Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Oranjesingel 65
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Oranjesingel 65, Locatie: Centrum, 6511 NR Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84263, 5.86761
- Monument number
- 523002
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Halfvrijstaand HERENHUIS met oorspronkelijk SMEEDIJZEREN HEKWERK rond de voortuin, gelegen aan de zuidzijde van de Oranjesingel. Het huis is gebouwd in 1907 naar ontwerp van de Nijmeegse architect W.J. Maurits in een overgangsstijl met onder meer invloeden van het rationalisme en de Art Nouveau. Dit laatste dan in de sobere strakke Nederlandse variant, de Nieuwe Kunst. Het pand is gelegen aan de oostzijde van de Oranjesingel temidden van gelijksoortige herenhuizen en is tegelijk gebouwd met het linker buurpand.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op rechthoekige grondslag en telt drie bouwlagen onder een plat dak. Ter plaatse van de voor- en een deel van de rechter zijgevel bevindt zich een schild, gedekt met leien in maasdekking. De gevel bevat speklagen, hoekblokken en andere details in zandsteen. Het pand is geheel onderkelderd.
De VOORGEVEL bevat links een risaliet met op de begane grond een driezijdige erker met schuifvensters en in het rechter zijvlak een deur die toegang geeft tot een terras, dat wordt omgeven door een smeedijzeren hekwerk. Het glas-in-lood in de bovenlichten is in 1997 aangebracht naar voorbeeld van het glas-in-lood in het linker buurpand (nr. 67). In het voorvlak bevinden zich twee kelderlichten. Het bovenste deel van de penanten is uitgevoerd in zandsteen. Deze penanten gaan over in de balustrade van het balkon boven de erker. Tussen de zandsteen kolommen bevinden zich hier smeedijzeren hekwerken. Het zandsteen, dat ook als latei boven de vensters is aangebracht, is gebeeldhouwd. Het balkon is toegankelijk via enkelruits schuifdeuren met een 3-ruits bovenlicht. Ter weerszijden bevinden zich enkelruits schuifvensters. Boven de vensters bevindt zich een zandstenen latei, boven het getoogde bovenlicht boven de deur een segmentboog met zandstenen aanzet- en sluitsteen. De risaliet eindigt in een topgevel met imitatie vakwerk. De geveltop kraag iets uit boven een zandstenen lijst op klossen. De gevel bevat hier een drielicht met enkelruits schuifvensters, omlijst door zandsteen. Onder de lijst heeft de gevel twee muurankers in Art Nouveau-stijl.
Rechts heeft de gevel op de begane grond twee enkelruits schuifvensters met halfrond bovenlicht en op de verdieping met getoogd 3-ruits bovenlicht. De vensters op de begane grond worden ontlast door een steens rondboog, op de verdieping met een steens segmentboog, beide met zandstenen aanzet- en sluitsteen. De gevel wordt afgesloten met een houten bakgoot op een uitkragende zandstenen lijst op klossen. Het dakvlak heeft hier een dakkapel met 2-ruits stolpraam.
De gevel heeft op de rechter hoek een overhoeks geplaatste risaliet die boven de gootlijn overgaat in een vierkant torentje, eindigend in een tentdak met leien in maasdekking en een zinken piron op de nok. De risaliet heeft op de begane grond een enkelruits schuifvenster met halfrond bovenlicht. Hierboven bevindt zich een zandstenen balkon met smeedijzeren balustrade. Het zandsteen is gebeeldhouwd. Het balkon is toegankelijk via een enkelruits deur met 3-ruits getoogd bovenlicht, ontlast door een steens segmentboog met zandstenen aanzet- en sluitsteen. Boven de sluitsteen heeft de gevel een muuranker in Art Nouveau-stijl. De tweede verdieping heeft een tweelicht in zandstenen kozijn met enkelruits draairamen. De gevels van het torentje worden beëindigd met een houten bakgoot op een uitkragende zandstenen lijst op klossen.
De ACHTERGEVEL bevat in het metselwerk dubbele speklagen van zwarte steen, vermoedelijk kalkzandsteen. De gevel heeft in het linker gedeelte op de begane grond twee en op de beide verdiepingen drie vensters, deels T-vensters, deels met 2-ruits stolpramen. Alle met 4-ruits bovenlichten en op de begane grond en de eerste verdieping ontlast met een halfsteens rollaag en daar overheen een steens segmentboog, op de tweede verdieping ontlast door een anderhalf steens strek. De begane grond heeft in dit geveldeel rechts een dichtgezette brede toegang, met daarin een smallere toegang met ongelijk ingedeelde 9-ruits deur en ongelijk ingedeeld 6-ruits bovenlicht, beide deels bezet met geel kathedraalglas. De deur is aangebracht bij de wijziging van het achterliggende interieur. Links naast de deur bevindne zich twee kelderlichten, waarvan de linker is gewijzigd.
