Rijksmonumentenregister · Netherlands
Meelfabriek, Buitendijkstraat 2
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Meelfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Buitendijkstraat 2, 5211 ZZ 's-Hertogenbosch (and others)
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.69635, 5.29949
- Monument number
- 522444
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De voormalige MEELFABRIEK uit 1909 is gebouwd voor de heer H. Bruyelle, naar ontwerp van de architect F.C. de Beer in Traditioneel-Ambachtelijke stijl. Zij bevindt zich op de oostelijke punt van het bedrijfsterrein, dat is gelegen buiten het negentiende-eeuwse centrum van 's-Hertogenbosch en langs de Dieze, in de noordelijke uithoek van de wijk Het Zand, waar zich veel bedrijvigheid heeft gevestigd. Sinds 1948 maakt het fabrieksgebouw onderdeel uit van het mengvoederbedrijf Koudijs, dat in de loop der tijd sterk is uitgebreid, waarbij de insteekhaven langs de Dieze is gedempt.
De maalderij en het magazijn zijn nu in gebruik voor opslag, de wasserij wordt gebruikt als kantoorruimte en de silo's zijn buiten gebruik. Een tegeltableau uit 1950, dat zich in het trappenhuis van het belendende pand bevindt, verschaft informatie over omvang en aanzien van het oorspronkelijke complex.
Omschrijving.
De meelfabriek is op U-vormig grondplan gebouwd, met in de oksel het trappenhuis, uitlopend in de watertoren, die boven het gebouw uitsteekt. In later tijd is ook de binnenplaats bebouwd, waarmee het gebouw een vierkant grondplan heeft gekregen. In de bakstenen oostvleugel, die evenwijdig aan de Dieze is gelegen, waren het magazijn en de wasserij ondergebracht, in de bakstenen zuidvleugel bevond zich de maalderij, terwijl het betonnen silogedeelte de noordvleugel vormt. Alle vleugels alsmede de bebouwde binnenplaats hebben een plat dak. Zowel de oost- als de zuidvleugel telt vijf bouwlagen en is zeven traveeën lang en vier breed. De traveeën worden van elkaar gescheiden door lisenen. Elke travee omsluit op elke verdieping een gepaard venster onder dubbele segmentboog, gevuld met rechtgesloten ramen met roedenverdeling. Op de bovenste verdieping ontbreken evenwel de segmentbogen. Op de begane grond omvat elke travee een enkel rechtgesloten venster met ramen in roedenverdeling. De derde travee in de oostgevel is, evenals de tweede in de zuidgevel, op elke verdieping voorzien van laaddeuren. De houten vloeren in de oost- en zuidvleugel worden gedragen door ijzeren onderslagbalken, die op hun beurt rusten op ronde gietijzeren kolommen met licht geprofileerde kapitelen. De bovenverdieping kent evenwel houten standvinken, die de houten kapconstructie dragen. De noordvleugel, bestaande uit het betonnen silogedeelte, is van dezelfde hoogte als de twee andere vleugels en telt drie rijen van vier silokokers, die op de begane grond uitlopen in rechthoekige trechters. Twee van de drie rijen trechters zijn verwijderd. De bovenverdieping bestaat uit een grote ruimte, met in de vloer mangaten die toegang geven tot de silokokers. De zoldering wordt gedragen door betonnen kolommen, die een betonnen kapconstructie dragen. Het trappenhuis, uitlopend in de vierkante watertoren is opgetrokken uit baksteen en kent een betonnen trap en dito waterreservoir ten behoeve van de sprinklerinstallatie. De toren heeft een tentdak, belegd met verbeterde Hollandse pannen. In de noord- en zuidgevel is een drietal hoge, rechtgesloten vensters aangebracht, met ijzeren ramen in roedenverdeling. Daarboven is een rondvenster met ijzeren raam geplaatst. Een zelfde venster is in de andere gevels aangebracht. Langs het trappenhuis loopt een takelschacht, met luiken in elke vloer. In de ruimte onder het waterreservoir, is de bijhorende houten lier geplaatst.
Waardering.
