Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Berg en Dalseweg 253
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1910 - 1911
- Address
- Berg en Dalseweg 253, 6522 BL Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83592, 5.88622
- Monument number
- 523010
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het dubbel HERENHUIS met HEKWERKEN is gebouwd in 1910-1911 door de Nijmeegse architecten J. Knoops Jr. en Joh. Knoops Jrzn. in een stijl die invloeden vertoont van de Engelse Landhuisstijl (bouwmassa, kapvormen) en de Art Deco (interieur). De herenhuizen vallen op door de markante hoofdvorm, het bijzondere materiaalgebruik en de voor 1910 opmerkelijk moderne detaillering van ex- en interieur.
De herenhuizen zijn gelegen aan de noordoostelijke zijde van de Berg en Dalseweg op de hoek van de Broerweg. De voorgevels zijn gericht op de Berg en Dalseweg, terwijl de hoek wordt geaccentueerd door middel van een grote halfcirkelvormige erker met balkon. De huizen liggen hoger dan het straatniveau en hebben een voortuin die van het trottoir wordt afgeschermd door een smeedijzeren hek op een gemetselde voetmuur, waarvan bij nr. 255 enkel de voetmuur en het toegangshek zijn behouden. Nr. 255 heeft rechts een later bijgebouwde garage die niet onder rijksbescherming valt.
Omschrijving
De HERENHUIZEN hebben een t.o.v. elkaar gespiegelde plattegrond. Samen hebben ze een grondplan dat is opgebouwd uit drie in de lengte naast elkaar gelegen rechthoeken, waarbij de middelste en tevens breedste rechthoek wat naar achteren is geschoven zodat ze aan de voorzijde in- en aan de achterzijde uitspringt. In de middelste rechthoek zijn de dienst- en verkeersvertrekken van de twee huizen gelegen. In de flankerende rechthoeken bevinden zich de kamers en suite. Het rechter herenhuis (nr. 255) heeft hieraan grenzend een serre op een halfcirkelvormig grondplan. Aan de achterzijde bevindt zich een rechthoekige uitbouw met de bijkeukens van beide huizen.
Het dak bestaat drie elkaar snijdende zadeldaken, één zadeldak met de nok evenwijdig aan de voorgevel en twee haakse zadeldaken boven de suites. Tussen de zadeldaken, waarvan de grote overstekken rusten op zandstenen pijlers en consoles, bevindt zich boven het terug gelegen middendeel van het blok een even hoge steekkap, zodat het pand zeven topgevels telt. De topgevels hebben bewerkte windveren. Het dak is gedekt met bitumineuze shingles en voorzien van één schoorsteen in het midden en twee lange in het rechter dakschild. De lange schoorstenen van het linker pand zijn verwijderd. In het voorschild bevinden zich rechts twee later aangebrachte dakvensters. Aan de achterzijde heeft het middendeel een plat dak met een opbouw, die eveneens van een plat dak is voorzien.
Het pand heeft een kelder en drie bouwlagen, waarvan de tweede en de derde zich grotendeels in de kappen bevinden.
