Rijksmonumentenregister · Netherlands
Verkeersbrug, Verbinding Het Zand. 'S-Hertogenbosch
'S-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1902
- Address
- Verbinding Het Zand. 'S-Hertogenbosch
- Place
- 'S-Hertogenbosch
- Municipality
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.69416, 5.29939
- Monument number
- 522443
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Gelijkarmige stalen DRAAIBRUG op stenen onderbouw met vakwerkhoofdliggers aan weerszijden van de rijvloer, tussen 1900 en 1902 gebouwd in opdracht van de Tramwegmaatschappij Sint-Oedenrode - 's-Hertogenbosch door het Helmondse bedrijf Begemann naar ontwerp van P.H.A. van Wamel (Rijkswaterstaat).
Het object vormt een verbinding tussen de historische binnenstad en de eerste stadsuitbreiding buiten de wallen, de wijk Het Zand. De brug is markant gesitueerd aan de noordzijde van de stad in nabijheid van de "kop van de haven" en vervult als verkeersbrug een functie in de ontsluiting van de binnenstad. Het geheel is in grote lijnen behouden gebleven. Enkele elementen zijn verwijderd als gevolg van oorlogsschade (1944) en provisorisch hersteld. Verwijderde delen: gietijzeren en hardstenen balustrade (gedeeltelijk), gietijzeren lantarenpalen, remwerk. Het brugdek is na 1944 vernieuwd. In 1994 is de brug gerestaureerd, met herstel van: landhoofden, bewegingsmechanisme, remwerk, draaipunt, liggers, brugdek (vernieuwd) en de staalconstructies (geconserveerd).
De restanten van de hardstenen en gietijzeren balustrade werden hierbij verwijderd en vervangen door een eenvoudig ijzeren hekwerk met rondstaven.
Omschrijving.
De brug bestaat uit samengestelde, geklonken vakwerkprofielen in gewalst staal op een natuur- en bakstenen onderbouw. De landhoofden en het ovale draaipunt hebben in kruisverband gemetselde wanden van machinale baksteen en zijn deels verlevendigd met gerusticeerde hardstenen blokken. In het muurwerk van het zuidwestelijke landhoofd is een hardstenen gedenksteen ingemetseld die de overdracht van de brug aan de gemeente 's-Hertogenbosch in 1902 gedenkt. De geklonken vakwerkhoofdliggers zijn naar boven en beneden toe iets gebogen en uitgevoerd als een soort lensliggers. Het vakwerk bestaat uit verticalen, diagonalen en tegendiagonalen.
Het centrale gedeelte van de liggers is met verticalen dichtgezet. Het brugdek is licht bollend uitgevoerd.
Waardering.
De brug is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van het stoomtram-tijdperk van Brabant en is een van de laatst overgebleven elementen hiervan.
De combinatie van een draaibrug met vakwerklensliggers is typologisch van belang. De brug heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van civiele techniek rond de eeuwwisseling, uitgevoerd door de firma Begemann te Helmond. De brug is van belang vanwege de zeldzaamheid van stalen draaibruggen uit het begin van deze eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Equal-armed steel ROTATING BRIDGE on a stone substructure with lattice main girders on either side of the roadway, built between 1900 and 1902 on behalf of the Tramway Company Sint-Oedenrode - 's-Hertogenbosch by the Helmond company Begemann according to a design by P.H.A. van Wamel (Rijkswaterstaat).
The object forms a connection between the historic city centre and the first urban expansion outside the ramparts, the district Het Zand. The bridge is prominently situated on the north side of the city in the vicinity of the "head of the harbour" and functions as a traffic bridge in the accessibility of the city centre. The whole has remained largely intact. Some elements have been removed as a result of wartime damage (1944) and provisionally restored. Removed parts: cast-iron and stone balustrade (partial), cast-iron lamp posts, braking mechanism. The bridge deck was renewed after 1944. In 1994 the bridge was restored, with repair of: abutments, operating mechanism, braking mechanism, pivot point, girders, bridge deck (renewed) and the steel structures (conserved).
The remains of the stone and cast-iron balustrade were removed at this time and replaced by a simple iron railing with round bars.
Description.
The bridge consists of composite, riveted lattice profiles in rolled steel on a natural stone and brick substructure. The abutments and the oval pivot point have walls laid in cross-bond of machine-made brick and are partly enlivened with rusticated stone blocks. In the masonry of the south-western abutment is set a stone memorial tablet commemorating the transfer of the bridge to the municipality of 's-Hertogenbosch in 1902. The riveted lattice main girders are slightly curved upward and downward and executed as a type of lens girders. The lattice consists of verticals, diagonals and counter-diagonals.
The central section of the girders is filled with verticals. The bridge deck is executed with a slight camber.
Valuation.
The bridge is of general interest. The object has cultural-historical value as a special expression of Brabant's steam tram era and is one of the last remaining elements thereof.
The combination of a rotating bridge with lattice lens girders is of typological importance. The bridge has architectural-historical value as an example of civil engineering around the turn of the century, executed by the firm Begemann of Helmond. The bridge is of significance because of the rarity of steel rotating bridges from the beginning of this century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Brede Haven 70Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Brede Haven 71Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oliemolensingel 1Woonhuisunder 1 mi
- Peilschaal, Brede Haven 's-HertogenboschWaterweg, werf en havenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.