De meelfabriek is van algemeen belang. Zij heeft cultuurhistorische waarde als illustratief voorbeeld van het voor de tijd moderne type meelfabriek, met de voor dit type kenmerkende ligging, omvang en vormgeving. Zij heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van sobere en doelmatige fabrieksarchitectuur en vanwege de plaats die het gebouw inneemt in het veelzijdig oeuvre van de architect F.C. de Beer. Het gebouw heeft bouwhistorische waarde vanwege de toegepaste materialen, met name de gietijzeren kolommen, de betonnen silo's en het betonnen waterreservoir. Het heeft ensemblewaarde vanwege de herkenbare functionele samenhang met de wijk en als beeldbepalend element hierin. Het is zeldzaam als voorbeeld van het eertijds gangbare type moderniserende meelfabriek en is bovendien gaaf behouden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The former FLOUR MILL from 1909 was built for Mr H. Bruyelle, designed by architect F.C. de Beer in Traditional-Craftsman style. It is situated on the eastern point of the business site, which is located outside the nineteenth-century centre of 's-Hertogenbosch and along the Dieze, in the northern corner of the Het Zand neighbourhood, where much industrial activity has settled. Since 1948 the factory building has been part of the animal feed business Koudijs, which has been substantially expanded over time, whereby the dock along the Dieze has been filled in.
The mill and warehouse are now used for storage, the laundry is used as office space and the silos are out of use. A tile tableau from 1950, which is located in the stairwell of the adjacent building, provides information about the size and appearance of the original complex.
Description.
The flour mill was built on a U-shaped ground plan, with the stairwell in the angle, leading up to the water tower, which projects above the building. At a later date the courtyard was also built on, giving the building a square ground plan. In the brick east wing, which runs parallel to the Dieze, the warehouse and laundry were housed, in the brick south wing was the mill, while the concrete silo section forms the north wing. All wings as well as the built-on courtyard have a flat roof. Both the east and south wing have five storeys and are seven bays long and four wide. The bays are separated from each other by pilasters. Each bay encloses on each floor a paired window under double segmental arch, filled with rectangular-frame windows with glazing bars. On the top storey, however, the segmental arches are absent. On the ground floor, each bay comprises a single rectangular-frame window with windows in glazing bars. The third bay in the east facade is, as is the second in the south facade, provided on each storey with loading doors. The wooden floors in the east and south wing are supported by iron bearing beams, which in turn rest on round cast-iron columns with slightly moulded capitals. The upper storey, however, has wooden corner posts, which support the wooden roof truss structure. The north wing, consisting of the concrete silo section, is of the same height as the two other wings and has three rows of four silo chambers, which on the ground floor lead into rectangular funnels. Two of the three rows of funnels have been removed. The upper storey consists of a large room, with in the floor manholes giving access to the silo chambers. The ceiling is supported by concrete columns, which support a concrete roof truss structure. The stairwell, leading up to the square water tower is built of brick and has a concrete stair and concrete water reservoir for the sprinkler installation. The tower has a hipped roof, covered with improved Dutch tiles. In the north and south facade, three high rectangular-frame windows are installed, with iron glazing bars. Above this a round window with iron frame has been placed. A similar window is installed in the other facades. Along the stairwell runs a hoist shaft, with shutters in each floor. In the space under the water reservoir, the associated wooden winch is installed.
Valuation.
The flour mill is of general interest. It has cultural-historical value as an illustrative example of the modern type of flour mill for its time, with the characteristic location, scale and design of this type. It has architectural-historical value as an example of sober and purposeful factory architecture and because of the place the building occupies in the versatile oeuvre of architect F.C. de Beer. The building has construction-historical value because of the materials used, in particular the cast-iron columns, the concrete silos and the concrete water reservoir. It has ensemble value because of its recognizable functional coherence with the neighbourhood and as a defining visual element within it. It is rare as an example of the formerly common type of modernizing flour mill and is moreover well preserved.
Nearby in the register
- Sigarenfabriek, Boschveldweg 473Industrieunder 1 mi
- Verkeersbrug, Verbinding Het Zand. 'S-HertogenboschBrugunder 1 mi
- Woonhuis, Oliemolensingel 1Woonhuisunder 1 mi
- Peilschaal, Brede Haven 's-HertogenboschWaterweg, werf en havenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.