De huizen zijn opgetrokken uit rode baksteen, gemetseld in kruisverband. Het trasraam wordt afgesloten met een rollaag van groen geglazuurde stenen. Vanaf de bovendorpels van de vensters van de eerste bouwlaag zijn de huizen gepleisterd, waarbij tegen de voorgevel van nr. 253 later detonerende aluminium delen zijn bevestigd. Deuren en vensters worden aan de bovenzijde afgesloten met ijzeren lateien. De meeste vensters zijn meerdelig en hebben twee-, drie- of vierdelige kozijnen met veelruits ramen en bovenlichten. In de punten van de topgevels bevinden zich kleinere vensters. Bij nr. 253 is bij een gedeelte van de ramen de roedenverdeling verwijderd. De vensters hebben zandstenen lekdorpels. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL van het blok heeft in het terug gelegen gedeelte in het midden in de eerste en de tweede bouwlaag twee vensters met kruiskozijnen. In de topgevel bevinden zich twee zolderramen. De vensters van de eerste bouwlaag worden aan weerszijden geflankeerd door de voordeuren, paneeldeuren met een vierkant 9-ruits raam in een kozijn met hardstenen neuten en dorpel. De deuren bevinden zich onder het overstek van de uitkragende topgevels boven de vooruitspringende delen. Deze buitenste topgevels worden aan de onderzijde afgesloten met een ijzeren latei die rust op twee consoles en twee pijlers van roze zandsteen. Onder de overstekken en in de topgevels bevinden zich grote vensters met resp. vier- en driedelige kozijnen en veelruits ramen en bovenlichten. Daarnaast bevinden zich in de eerste bouwlaag tevens smalle vensters in de zijgevels van de vooruitspringende delen, die in combinatie met de grote vensters aan de voorzijde een soort erker vormen. Het hoogteverschil met de straat wordt overbrugd door trapsgewijs oplopende ommuurde terrassen en trappen. De trappen hebben hardstenen treden en koperen leuningen. De terrassen hebben muurtjes met zandstenen afdekplaten en de bordessen zijn voorzien van terrazzovloeren in roze en witgrijs. De LINKER ZIJGEVEL is afgezien van het smalle venster uiterst rechts en het zoldervenster in de geveltop blind uitgevoerd.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft in het midden een grote halfcirkelvormige serre, die is opgebouwd uit een stenen borstwering en een houten stijl- en regelwerk met tien 6-ruits ramen met 4-ruits bovenlichten en een lekdorpel van groen geglazuurde stenen. De serre heeft in het midden een dubbele veelruits tuindeur met 8-ruits bovenlicht, die toegankelijk is via een trap met drie hardstenen treden. In de eerste bouwlaag bevindt zich verder uiterst links een smal venster met veelruits raam en bovenlicht. In de tweede bouwlaag bevindt zich op de serre, die wordt afgesloten met een dubbele houten lijst, een balkon met een houten balustrade en twee enkele 8-ruits balkondeuren. De geveltop is voorzien van twee smalle zoldervensters. De nagenoeg symmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL heeft een tweelaags vooruitspringend middendeel met plat dak, waarop zich nog een kleiner rechthoekig bouwvolume met twee venster en een plat dak bevindt. De bouwvolumes met de platte daken worden afgesloten met een houten daklijst. Tegen het middendeel staat een éénlaags rechthoekige aanbouw in schoon metselwerk. De aanbouw heeft twee balkons, gescheiden door een witgepleisterde muur en een gemetselde opengewerkte borstwering, resp. afgesloten met een ezelsrug en een rollaag van groen geglazuurde stenen. Het middendeel heeft in de eerste en tweede bouwlaag vensters met kruiskozijnen, voorzien van 4-ruits ramen en bovenlichten en balkondeuren. In de uitbouw bevinden zich aan weerszijden achterdeuren en hoog geplaatste vensters met 2- en 6-ruits ramen. De terug gelegen delen links en rechts zijn voorzien van topgevels. De linker topgevel (nr. 255) loopt verder door en vormt zo een overstek, dat rust op een zandstenen pijler. Bij nr. 253 is dit alleen aan de voorzijde het geval. In de eerste bouwlaag bevinden zich dubbele veelruits tuindeuren met veelruits zij- en bovenlichten. In de tweede bouwlaag bevinden zich grote vensters met meerdelige kozijnen en veelruits ramen en bovenlichten. De geveltoppen hebben smalle zoldervensters. De vensters in de eerste bouwlaag en de tuindeuren van nr. 255 zijn voorzien van luiken. Het INTERIEUR is vrij gaaf bewaard gebleven. De indeling van beide panden is nog grotendeels bewaard gebleven. Beide panden hebben oorspronkelijke interieurelementen zoals de vestibule en hal met vloeren van wit en plinten van roze geaderd marmer (bij 253 ook roze lambriseringlijsten in de hal en bruine en witte tegels in de vestibule). In de hal bevindt zich ook de driearmige bordestrap, waarvan bij nr. 253 de houten leuning met geometrische motieven en bij nr. 255 het daklicht met gekleurd glas-in-lood bewaard is gebleven; De kamers en suite met stucplafonds met geometrische motieven, schuifdeuren, wandkasten, en twee schouwen van resp. roze en grijs geaderd marmer bij nr. 253 en één van wit, roze en grijs geaderd marmer in de serre van nr. 255; vloeren met visgraatparket in nr. 255; Paneeldeuren met negen ruitjes in een vlakke omlijsting met vlakke houten kroonlijst en deels op marmeren neuten, waarbij een deel van de binnendeuren van nr. 253 later van een vlakke betimmering is voorzien.
