Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kapelanie, Kerkplein 1
Sint Odiliënberg, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Kapelanie
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850
- Address
- Kerkplein 1, 6077 AA Sint Odiliënberg (Roerdalen 31) (and others)
- Place
- Sint Odiliënberg
- Municipality
- Roerdalen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.14812, 6.00007
- Monument number
- 522673
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
IGN France — GéoportailDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Carte de l'Etat-Major 1:40,000 (1820-1866)" (IGN France — Géoportail).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De GESCHAKELDE WONINGEN aan Kerkplein 1-3 te Sint Odiliënberg zijn gebouwd in negentiende-eeuws-traditionele stijl in de periode 1850-1855. De panden zijn ontworpen door Dr. P.J.H. Cuypers.
Kerkplein 1 heeft tot omstreeks 1960 dienst gedaan als kapelanie.
Kerkplein 3 heeft tot omstreeks 1930 - in 1939 werd aan het nabij gelegen Raadhuisplein een nieuw raadhuis, naar ontwerp van J. Franssen, in gebruik genomen - een functie gehad als gemeentehuis en veldwachterwoning. Bij dit laatste pand zijn eveneens een brandspuitlokaal voor de plaatselijke brandweer en arrestantencellen geplaatst. Deze zijn van bescherming uitgesloten aangezien de gaafheid door aanpassingen is aangetast.
Beide woningen liggen aan het Kerkplein te Sint Odiliënberg, dat van oudsher een centrumfunctie vervulde. Aan genoemd plein liggen een pastorie, een voormalige school die nu een museumfunctie vervult, een basiliek, een klooster, een notariswoning, diverse café's en winkels alsmede het voormalige raadhuis.
Omschrijving
De geschakelde panden Kerkplein 1-3 hebben een rechthoekige plattegrond, met aan de achtergevel twee uitbreidingen. De panden hebben een opstand van baksteen in kettingverband in twee bouwlagen. Kerkplein 1 kent knipvoegwerk in voor- en zijgevel, Kerkplein 3 alleen in de voorgevel. De panden worden afgedekt met een mansardedak, bedekt met muldenpannen. Onder het dak bevindt zich decoratief metselwerk dat op sommige plaatsen in verticale richting over de gevel uitloopt. Beide panden hebben een gepleisterde plint.
In de gevels van de woonhuizen bevinden zich in de eerste bouwlaag segmentboogvormige openingen voor deuren en vensters, terwijl alle gevelopeningen in de tweede bouwlaag rondboogvormig zijn. De gevelopeningen worden benadrukt door decoratieve banden van metselwerk. De vensters van Kerkplein 1 hebben houten kozijnen met een roedeverdeling en een geleed bovenlicht. De kozijnen van de vensters van Kerkplein 3 zijn van kunststof. Met uitzondering van de bovenlichten is de roedeverdeling gehandhaafd.
Alle vensters in de voor- en zijgevels hebben hardstenen dorpels. De dorpels van de vensters in de achtergevel zijn van baksteen. De entree van de panden is een dubbele houten deur met smeedijzeren inleg en geleed bovenlicht. Naast iedere deur, die bereikbaar is middels een drietal treden, bevindt zich aan beide zijden een lancetboogvormig venster.
De GEVELS hebben een symmetrische opbouw. In de FRONTGEVEL springt het middendeel vooruit en eindigt in een trapgevel. In de top van de trapgevel bevindt zich een decoratieve steen: een vierpas - een motief in gotisch Maaswerk. Het vooruitspringend middendeel wordt door drie lisenen in twee vlakken verdeeld. In ieder van deze gevelvlakken bevindt zich de entree. In de top van de trapgevel treffen we per pand een lancetvormig venster aan.
Links en rechts van het vooruitspringend middendeel heeft ieder pand een rechthoekig volume met een venster.
De ZIJGEVELS van beide panden zijn ná de Tweede Wereldoorlog in de tweede bouwlaag grondig hersteld. In de ZIJGEVEL van Kerkplein 1 in zowel in de eerste als tweede bouwlaag twee vensters. In dit gevelvlak bovendien siermetselwerk. In de ACHTERGEVEL bevinden zich in de eerste bouwlaag twee vensters. Onder de dakrand siermetselwerk aangebracht. In het dak zijn een dakkapel en een dakvenster toegevoegd. Achter de aanbouw bevindt zich de houten deur met geleed bovenlicht.
De ZIJGEVEL van Kerkplein 3 kent slechts twee vensters in de tweede bouwlaag. Bovendien ontbreekt in deze zijgevel het siermetselwerk. De ACHTERGEVEL is identiek aan Kerkplein 1, met uitzondering van de kunststofkozijnen en terwijl het dak twee dakvensters bevat.
De structuur van het INTERIEUR van Kerkplein 1 is nog zeer herkenbaar aanwezig. Noemenswaardige interieuronderdelen zijn o.a. de marmeren vloeren in gang en keuken, het authentieke houten trappenhuis, de tongewelven in de kelders en de authentieke deuren en deurposten.
