Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Baselaarsstraat 2
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1933
- Address
- Baselaarsstraat 2, 5211 LR 's-Hertogenbosch (and others)
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.68645, 5.31406
- Monument number
- 522441
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Groep van vijf vrijstaande, in detaillering identieke, WONINGEN die de licht gebogen vorm van de Baselaarsstraat volgen en een omlopende hoekbebouwing in de Bethaniëstraat hebben. De woningen zijn ontworpen door de architect J.J. van Dillen (architect van de Bossche Godshuizen), dateren uit 1933 en hebben een Functionalistische vormgeving. De achtergevels van de als een soort muurhuizen uitgevoerde woningen is grotendeels blind omdat deze ook een functie hadden als deel van de ommuring van het terrein van de psychiatrische inrichting Reinier van Arkel. Dit verklaart tevens de hoge tuinmuren. Nummer 2 diende oorspronkelijk als woning voor de architect die de omlopende hoekbebouwing aan de Bethaniëstraat ontwierp als kantoorruimte voor hemzelf.
Omschrijving.
De onderkelderde woningen van twee bouwlagen met een zolderverdieping zijn alle gebouwd op een rechthoekige grondslag onder een met dakleer bedekt lessenaardak met een fors overstek aan de voorzijde en een klein aan de achterzijde. Ze hebben gevels in schoon metselwerk van een imitatie-handvorm baksteen, gemetseld in kettingverband met een iets terugliggende voeg. De markante huizen zijn merkwaardig geproportioneerd door de hoge maar ondiepe vorm die ze hebben. De onderlinge samenhang wordt vergroot door de tussenliggende tuinen die verder ook aan de voorzijde van de woningen een smal oppervlak innemen en de duidelijke omgrenzing daarvan door middel van een lage muur aan de voorzijde en een hoge muur aan de achterzijde. De lage steense tuinmuur aan de voorzijde loopt over de gehele lengte van de bebouwing door en heeft een ronde ijzeren staaf aan de bovenzijde en hardstenen hoekblokken bij de ingangen van elk huis.
Elk woonhuis telt vier asymmetrisch ingedeelde traveeën en heeft de zijkanten een éénlaags uitbouw onder een met leien gedekt lessenaardak. Deze uitbouwen fungeren als serre of als berging met rondboogingang. De vensters op de begane grond en de verdieping zijn alle recht gesloten en hebben, met uitzondering van het kleine venster naast het balkon, een betonnen latei. De overige vensters hebben een hanenkam aan de bovenzijde. Alle vensters zijn voorzien van stalen kozijnen en ramen met blauw geschilderde roedenverdeling. De vensterafzaten op de begane grond zijn voorzien van zwart geglazuurde tegels. Elk huis heeft een van een ijzeren hekwerk voorzien verdiepingsbalkon op betonnen overstek oven de ingang. De voordeuren zijn houten paneeldeuren met een twaalfruits roedenverdeling in het bovenlicht.
Boven de voordeuren en de balkons bevinden zich polychrome geglazuurde reliëfs met onder meer een zonnebloem (2), een uil (4), een bloem (6), de Heilige Geest (8) en een bloem (tulp)(10). De bebouwing van nummer 2 is in detaillering gelijk aan de overige woonhuizen maar wijkt hiervan in opzet af door de in het linker gedeelte van de voorgevel geïntegreerde, omlopende hoekbebouwing naar de Bethaniëstraat. Deze is éénlaags van opzet en heeft een met leien gedekt zadeldak. De vensters zijn hier kleiner van vorm maar hebben wel stalen kozijnen en roedenramen. De ingang wordt gevormd door een opgeklampte rondboogpoort. Nummer 10 heeft een vernieuwde uitbouw aan de rechterzijde. De achtergevels van de huizen zijn per huis, op twee rijtjes van vijf glasstenen na, blind uitgevoerd. Alle huizen zijn voorzien van een betegelde entreehal met tochtdeur. Via een korte gang zijn de keuken, de woonkamer, de trap en de dwarsgang bereikbaar. Als gevolg van de smalle vorm van de huizen liggen alle kamers aan de voorzijde en worden deze aan de achterzijde ontsloten door een smalle gang. De trappartijen in de zijgevels worden verlicht door een dubbele rij met sterpatronen geornamenteerde glasstenen. De deuren en omlijstingen zijn nog grotendeels origineel. De kamers en gangen hebben vloeren van houten planken. De kapbalken zijn doorgetrokken tot buiten de gevel en dragen zo het overstekende dak. Intern zijn de plafonds van de verdieping en de kap bij een renovatie in 1996 verlaagd.
