Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 15
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Mijnwerkerswoningen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1913
- Address
- Mijn Carlstraat 15, 6372 VE Landgraaf (and others)
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.88007, 6.01493
- Part of complex
- 521678
- Monument number
- 521691
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dubbele mijnwerkerswoning in Lotharingse stijl, 1913, van het zogenoemde woningtype F. De woning is gesitueerd aan het pleintje in het verlengde van de Mijn Carlstraat en is gelegen in het zuid-oostelijke deel van het Eikske, een groep van 26 mijnwerkerswoningen die werd gebouwd in opdracht van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau te Heerlen. Het ontwerp van de woning werd gemaakt door het bouwbureau van deze particuliere mijnonderneming. In deze woninggroep zijn in totaal zes woningtypen vertegenwoordigd (typen A t/m F).
De meeste woningen werden omstreeks 1957 aan de zijgevel uitgebreid met een douche- en toiletvoorziening van één bouwlaag onder plat. De reeds bestaande stal achter de woningen van type F werd uitgebreid voor keuken, douche- en toiletvoorziening en kreeg een plat dak. De oorspronkelijke vrijstaande schuren met buitenprivaten werden in diezelfde periode gesloopt. In de achtertuinen werden aan weerszijden van de erfscheiding vrijstaande, gecombineerde schuren gebouwd.
De gewijzigde stallen achter de woning zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang. UITGESLOTEN van bescherming zijn alle overige sedert 1913 gerealiseerde aan- en bijbouwen.
Omschrijving
Het oorspronkelijke bouwvolume van de dubbele mijnwerkerswoning werd gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, aan de achterzijden voorzien van een rechthoekig volume. Het hoofdvolume telt een gedeeltelijke souterrainverdieping, anderhalve BOUWLAAG, alsmede een vliering. De keukens aan de achterzijden tellen één bouwlaag. Het geheel wordt gedekt door een MANSARDEDAK. De gewijzigde stallen met keuken, toilet- en douche-eenheden hebben een PLAT DAK. Bakgoten annex overstekken op houten consoles. De oorspronkelijke houten boeiboorden hebben een eenvoudige ornamentering. De daken van beide panden worden thans gedekt door rode betonpannen. Ze hebben een nokschoorsteen en een gecombineerde hoge schoorsteen op het platte dak achter de woning, dat rond 1957 is geplaatst. Aan de voorzijde van het dak bevindt zich een gecombineerde dakkapel. De woningen waren oorspronkelijk voorzien van segmentboogvormige houten T-VENSTERS (zowel enkel- als meervoudig) met ingedeelde bovenlichten; segmentboogvormige houten souterrainvensters met kleine roedeverdeling; segmentboogvormige houten kruiskozijnen met kleine roedenverdeling in de glaspanelen. De oorspronkelijke, segmentboogvormige houten woonhuisDEUREN met zesruits bovenlichten in de zijgevels van de stal werden gewijzigd vanwege de verbouwing van omstreeks 1957. Dit geldt ook voor de vensters in de achtergevel van de woning en de achter- en zijgevel van de keuken. Mijn Carlstraat 16 heeft kunststof vensterkozijnen en Mijn Carlstraat 15 heeft vernieuwde houten vensterkozijnen. De woningen van het type F kenmerken zich in de oorspronkelijke situatie voor wat betreft de MATERIAALTOEPASSING door geprofileerde rode bakstenen gevelkaders: plinten, lisenen, kroonlijsten en getrapte frieslijsten. Metselwerk in kruisverband, oorspronkelijk met knip- en snijwerk in de voegen. Tussen deze kaders verdiept geplaatste gecementeerde gevelvelden met rode bakstenen speklagen, aanzet- c.q. sluitstenen en kaderornamenten. Hardstenen vensterbankplaten, keramische vensterdorpels en muurankers op liseen.
De VOORGEVEL van de dubbele mijnwerkerswoning Mijn Carlstraat 15-16 is symmetrisch ingedeeld en bestaat uit vier door lisenen gescheiden traveeën. In de plint hebben beide panden boven het souterrainvenster een segmentboogvormige strek. Mijn Carlstraat 15 heeft in de eerste laag vensters met hardstenen vensterbankplaten. Mijn Carlstraat 16 heeft keramische dorpelstenen. In het dakvlak bevindt zich een gecombineerde dakkapel met twee recente vensters onder een overstekend lessenaarsdak. Beide vensters worden gescheiden door baksteen liseen. Mijn Carlstraat 16 heeft houten shingels tegen de rechterwang van de dakkapel.
De ZIJGEVELS van beide panden zijn in de eerste laag blind met onderbroken speklagen. In de tweede laag van het hoofdvolume bevindt zich een trapsgewijs oplopend bakstenen fries, waaronder bij beide panden een nieuw kozijn.
In de ACHTERGEVELS van deze dubbele mijnwerkerswoning bevonden zich oorspronkelijk vier kleine segmentboogvormige vensterkozijnen, gelegen boven het lesdak van de stallen. Alle deuren en vensters zijn tijdens de verbouwing van 1957 gewijzigd. Mijn Carlstraat 16 heeft in de achtergevel naast de keuken een venster met baksteen dorpel en in de tweede laag één venster met hardsteen vensterbankplaten en houten decoratieve lateien. De twee panden worden aan de achterzijde gescheiden door een schoorsteen.(De achtergevel van Mijn Carlstraat is niet beschreven).
Mijn Carlstraat 16 is voor wat betreft de indeling van het INTERIEUR op de begane grond iets gewijzigd.
(De situatie van Mijn Carlstraat 15 is onbekend).
Waardering
De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigen nationaal belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van de mijnstreek sedert het laatste decennium van de 19de eeuw en als specimina van een woonhuistype met een aanzienlijk innovatief karakter. De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van belang als bijzondere vorm van huisvesting van mijnpersoneel.