De voortuin wordt van het trottoir afgescheiden door een smeedijzeren hek op een gemetselde voetmuur, waarvan bij nr. 255 enkel de voetmuur en het toegangshek bewaarde zijn gebleven.
Waardering
Dubbel HERENHUIS met HEKWERKEN gebouwd in 1910-1911 naar ontwerp van J. Knoops Jr. en Joh. Knoops Jrzn.
- Van architectuurhistorische waarde als een goed en gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een dubbel herenhuis in een stijl die invloeden vertoont van de Engelse Landhuisstijl en de Art Deco met esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals een markante en bijzondere hoofdvorm, het bijzondere en rijke materiaalgebruik en de voor 1910 opmerkelijk moderne detaillering.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante situering en hoge ligging op de hoek van de Berg en Dalseweg en de Broerweg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The double TOWNHOUSE with IRONWORK was built in 1910-1911 by the Nijmegen architects J. Knoops Jr. and Joh. Knoops Jrzn. in a style showing influences from the English Country House style (building mass, roof forms) and Art Deco (interior). The townhouses stand out because of the striking main form, the exceptional use of materials and the remarkably modern detailing of exterior and interior for 1910.
The townhouses are situated on the northeastern side of the Berg en Dalseweg at the corner of the Broerweg. The front facades face the Berg en Dalseweg, while the corner is accentuated by means of a large semicircular bay window with balcony. The houses stand higher than street level and have a front garden that is screened from the pavement by wrought-iron railings on a masonry base wall, of which at no. 255 only the base wall and access gate have been preserved. No. 255 has a garage attached on the right side which is not under national monument protection.
Description
The TOWNHOUSES have floor plans that mirror each other. Together they have a ground plan made up of three rectangles arranged lengthwise side by side, with the middle and also widest rectangle set back somewhat so that it projects forward at the front and projects back at the rear. In the middle rectangle are located the service and circulation spaces of the two houses. In the flanking rectangles are located the interconnected rooms. The right townhouse (no. 255) has adjoining it a conservatory with a semicircular ground plan. At the rear there is a rectangular extension with the sculleries of both houses.
The roof consists of three intersecting gabled roofs, one gabled roof with the ridge parallel to the front facade and two perpendicular gabled roofs above the suites. Between the gabled roofs, whose large overhangs rest on sandstone piers and consoles, there is above the recessed middle section of the block an equally high half-hipped roof, so that the building has seven gable ends. The gable ends have worked wind braces. The roof is covered with bituminous shingles and provided with one chimney in the middle and two tall ones in the right roof slope. The tall chimneys of the left building have been removed. In the front roof slope there are two roof windows added later on the right. At the rear the middle section has a flat roof with a projection, which is also provided with a flat roof.
The building has a basement and three storeys, of which the second and third are largely contained within the roof spaces.
The houses are built of red brick, laid in bond. The base course is closed off with a course of green glazed tiles. From the upper sills of the windows of the first storey the houses are plastered, with later attached aluminium sections that clash against the front facade of no. 253. Doors and windows are closed at the top with iron lintels. Most windows are multi-part and have two-, three- or four-part frames with multi-paned sashes and fanlights. In the gable end peaks are smaller windows. At no. 253, the glazing bars have been removed from a section of the windows. The windows have sandstone drip mouldings. The symmetrically arranged FRONT FACADE of the block has in the recessed section in the middle in the first and second storey two windows with cross windows. In the gable end are two attic windows. The windows of the first storey are flanked on either side by the front doors, panelled doors with a square 9-paned sash in a frame with hardstone reveals and sill. The doors are situated beneath the overhang of the projecting gable ends above the projecting sections. These outer gable ends are closed at the bottom with an iron lintel that rests on two consoles and two pink sandstone piers. Under the overhangs and in the gable ends are large windows with respectively four- and three-part frames and multi-paned sashes and fanlights. Adjacent to these in the first storey are also narrow windows in the side facades of the projecting sections, which together with the large windows at the front form a kind of bay window. The height difference with the street is bridged by terraces rising in steps and stairs. The stairs have hardstone treads and copper railings. The terraces have walls with sandstone coping and the landings are provided with terrazzo floors in pink and white-grey. The LEFT SIDE FACADE, apart from the narrow window at the far right and the attic window in the gable peak, is executed blind.
