Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dennenheuvel
Ubbergen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899 - 1902
- Address
- Rijksstraatweg 46, 6574 AE Ubbergen (Berg en Dal 25)
- Place
- Ubbergen
- Municipality
- Berg en Dal
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83435, 5.90353
- Monument number
- 522013
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA `Dennenheuvel' is gebouwd tussen 1899 en 1902 in een mengeling van Engelse Landhuisstijl en Art Nouveau, door de Nijmeegse architect OSCAR LEEUW (1866-1944) en diens broer, de schilder HENRI LEEUW (1861-1918) in opdracht van de Rotterdamse koopman Albert Suermondt.
De villa is gelegen op de stuwwal, hoog boven de Rijksstraatweg die de oude verbinding van Nijmegen naar Kleef vormt. Beide zijden van de straat werden vanaf de eerste helft van de negentiende eeuw bebouwd met villa's van welgestelden die zich hier vanwege het fraaie landschap en het gunstige belastingklimaat vestigden. De villa's werden prominent op de heuvelrug geplaatst, in zichtassen vanaf de straatweg. Zo is de rooilijn van Dennenheuvel schuin op de weg gericht en de voorgevel zichtbaar vanaf de Nijmeegse kant. De villa valt binnen het beschermde dorpsgezicht van Ubbergen.
De villa is een goed voorbeeld van een Gesamtkunstwerk, ontstaan door samenwerking tussen de beide broers Leeuw. De villa vertoont naast de invloeden uit de Engelse Landhuisstijl (schilderachtige groepering van puntdaken, ver overhangende erkers, Neo-Tudor schoorstenen, en een typerende plattegrond rond een Hall) Art Nouveau-ornamentiek op constructief belangrijke plaatsen zoals consoles en dakranden. Het rijkelijk met Art Nouveau-motieven beschilderde interieur is goed bewaard gebleven en vertegenwoordigt in Nederland een hoge zeldzaamheidswaarde. De opdrachtgever had, evenals de beide architecten, grote belangstelling voor stromingen als de theosofie en verwijzingen hiernaar zijn terug te vinden in het decoratieprogramma van het huis. Afbeeldingen van de villa werden gepubliceerd in het tijdschrift De Bouwwereld (1903). De villa is goed bewaard gebleven. Wijzigingen betreffen het aanbrengen van een keldertrap en twee bergruimten (1928) en een overdekte trap naar de verdieping (1950). De dakkapel in het voorschild is in de jaren twintig vervangen. Een groot deel van de in de loop der jaren weggeschilderde sjabloonschilderingen is door de huidige eigenaar hersteld.
De villa is omgeven door een grote tuin. De toegang tot het perceel aan de Rijksstraatweg, wordt gemarkeerd door twee hardstenen kolommen met het inschrift `Dennen/heuvel'.
Omschrijving
De vrijstaande VILLA is opgetrokken in baksteen op een bijna L-vormige plattegrond en telt twee bouwlagen en een zolderverdieping. Het pand bezit een rechthoekige hoofdvorm, met risalieten aan elke gevel die onder meer worden afgesloten door puntgevels. Het huis wordt afgedekt door een samengesteld dak gedekt met rode tuile du Nordpannen. De daken zijn afgezet met boeiborden en windveren, die voorzien zijn van een geschulpte rand en een afgeronde beëindiging aan de onderzijden. De afwatering vindt plaats via mastgoten op markante ijzeren consoles. In de schilden bevinden zich behalve kleine tweedelige dakkapellen, twee grote dakkapellen in het voor- en linker dakschild. Die in het voorschild is in de jaren twintig gewijzigd. Schoorstenen bevinden zich op het voor- en achterdakschild en tegen de linkerzijgevel en zijn uitgevoerd in Neo-Tudorstijl. De gevels bezitten een plint. Binnen de gevels zijn verschillende typen vensters toegepast, allen voorzien van geprofileerd kozijnhout. De gevelopeningen worden ontlast door gemetselde bogen. De belangrijke gevelopeningen bezitten omlijstingen in Franse kalksteen.