Waardering.
De woonhuizen zijn van algemeen belang. De panden hebben cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van zowel de stedenbouw in het Interbellum als typologische ontwikkeling van het woonhuis in de jaren dertig van de twintigste eeuw. Ze hebben architectuurhistorische waarde vanwege de ongebruikelijke en markante proportionering, vanwege de kwaliteit van de functionalistische vormgeving en vanwege de plaats die ze innemen in het werk van de architect J.J. van Dillen. De woonhuizen hebben ensemblewaarden vanwege de onderlinge samenhang die ze bezitten en de relatie met de gebogen vorm van de Baselaarsstraat en de achterliggende bebouwing van Reinier van Arkel.
Het geheel van huizen, tuinmuren en tuinen is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Group of five detached, in detailing identical, HOUSES following the slightly curved form of the Baselaarsstraat and forming a continuous corner building on the Bethaniëstraat. The houses were designed by architect J.J. van Dillen (architect of the Bossche Godshuizen), date from 1933 and have a Functionalist design. The rear facades of the houses, executed somewhat like wall houses, are largely blank because they also served as part of the perimeter wall of the Reinier van Arkel psychiatric institution. This also explains the high garden walls. Number 2 originally served as a residence for the architect who designed the continuous corner building on the Bethaniëstraat as office space for himself.
Description.
The basemeneted houses of two storeys with an attic storey are all built on a rectangular plan under a lean-to roof covered with roof felt, with a substantial overhang at the front and a small one at the rear. They have facades in fair-faced brickwork of an imitation handform brick, laid in chain bond with a slightly recessed joint. The striking houses are remarkably proportioned by the tall but shallow form they have. The mutual coherence is increased by the intervening gardens which also occupy a narrow surface at the front of the houses and are clearly demarcated by means of a low wall at the front and a high wall at the rear. The low brick garden wall at the front runs along the entire length of the building and has a round iron rod at the top and hardstone corner blocks at the entrances of each house.
Each house has four asymmetrically arranged bays and has on the sides a single-storey extension under a lean-to roof covered with slate. These extensions serve as a conservatory or storage with a round-arch entrance. The windows on the ground floor and upper floor are all straight-closed and have, with the exception of the small window next to the balcony, a concrete lintel. The remaining windows have a cock's comb at the top. All windows are fitted with steel frames and casements with blue-painted glazing bars. The window sills on the ground floor are fitted with black glazed tiles. Each house has a storey balcony with iron railings on concrete cantilever over the entrance. The front doors are wooden panelled doors with a twelve-light glazing bars in the fanlight.
Above the front doors and the balconies are polychrome glazed reliefs including a sunflower (2), an owl (4), a flower (6), the Holy Ghost (8) and a flower (tulip) (10). The building of number 2 is in detailing identical to the other houses but differs in layout through the continuous corner building integrated into the left part of the front facade towards the Bethaniëstraat. This is single-storey in plan and has a gabled roof covered with slate. The windows here are smaller in form but do have steel frames and glazed casements. The entrance is formed by a clamped round-arch gate. Number 10 has a renewed extension on the right side. The rear facades of the houses are executed blind for each house, except for two rows of five glass bricks. All houses have a tiled entrance hall with draught door. Via a short corridor the kitchen, living room, stairs and transverse corridor are accessible. As a result of the narrow form of the houses all rooms are located at the front and are accessed from the rear by a narrow corridor. The stairways in the side facades are lit by a double row of glass bricks decorated with star patterns. The doors and surrounds are still largely original. The rooms and corridors have wooden plank floors. The roof trusses are extended to outside the facade and thus support the overhanging roof. Internally the ceilings of the upper floor and the roof were lowered during a 1996 renovation.
Valuation.
The houses are of general interest. The buildings have cultural-historical value as a particular expression of both urban planning in the Interbellum and the typological development of the house in the nineteen-thirties. They have architectural-historical value because of the unusual and striking proportioning, because of the quality of the Functionalist design and because of the place they hold in the work of architect J.J. van Dillen. The houses have ensemble value because of the mutual coherence they possess and the relationship with the curved form of the Baselaarsstraat and the adjacent building of Reinier van Arkel.
The entirety of houses, garden walls and gardens has been well preserved.
Nearby in the register
- Kerk, Bethaniestraat 4Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Sint Jacobshof 21Woonhuisunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Bethaniestraat 2Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Woonhuis, Sint Jacobshof 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.