Het rechter deel van de gevel bevat op de begane grond een grote pui met schuifdeuren bezet met glas-in-lood, die toegang geven tot het terras. Hierboven springt de gevel ver terug en heeft twee balkons met oorspronkelijke smeedijzeren balustrade en toegankelijk via dubbele enkelruits schuifdeuren met tweemaal gedeeld bovenlicht met 2-ruits vensters bezet met glas-in-lood.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat links op de begane grond de hoofdentree, bestaande uit een houten paneeldeur met glaspanelen achter siersmeedwerk. Rechts heeft de deur een zijlicht, boven de deur en het zijlicht een terugliggend drielicht. Vóór de kozijnstijlen tussen deur en zijlicht en tussen de drie bovenlichten bevinden zich zandstenen geornamenteerde zuiltjes. Het kalf, de onderdorpel van het zijlicht en de bovendorpel zijn eveneens uitgevoerd in zandsteen. Het kalf en de bovendorepl zijn geornamenteerd. Rechts van de entree bevinden zich twee vensters van ongelijke grootte; het linker heeft een 4-ruits onderraam en een 2-ruits bovenlicht, het rechter een enkelruits onderraam en een 3-ruits bovenlicht. Alle ramen zijn bezet met glas-in-lood waarin de kleuren zwart en rood vorkomen. De vensters worden ontlast door één doorgaande halfsteens rollaag met daarboven één steens segmentboog.
Het INTERIEUR is vermoedelijk in de periode 1920-1930 op de begane grond gewijzigd. Uit deze periode dateren de tegelvloer en de betegelde lambris in onder meer rood en zwart in de voorraadkamer op de begane grond. Het interieur bevat verder op de begane grond in de entree, de garderobe en het toilet een betegelde meerkleurige vloer en een betegeld lambris in zwart en blauwgroen. De traphal bevat een houten lambrizering, parket, een schouw met betegelde achterwand en een trap met gedraaide balusters die opgaat tot de bovenste verdieping. De vertrekken bevatten stucplafonds met vakverdeling in licht geprofileerde lijsten. De kamer rechts achter op de begane grond heeft een zoldering van moer- en kinderbinten met sleutelstukken onder de moerbinten. De kozijnen rondom een deel van de deuren hebben gesneden belegstukken.
De voortuin wordt omgeven door het oorspronkelijke smeedijzeren HEKWERK.
Waardering
Herenhuis met smeedijzeren hekwerk uit 1907 in een overgangsstijl met onder meer invloeden van het rationalisme en de sobere Nieuw Kunst naar ontwerp van W.J. Maurits.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloed door het rationalisme en de Art Nouveau. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de ornamentiek rond de entree en de interieuronderdelen. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villabebouwing langs de Groesbeekseweg, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare villatypen, welke samen met de oudere en later typen en stijlen goed de ontwikkeling van de villabouw weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de laag gelegen situering aan de Groesbeekseweg. De weg bezit hier nog een in vrij gave staat bewaard, zij het beperkt bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's langs de uitvalswegen van het 19de eeuwse Nijmegen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Semi-detached gentleman's house with original wrought iron fencing around the front garden, located on the south side of the Oranjesingel. The house was built in 1907 to the design of Nijmegen architect W.J. Maurits in a transitional style with influences including rationalism and Art Nouveau. The latter in the austere strict Dutch variant, the Nieuwe Kunst. The building is located on the east side of the Oranjesingel amongst similar gentleman's houses and was built at the same time as the adjacent left-hand neighbour.
Description
The brick building, laid in crossbond, is erected on a rectangular plan and comprises three storeys under a flat roof. At the location of the front and part of the right side facade there is a hipped roof covered with slates in Maastricht bond. The facade contains brick courses, corner blocks and other details in sandstone. The building is entirely cellared.
The FRONT FACADE contains on the left a projecting section (risaliet) with on the ground floor a three-sided bay window with sash windows and on the right side wall a door providing access to a terrace surrounded by wrought iron fencing. The leaded glass in the fanlights was installed in 1997 following the example of the leaded glass in the adjacent left-hand neighbour (no. 67). On the front section there are two cellar lights. The upper part of the mullions is executed in sandstone. These mullions transition into the balustrade of the balcony above the bay window. Between the sandstone columns there are wrought iron railings. The sandstone, also used as a lintel above the windows, is carved. The balcony is accessible via single-leaf sash doors with a 3-light fanlight. On either side there are single-leaf sash windows. Above the windows there is a sandstone lintel, above the arched fanlight above the door a segmental arch with sandstone springer and keystone. The projecting section ends in a gable with imitation half-timbering. The gable top projects slightly over a sandstone string course on brackets. The facade has here a three-light window with single-leaf sash windows, framed by sandstone. Below the string course the facade has two ornamental wall anchors in Art Nouveau style.