De structuur van het INTERIEUR van Kerkplein 3 is nog in grote lijnen herkenbaar.
Waardering
De architectuur-historische waarden van Kerkplein 1-3 worden bepaald door het bijzonder belang van de panden voor de geschiedenis van de architectuur en wel als vroege exponenten binnen het oeuvre van Dr. P.J.H. Cuypers. De panden hebben grote esthetische kwaliteiten door de evenwichtige opbouw van de gevels en de aanwezige ornamentiek. De objecten bezitten cultuur-historische waarden als bijzondere uitdrukking van een ontwikkeling in de 19de eeuw om in kleine gemeenten een gecombineerde huisvesting van bestuur, ordehandhaving (veldwachter) en zielzorg (clerus) te verwezenlijken. De ensemblewaarden worden bepaald door de situering, de gecentreerde ligging aan het Kerkplein. De panden zijn typologisch zeldzaam. De panden zijn van algemeen belang vanwege de architectuur-historische en cultuur-historische waarden, de ensemblewaarden en de gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The TERRACED HOUSES at Kerkplein 1-3 in Sint Odiliënberg were built in nineteenth-century traditional style in the period 1850-1855. The properties were designed by Dr. P.J.H. Cuypers.
Kerkplein 1 served as a chaplaincy until around 1960.
Kerkplein 3 functioned as a municipal office and veldwachter's residence until around 1930 - in 1939 a new town hall, designed by J. Franssen, was opened at the nearby Raadhuisplein. At this latter property, a fire engine house for the local fire brigade and holding cells were also installed. These are excluded from protection as their integrity has been compromised by alterations.
Both houses are located at Kerkplein in Sint Odiliënberg, which has traditionally served a central function. At the said square are located a rectory, a former school which now serves a museum function, a basilica, a monastery, a notary's house, various cafés and shops as well as the former town hall.
Description
The terraced properties at Kerkplein 1-3 have a rectangular ground plan, with two extensions at the rear facade. The properties are built of brick in chain bonding in two storeys. Kerkplein 1 features tooth-pointing in front and side facades, Kerkplein 3 only in the front facade. The properties are covered with a mansard roof, tiled with Spanish tiles. Beneath the roof is decorative brickwork which in some places runs vertically across the facade. Both properties have a plastered plinth.
In the facades of the residences are segment-arched openings for doors and windows in the first storey, while all facade openings in the second storey are round-arched. The facade openings are emphasized by decorative bands of brickwork. The windows of Kerkplein 1 have wooden frames with glazing bars and articulated fanlights. The frames of the windows of Kerkplein 3 are of plastic. With the exception of the fanlights, the glazing bars have been retained.
All windows in the front and side facades have stone sills. The sills of the windows in the rear facade are of brick. The entrance to the properties is a double wooden door with wrought-iron inlay and articulated fanlight. Next to each door, which is accessible by means of three steps, is a lancet-arched window on both sides.
The FACADES have a symmetrical composition. In the FRONT FACADE the central section projects forward and terminates in a stepped gable. At the top of the stepped gable is a decorative stone: a quatrefoil - a motif in Gothic tracery. The projecting central section is divided into two planes by three pilaster strips. In each of these facade planes is the entrance. In the top of the stepped gable we find for each property a lancet-shaped window.
To the left and right of the projecting central section each property has a rectangular volume with a window.
The SIDE FACADES of both properties were thoroughly restored in the second storey after the Second World War. In the SIDE FACADE of Kerkplein 1 there are two windows in both the first and second storey. In this facade plane also decorative brickwork. In the REAR FACADE there are two windows in the first storey. Beneath the roof edge decorative brickwork has been added. In the roof a dormer window and a roof light have been added. Behind the extension is the wooden door with articulated fanlight.
The SIDE FACADE of Kerkplein 3 has only two windows in the second storey. Moreover, the decorative brickwork is absent in this side facade. The REAR FACADE is identical to Kerkplein 1, with the exception of the plastic frames and whereas the roof contains two roof lights.
The structure of the INTERIOR of Kerkplein 1 is still very recognizable. Notable interior components include amongst others the marble floors in the hall and kitchen, the authentic wooden staircase, the barrel vaults in the cellars and the authentic doors and door posts.
The structure of the INTERIOR of Kerkplein 3 is still largely recognizable.
Valuation
The architectural-historical values of Kerkplein 1-3 are determined by the exceptional importance of the properties for the history of architecture and indeed as early examples within the oeuvre of Dr. P.J.H. Cuypers. The properties have considerable aesthetic qualities through the balanced composition of the facades and the present ornamentation. The objects possess cultural-historical values as a particular expression of a nineteenth-century development to achieve combined housing of administration, law enforcement (veldwachter) and pastoral care (clergy) in small communities. The ensemble values are determined by the situation, the centered location at Kerkplein. The properties are typologically rare. The properties are of general importance on account of the architectural-historical and cultural-historical values, the ensemble values and the integrity.
Nearby in the register
- PastorieKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kloosterslot Priorij ThaborKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Kerkplein 15Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- KloosterschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.