Westerhelling" with GATE PILLARS from 1912.
- Of architectural-historical value as a typologically good example of a block-shaped brick villa with new historicist style influences designed by Nijmegen architect O. Leeuw. The main form, the facade and interior layout have been well preserved. The detailing has been modified in some components. Remarkable is the flanking tower with spire. Furthermore, a large number of special interior elements have been retained.
- Of townscape value as a markedly situated component of the wooded villa district Kwakkenberg. Villa "De Westerhelling" marks the beginning of the development of a villa district on the Kwakkenberg.
Nearby in the register
- Archeologie, Kleine Kopse Hof NijmegenArcheologieunder 1 mi
- Berg en Eik/ Huize Marie-LouiseWoonhuisunder 1 mi
- Berg en Eik/ Huize Marie-LouiseOnderdeel woningen e.d.under 1 mi
- Berg en Eik/ Huize Marie-LouiseTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.