To the right the facade on the ground floor has two single-leaf sash windows with semi-circular fanlight and on the first floor with arched 3-light fanlight. The windows on the ground floor are relieved by a brick round arch, on the first floor with a brick segmental arch, both with sandstone springer and keystone. The facade is finished with a wooden gutter on a projecting sandstone string course on brackets. The roof section has here a roof dormer with 2-light vertical sliding window.
The facade has on the right corner an angled projecting section that above the gutter line transitions into a square tower, ending in a pavilion roof with slates in Maastricht bond and a zinc ornamental finial on the ridge. The projecting section has on the ground floor a single-leaf sash window with semi-circular fanlight. Above this is a sandstone balcony with wrought iron balustrade. The sandstone is carved. The balcony is accessible via a single-leaf door with 3-light arched fanlight, relieved by a brick segmental arch with sandstone springer and keystone. Above the keystone the facade has an ornamental wall anchor in Art Nouveau style. The second floor has a two-light window in sandstone frame with single-leaf casement windows. The facades of the tower are finished with a wooden gutter on a projecting sandstone string course on brackets.
The REAR FACADE contains in the brickwork double brick courses of black stone, presumably calcium silicate brick. The facade has in the left section on the ground floor two and on both upper floors three windows, partly T-windows, partly with 2-light vertical sliding windows. All with 4-light fanlights and on the ground floor and first floor relieved with a half-brick roller course and above it a brick segmental arch, on the second floor relieved by a one-and-a-half brick course. The ground floor has in this section on the right a closed wide opening, with in it a narrower opening with unevenly-divided 9-light door and unevenly-divided 6-light fanlight, both partly filled with yellow cathedral glass. The door was installed during the alteration of the interior behind it. To the left of the door are two cellar lights, of which the left has been altered.
The right section of the facade contains on the ground floor a large window wall with sliding doors filled with leaded glass, providing access to the terrace. Above this the facade steps back considerably and has two balconies with original wrought iron balustrade and accessible via double single-leaf sash doors with twice-divided fanlight with 2-light windows filled with leaded glass.
The RIGHT SIDE FACADE contains on the left on the ground floor the main entrance, consisting of a wooden panel door with glass panels behind decorative ironwork. To the right of the door is a side light, above the door and side light a recessed three-light window. In front of the frame mullions between door and side light and between the three fanlights are sandstone decorated small columns. The transom, the under-sill of the side light and the over-sill are also executed in sandstone. The transom and the over-sill are ornamented. To the right of the entrance are two windows of unequal size; the left has a 4-light lower sash and a 2-light fanlight, the right a single-leaf lower sash and a 3-light fanlight. All panes are filled with leaded glass in which the colours black and red appear. The windows are relieved by one continuous half-brick roller course with above it one brick segmental arch.
The INTERIOR was presumably altered on the ground floor in the period 1920-1930. From this period date the tiled floor and the tiled wainscot in amongst other colours red and black in the pantry on the ground floor. The interior further contains on the ground floor in the entrance, cloakroom and toilet a tiled multicoloured floor and tiled wainscot in black and blue-green. The stair hall contains a wooden wainscot, parquet, a fireplace with tiled back panel and a staircase with turned balusters rising to the upper floor. The rooms contain plaster ceilings with field division in lightly profiled mouldings. The room to the right rear on the ground floor has a ceiling of principal and secondary beams with keystones under the principal beams. The frames around part of the doors have carved brickwork details.
The front garden is surrounded by the original wrought iron FENCING.
Valuation
Gentleman's house with wrought iron fencing from 1907 in a transitional style with influences including rationalism and austere Nieuwe Kunst to the design of W.J. Maurits.
- Of architectural historical value as a good and relatively well-preserved example of a gentleman's house with ornaments influenced by rationalism and Art Nouveau. The building stands out for its high-quality aesthetic qualities, such as advanced material use and rich ornamental detail. Characteristic features include amongst others the ornaments around the entrance and interior components. There is ensemble value as part of the villa development along the Groesbeekseweg, within which the building belongs to the villa types common around 1900, which together with the older and later types and styles well demonstrate the development of villa construction.
- Of urban planning value through its low-lying location on the Groesbeekseweg. The road possesses here a relatively well-preserved, if limited stock of historic houses, which together with many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape.
- Of cultural historical value as a recognizable element from a social development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, which preferentially settled in substantial villas along the exit roads of 19th-century Nijmegen.
Nearby in the register
- Woonhuis, Oranjesingel 67Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oranjesingel 51Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Prins Bernhardstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oranjesingel 68Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.