De VOORGEVEL is in te delen in een vooruitspringende risaliet die als puntgevel boven de gootlijst is doorgetrokken en een recht afgesloten linker partij met dakkapel in het dakschild. Rechts sluit de uitkragende erker van de rechter zijgevel aan. Voor de voorgevel bevindt zich een gevelbreed terras. De eerste bouwlaag van het risaliet heeft dubbele tuindeuren met vierdelig bovenlicht en lange, smalle zijlichten binnen een kalkstenen omlijsting waarbij het centrale gedeelte als een hanekam is uitgevoerd. Deze deuren geven toegang tot het terras. Boven de deur is een smeedijzeren lamp aangebracht. De verdieping bezit een samengesteld kozijn met hogere centrale vensters en lagere zijvensters en in de puntgevel bevindt zich een gekoppeld venster omgeven door siermetselwerk. De punt van de topgevel is gevuld met pseudo vakwerk. Het iets terugliggende geveldeel links heeft in de eerste bouwlaag tuindeuren zoals reeds beschreven, maar nu zonder zijlichten. De verdieping bezit hier een uitkragende houten erker op consoles, waarboven het dakschild is doorgetrokken. De dakkapel heeft drie gekoppelde ramen onder bovenlichten. De RECHTER ZIJGEVEL heeft een linker geveldeel met een ver uitkragende tweede verdieping, die uitloopt in een forse puntgevel zoals in de voorgevel. De eerste bouwlaag bezit de hoofdingang van het huis met rechts een kwadratisch venster en links een brede, driedelige vensterpartij. De deur onder tweedelig bovenlicht heeft een luifel op korbelen. Voor de paneeldeur met ruiten, rooster en Art Nouveau-detaillering ligt een stoep. De uitkragende erker wordt gedragen door korbelen en is bekleed met schubleien. In de erker bevindt zich een gekoppeld venster met stolpramen onder bovenlichten gevuld met glas-in-lood. Het licht vooruitspringende rechter geveldeel bezit in de eerste bouwlaag een driedelig venster. De verdieping bezit een tweedelig venster met gemetselde tussenstijl en onder de gootlijst bevindt zich een gepleisterde vlakverdeling in vakwerk-trant. De aanbouw heeft in de linker zijgevel twee gekoppelde vensters. De LINKER ZIJGEVEL bestaat uit een terugliggend linkerdeel met driezijdige erker op de verdieping en een over twee bouwlagen vooruitspringend met een puntgevel afgesloten rechter geveldeel met rechthoekige erker over de eerste bouwlaag en erker met schuine zijden over de verdieping. In de voorzijde van beide erkers is een rookkanaal opgenomen dat eindigt in een schoorsteen in neo-Tudorstijl. Beide geveldelen hebben pseudo-vakwerk als afsluiting. Voor het linker geveldeel bevindt zich een terras. De ACHTERGEVEL heeft links een rechthoekige, platgedekte aanbouw en rechts een aanbouw onder lessenaarsdak.
Het INTERIEUR bevindt zich nog in hoge mate in oorspronkelijke staat en kenmerkt zich door een asymmetrische indeling waarbij verschillende vertrekken asymmetrisch zijn gegroepeerd rond een grote `hall' met een haardpartij. Naast de gebruikelijke woonvertrekken bevat het huis ook een jachtkamer op de verdieping. Onder de bewaard gebleven elementen bevinden zich de bijzondere wand- en plafondbeschilderingen met geometrische en florale Art Nouveaumotieven die zijn uitgevoerd met behulp van sjablonen. Daarnaast zijn symbolisch verwijzende motieven gebruikt, zoals dierenriemtekens. De schilderingen komen onder meer voor op het plafond en de wanden van het trappenhuis. Voorts is het huis voorzien van gesneden houtwerk in bijvoorbeeld de korbelen in het trappenhuis, haardpartijen en houten lambrizeringen versierd met Art Nouveau ornamenten (hall). Bijzonder is de schoorsteenmantel in de hall, met figuratieve reliëfs die de drie levensfasen voorstellen.