The RIGHT SIDE FACADE has in the middle a large semicircular conservatory, which is built up from a masonry plinth and a timber frame with ten 6-paned windows with 4-paned fanlights and a drip moulding of green glazed tiles. The conservatory has in the middle a double multi-paned garden door with 8-paned fanlight, which is accessible via a flight of three hardstone steps. In the first storey there is further at the far left a narrow window with multi-paned sash and fanlight. In the second storey on the conservatory, which is closed off with a double wooden moulding, is a balcony with a wooden balustrade and two single 8-paned balcony doors. The gable peak is provided with two narrow attic windows. The nearly symmetrically arranged REAR FACADE has a two-storey projecting central section with flat roof, on which there is a smaller rectangular building volume with two windows and a flat roof. The building volumes with the flat roofs are closed off with a wooden eaves moulding. Against the central section stands a single-storey rectangular extension in facing brickwork. The extension has two balconies, separated by a whitewashed wall and a masonry open balustrade, closed off respectively with a saddle back and a course of green glazed tiles. The central section has in the first and second storey windows with cross windows, provided with 4-paned sashes and fanlights and balcony doors. In the extension are on either side rear doors and high-set windows with 2- and 6-paned sashes. The recessed sections left and right are provided with gable ends. The left gable end (no. 255) continues further and thus forms an overhang, which rests on a sandstone pier. At no. 253 this is only the case on the front. In the first storey are double multi-paned garden doors with multi-paned side windows and fanlights. In the second storey are large windows with multi-part frames and multi-paned sashes and fanlights. The gable peaks have narrow attic windows. The windows in the first storey and the garden doors of no. 255 are provided with shutters. The INTERIOR has remained fairly intact. The layout of both buildings is still largely preserved. Both buildings have original interior elements such as the vestibule and hall with floors of white and skirting boards of pink veined marble (at 253 also pink marble wainscoting panels in the hall and brown and white tiles in the vestibule). In the hall is also the three-armed staircase, of which at no. 253 the wooden banister with geometric motifs and at no. 255 the roof light with coloured leaded glass have been preserved; The interconnected rooms with stucco ceilings with geometric motifs, sliding doors, built-in wardrobes, and two fireplaces of respectively pink and grey veined marble at no. 253 and one of white, pink and grey veined marble in the conservatory of no. 255; floors with herringbone parquet in no. 255; Panelled doors with nine panes in a flat surround with flat wooden cornice and partly on marble reveals, with a part of the interior doors of no. 253 later provided with flat boarding.
The front garden is separated from the pavement by wrought-iron railings on a masonry base wall, of which at no. 255 only the base wall and access gate have been preserved.
Valuation
Double TOWNHOUSE with IRONWORK built in 1910-1911 to the design of J. Knoops Jr. and Joh. Knoops Jrzn.
- Of architectural-historical value as a good and intact example in exterior and interior of a double townhouse in a style showing influences from the English Country House style and Art Deco with aesthetic qualities in the design such as a striking and exceptional main form, the exceptional and rich use of materials and the remarkably modern detailing for 1910.
- Of urban planning value because of the striking situation and prominent location at the corner of the Berg en Dalseweg and the Broerweg.
Nearby in the register
- Schoolgebouw, Elzenstraat 2Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Schildwachthuisje, Dommer van Poldersveldtweg bij 112Militair wachtgebouwunder 1 mi
- Prins HendrikkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 146Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.