De woningen zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de toepassing van de Lotharingse bouwstijl, vanwege de betrokkenheid van het bouwbureau van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau bij het ontwerp, de esthetische kwaliteit als ook vanwege de bijzondere materiaaltoepassing en ornamentiek.
De dubbele woning Mijn Carlstraat 15-16 vormt een belangrijk onderdeel van de woninggroep het Eikske en is vanwege deze situering verbonden met de ontwikkeling van de streek sedert de grootschalige exploitatie van steenkoolmijnen. Beide panden zijn van belang voor het aanzien van zowel de wijk als de gemeente.
De dubbele mijnwerkerswoning is in redelijke mate gaaf bewaard gebleven en van aanzienlijk belang voor zowel de structurele als visuele gaafheid van de gehele woninggroep.
De mijnwerkerswoningen van het Eikske beschikken in nationaal perspectief over een zeer hoge architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Double miners' dwelling in Lotharingian style, 1913, of the so-called housing type F. The dwelling is situated on the small square in line with Mijn Carlstraat and is located in the south-eastern part of the Eikske, a group of 26 miners' dwellings that was built on the instructions of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in Heerlen. The design of the dwelling was made by the architectural office of this private mining company. In this housing group a total of six housing types are represented (types A to F).
Most dwellings were extended around 1957 on the side gable with a shower and toilet facility of one storey under a flat roof. The existing stable behind the type F dwellings was extended for kitchen, shower and toilet facility and was given a flat roof. The original free-standing sheds with outside privies were demolished in the same period. In the back gardens, free-standing combined sheds were built on either side of the property boundary.
The altered stables behind the dwelling are of subordinate importance for protection. EXCLUDED from protection are all other additions and outbuildings realised since 1913.
Description
The original building volume of the double miners' dwelling was built on a floor plan that is essentially rectangular in form, provided at the rear with a rectangular volume. The main volume comprises a partial basement storey, one and a half storeys, as well as an attic. The kitchens at the rear comprise one storey. The whole is covered by a mansard roof. The altered stables with kitchen, toilet and shower units have a flat roof. Gutter boxes adjoining overhangs on wooden consoles. The original wooden fascia boards have simple ornamentation. The roofs of both properties are now covered with red concrete tiles. They have a ridge chimney and a combined tall chimney on the flat roof behind the dwelling, which was placed around 1957. On the front of the roof there is a combined roof dormer. The dwellings were originally provided with segmental arch-shaped wooden T-windows (both single and multiple) with subdivided fanlights; segmental arch-shaped wooden basement windows with small glazing bars; segmental arch-shaped wooden cross windows with small glazing bars in the glass panes. The original segmental arch-shaped wooden house doors with six-pane fanlights in the side gables of the stable were altered due to the renovation of around 1957. The same applies to the windows in the rear gable of the dwelling and the rear and side gables of the kitchen. Mijn Carlstraat 16 has plastic window frames and Mijn Carlstraat 15 has renewed wooden window frames. The dwellings of type F are characterised in the original situation with regard to the use of materials by profiled red brick facade frames: plinths, pilasters, cornices and stepped frieze bands. Brickwork in stretcher bond, originally with cut and chased work in the joints. Between these frames, recessed rendered facade panels with red brick speckled courses, springer stones and frame ornamentation. Hardstone window sill plates, ceramic window lintels and ornamental wall anchors on pilasters.
The front gable of the double miners' dwelling Mijn Carlstraat 15-16 is symmetrically arranged and consists of four bays separated by pilasters. In the plinth, both properties have above the basement window a segmental arch-shaped stretch. Mijn Carlstraat 15 has in the first storey windows with hardstone window sill plates. Mijn Carlstraat 16 has ceramic lintel stones. In the roof plane there is a combined roof dormer with two recent windows under an overhanging lean-to roof. Both windows are separated by brick pilaster. Mijn Carlstraat 16 has wooden shingles against the right side of the roof dormer.
The side gables of both properties are blind in the first storey with interrupted speckled courses. In the second storey of the main volume there is a stepped rising brick frieze, under which in both properties there is a new frame.
In the rear gables of this double miners' dwelling there were originally four small segmental arch-shaped window frames, located above the lean-to roof of the stables. All doors and windows were altered during the 1957 renovation. Mijn Carlstraat 16 has in the rear gable next to the kitchen a window with brick lintel and in the second storey one window with hardstone window sill plates and wooden decorative lintels. The two properties are separated at the rear by a chimney. (The rear gable of Mijn Carlstraat is not described).
Mijn Carlstraat 16 is to some extent altered as regards the interior arrangement on the ground floor.
(The situation of Mijn Carlstraat 15 is unknown).
Valuation
The miners' dwellings of the Eikske are of cultural-historical value and represent national significance as a distinctive expression of the socio-economic development of the mining region since the last decade of the 19th century and as specimens of a house type of considerable innovative character. The miners' dwellings of the Eikske are of significance as a distinctive form of accommodation for mining personnel.
The dwellings are of architectural-historical value due to the application of the Lotharingian building style, due to the involvement of the architectural office of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in the design, the aesthetic quality and also due to the distinctive use of materials and ornamentation.
The double dwelling Mijn Carlstraat 15-16 forms an important part of the housing group the Eikske and is connected through this situation with the development of the region since the large-scale exploitation of coal mines. Both properties are of significance for the appearance of both the neighbourhood and the municipality.
The double miners' dwelling has been preserved in reasonable condition and is of considerable importance for both the structural and visual integrity of the entire housing group.
The miners' dwellings of the Eikske have, from a national perspective, a very high architectural-historical, typological and functional rarity value.
Nearby in the register
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 11Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 12Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 3Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 4Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.