Waardering
VILLA `Dennenheuvel' gebouwd tussen 1899 en 1902 naar ontwerp van Oscar en Henri Leeuw
-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en bijzonder voorbeeld van een villa van omstreeks 1900, die in hoofdvorm en plattegrond de kenmerken vertoond van de Engelse Landhuisstijl, zoals een schilderachtige groepering van bouwvolumes, het gebruik van overkragende erkers, markante schoorstenen en samengestelde raampartijen. Hierbij is onder meer de met schubleien bekleedde erker een markant onderdeel. Voor decoratieve elementen en de aankleding van het interieur is voornamelijk met Art Nouveaumotieven gewerkt, waarbij de goed bewaard gebleven en deels teruggebrachte schilderingen in Nederland een hoge zeldzaamheidswaarde bezitten. De villa is een belangrijk werk binnen het oeuvre van de Nijmeegse architecten Oscar en Henri Leeuw.
-Van stedenbouwkundige waarde als karakteristiek onderdeel van de bebouwing van de stuwwal aan de Rijksstraatweg, waar de villa vanwege ligging en markante verschijningsvorm een belangrijke beeldbepalende rol speelt.
-Van cultuurhistorische waarde als uiting van een maatschappelijke ontwikkeling, als voorbeeld van een villa gebouwd voor een kapitaalkrachtige stedeling, die zich vanwege het aantrekkelijke landschap langs de Rijksstraatweg vestigde. De villa is voorts een uiting van een geestelijke ontwikkeling, omdat in het interieur veelvuldig verwijzingen voorkomen naar de belangstelling van de opdrachtgever en architecten voor stromingen als Vrijmetselarij en Theosofie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA 'Dennenheuvel' was built between 1899 and 1902 in a mixture of English Country House style and Art Nouveau, by the Nijmegen architect OSCAR LEEUW (1866-1944) and his brother, the painter HENRI LEEUW (1861-1918) on commission from Rotterdam merchant Albert Suermondt.
The villa is situated on the stuwwal, high above the Rijksstraatweg which forms the old connection from Nijmegen to Cleves. Both sides of the street have been built up since the first half of the nineteenth century with villas of the wealthy who settled here because of the beautiful landscape and favourable tax climate. The villas were positioned prominently on the ridge, in sight lines from the street. Thus the building line of Dennenheuvel is angled towards the road and the front facade is visible from the Nijmegen side. The villa falls within the protected village scene of Ubbergen.
The villa is a fine example of a Gesamtkunstwerk, created through collaboration between the two brothers Leeuw. Besides influences from English Country House style (picturesque grouping of pointed roofs, far overhanging oriels, Neo-Tudor chimneys, and a characteristic plan around a hall) the villa displays Art Nouveau ornamentation in structurally important places such as consoles and roof edges. The interior, richly decorated with Art Nouveau motifs, has been well preserved and represents a high rarity value in the Netherlands. The patron, like both architects, had great interest in movements such as theosophy and references to this can be found in the decoration scheme of the house. Images of the villa were published in the journal De Bouwwereld (1903). The villa has been well preserved. Modifications include the addition of a basement staircase and two storage rooms (1928) and a covered staircase to the upper storey (1950). The dormer in the front roof slope was replaced in the nineteen-twenties. Much of the stencilled decoration that had been painted over in the course of years has been restored by the current owner.
The villa is surrounded by extensive grounds. Access to the plot from the Rijksstraatweg is marked by two sandstone columns bearing the inscription 'Dennen/heuvel'.
Description
The detached VILLA is built in brick on an almost L-shaped plan and comprises two storeys and an attic storey. The building has a rectangular main form, with risalits on each facade which are closed off in part by pointed gables. The house is covered by a composite roof clad with red Tuile du Nord tiles. The roofs are bordered by eaves boards and wind braces, which are furnished with a scalloped edge and a rounded finish on the undersides. Drainage takes place via gutters on prominent iron consoles. In the roof slopes are found, besides small two-part dormers, two large dormers in the front and left roof slope. The one in the front slope was modified in the nineteen-twenties. Chimneys are situated on the front and rear roof slopes and against the left side facade and are executed in Neo-Tudor style. The facades have a plinth. Within the facades various types of windows are employed, all furnished with moulded frame timber. The facade openings are relieved by brick arches. The principal facade openings have surrounds in French limestone.
The FRONT FACADE can be divided into a projecting risalit which is drawn up as a pointed gable above the eaves line and a right-angled left section with a dormer in the roof slope. To the right the projecting oriel of the right side facade adjoins. A full-width terrace lies before the front facade. The first storey of the risalit has double glazed doors with four-part fanlight and long, narrow sidelights within a limestone surround in which the central section is executed as a rooster comb. These doors provide access to the terrace. Above the door a wrought-iron lamp is affixed. The upper storey has a composite window frame with taller central windows and shorter side windows and in the pointed gable is situated a coupled window surrounded by ornamental brickwork. The point of the apex gable is filled with pseudo half-timbering. The slightly recessed facade section to the left has on the first storey glazed doors as already described, but now without sidelights. The upper storey here has a projecting wooden oriel on consoles, above which the roof slope is extended. The dormer has three coupled casements under fanlights. The RIGHT SIDE FACADE has a left facade section with a far-projecting second storey, which extends into a substantial pointed gable as in the front facade. The first storey has the main entrance of the house with to the right a square window and to the left a broad, three-part window group. The door under two-part fanlight has a canopy on corbels. Before the panelled door with panes, grille and Art Nouveau detailing lies a step. The projecting oriel is supported by corbels and is clad with slate shingles. In the oriel is situated a coupled window with pivot casements under fanlights filled with leaded glass. The slightly projecting right facade section has on the first storey a three-part window. The upper storey has a two-part window with brick mullion and beneath the eaves line is a plastered surface division in half-timbering manner. The extension has in the left side facade two coupled windows. The LEFT SIDE FACADE consists of a recessed left section with three-sided oriel on the upper storey and a projecting over two storeys right facade section closed off by a pointed gable with rectangular oriel over the first storey and oriel with slanted sides over the upper storey. In the front side of both oriels is incorporated a smoke duct which ends in a chimney in neo-Tudor style. Both facade sections have pseudo half-timbering as finish. A terrace lies before the left facade section. The REAR FACADE has on the left a rectangular, flat-roofed extension and on the right an extension under a lean-to roof.
The INTERIOR is still in a high degree in original condition and is characterised by an asymmetrical layout in which various rooms are asymmetrically grouped around a large 'hall' with a fireplace. Besides the usual living rooms the house also contains a hunting room on the upper storey. Among the preserved elements are the remarkable wall and ceiling paintings with geometric and floral Art Nouveau motifs which are executed using stencils. Furthermore symbolically referring motifs are used, such as zodiac signs. The paintings appear among others on the ceiling and walls of the staircase. The house is furthermore provided with carved woodwork in for example the corbels in the staircase, fireplace sections and wooden wall panellings decorated with Art Nouveau ornaments (hall). Particularly notable is the fireplace mantel in the hall, with figurative reliefs representing the three life phases.
Valuation
VILLA 'Dennenheuvel' built between 1899 and 1902 to the design of Oscar and Henri Leeuw
-Of architectural historical value as an intact and exceptional example of a villa from around 1900, which in main form and plan displays the characteristics of English Country House style, such as a picturesque grouping of building volumes, the use of overhanging oriels, prominent chimneys and composite window groups. Among these the oriel clad with slate shingles is a particularly notable component. For decorative elements and the finish of the interior Art Nouveau motifs have been principally employed, whereby the well-preserved and partly restored paintings represent a high rarity value in the Netherlands. The villa is an important work within the oeuvre of the Nijmegen architects Oscar and Henri Leeuw.
-Of urban planning value as a characteristic component of the development of the stuwwal along the Rijksstraatweg, where the villa by virtue of its location and prominent appearance plays an important role in determining the image.
-Of cultural-historical value as an expression of a social development, as an example of a villa built for a wealthy city dweller, who settled here because of the attractive landscape along the Rijksstraatweg. The villa is furthermore an expression of an intellectual development, because the interior frequently contains references to the interests of the patron and architects in movements such as Freemasonry and Theosophy.
Nearby in the register
- Woonhuis, Rijksstraatweg 37Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Rijksstraatweg 48Woonhuisunder 1 mi
- Kostschool, Rijksstraatweg 37Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Rijksstraatweg 41Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.