Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 3
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Mijnwerkerswoningen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1913
- Address
- Mijn Carlstraat 3, 6372 VE Landgraaf (and others)
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.88045, 6.01445
- Part of complex
- 521678
- Monument number
- 521685
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dubbele mijnwerkerswoning in Lotharingse stijl, 1913, van het zogenoemde woningtype E. De woning is gesitueerd in het noordelijke deel van het Eikske, een groep van 26 mijnwerkerswoningen die werd gebouwd in opdracht van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau te Heerlen. Het ontwerp van de woning werd gemaakt door het bouwbureau van deze particuliere mijnonderneming. In deze woninggroep zijn in totaal zes woningtypen vertegenwoordigd (typen A t/m F).
De woningen werden omstreeks 1957 aan de zijgevel uitgebreid met een douche- en toiletvoorziening van één bouwlaag onder plat. Vanwege deze uitbreiding werden de oorspronkelijke entree van het woonhuis- en de buitendeur van de bijkeuken aan het zicht onttrokken.
De oorspronkelijke vrijstaande schuren met buitenprivaten werden in diezelfde periode gesloopt. In de achtertuinen werden aan weerszijden van de erfscheiding vrijstaande, gecombineerde schuren gebouwd.
De aan de zijgevels aangebouwde douche- en toiletvoorzieningen zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang. UITGESLOTEN van bescherming zijn alle overige sedert 1913 gerealiseerde aan- en bijbouwen.
Omschrijving
Het oorspronkelijke bouwvolume van de dubbele mijnwerkerswoning werd gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, aan weerszijden voorzien van een rechthoekig uitgebouwde bijkeuken. Het hoofdvolume telt een gedeeltelijke souterrainverdieping, anderhalve bouwlaag, alsmede een vliering. De bijkeukens aan weerszijden tellen één bouwlaag.
Het geheel wordt gedekt door een WOLFDAK, waarvan de noklijn in dwarsrichting op de Mijn Carlstraat is geprojecteerd. De bijkeukens hebben een ZADELDAK en de aangebouwde toilet- en douche-eenheden een LESSENAARSDAK. Bakgoten annex overstekken op houten consoles. De oorspronkelijke houten boeiboorden hebben een eenvoudige ornamentering. De daken van beide panden worden thans gedekt door zwarte betonpannen. Op het voordakvlak van de bijkeuken van Mijn Carlstraat 3 liggen rode betonpannen. Een gecombineerde nokschoorsteen en twee pironnen. Beide panden hebben een hoge schoorsteen op het voordakvlak.
De woningen waren oorspronkelijk voorzien van segmentboogvormige houten T-VENSTERS (zowel enkel- als meervoudig) met ingedeelde bovenlichten; segmentboogvormige houten souterrainvensters met kleine roedeverdeling; segmentboogvormige houten kruiskozijnen met kleine roedeverdeling in de glaspanelen. De oorspronkelijke, segmentboogvormige houten woonhuisDEUREN met zesruits bovenlichten in de zijgevels en de rechthoekige opgeklampte toegangsdeuren van de bijkeukens werden verwijderd vanwege de omstreeks 1957 gerealiseerde aanbouwen. Mijn Carlstraat 3 heeft enkele vernieuwde houten vensterkozijnen en Mijn Carlstraat 5 heeft overal vernieuwde houten vensterkozijnen.
De woningen van het type E kenmerken zich in de oorspronkelijke situatie wat betreft de MATERIAALTOEPASSING door geprofileerde rode bakstenen gevelkaders: plinten, lisenen, kroonlijsten en getrapte frieslijsten. Metselwerk in kruisverband, oorspronkelijk met knip- en snijwerk in de voegen. Tussen deze kaders verdiept geplaatste gecementeerde gevelvelden met rode bakstenen speklagen, aanzet- c.q. sluitstenen en kaderornamenten. Hardstenen vensterbankplaten, bakstenen vensterdorpels.
De VOORGEVEL van de dubbele mijnwerkerswoning Mijn Carlstraat 3-5 is symmetrisch ingedeeld en bestaat uit twee door een liseen gescheiden helften. In de plint hebben beide panden een souterrainvenster.
Mijn Carlstraat 3 heeft in de eerste en tweede laag een segmentboogvormig T-venster met bovenlicht en hardstenen dorpel. Het venster in de eerste laag heeft een voorzetraam; Mijn Carlstraat 5 heeft rechthoekige houten kozijnen en hardstenen dorpel, in de eerste laag met bovenlicht. De voorgevel van de uitgebouwde bijkeuken van Mijn Carlstraat 3 heeft een segmentboogvormig negenruits houten venster met hardstenen dorpel. Mijn Carlstraat 5 heeft in de voorgevel van de bijkeuken een rechthoekig houten venster met hardstenen dorpel.
Het aangezicht van de ZIJGEVELS van Mijn Carlstraat 3 en 5 wordt in de eerste laag gedomineerd door de oorspronkelijke bijkeuken, waarachter omstreeks 1957 een douche- en toileteenheid werd aangebouwd. Mijn Carlstraat 3 heeft in de zijgevel van de bijkeuken een segmentboogvormig houten T-vensterkozijn met bakstenen dorpel. In het gevelvlak van het hoofdvolume bevindt zich een recent geplaatst klein dakvenster.
De ACHTERGEVELS van deze dubbele mijnwerkerswoning waren in de oorspronkelijke situatie identiek aan de voorgevels. De achtergevels van Mijn Carlstraat 3 en 5 hebben in de eerste laag een segmentboogvormige houten deur met zij- en bovenlicht. In de tweede laag is het oorspronkelijke vensterkozijn vervangen door twee rechthoekige vensters met bovenlicht en gepleisterde dorpel.
Waardering
De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigen nationaal belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van de mijnstreek sedert het laatste decennium van de 19de eeuw en als specimina van een woonhuistype met een aanzienlijk innovatief karakter. De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van belang als bijzondere vorm van huisvesting van mijnpersoneel.
De woningen zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de toepassing van de Lotharingse bouwstijl, vanwege de betrokkenheid van het bouwbureau van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau bij het ontwerp, de esthetische kwaliteit als ook vanwege de bijzondere materiaaltoepassing en ornamentiek.
De dubbele woning Mijn Carlstraat 3-5 vormt een belangrijk onderdeel van de woninggroep het Eikske en is vanwege deze situering verbonden met de ontwikkeling van de mijnstreek sedert de grootschalige exploitatie van steenkoolmijnen. Beide panden zijn van belang voor het aanzien van zowel de wijk als de gemeente.
De dubbele mijnwerkerswoning is slechts ten dele gaaf bewaard gebleven maar niettemin van belang voor zowel de structurele als visuele gaafheid van de gehele woninggroep.
De mijnwerkerswoningen van het Eikske beschikken in nationaal perspectief over een zeer hoge architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Double miners' dwelling in Lotharingian style, 1913, of the so-called housing type E. The dwelling is situated in the northern part of the Eikske, a group of 26 miners' dwellings that was built on behalf of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in Heerlen. The design of the dwelling was made by the building office of this private mining enterprise. In this housing group a total of six housing types are represented (types A through F).
Around 1957 the dwellings were extended on the side elevation with a shower and toilet facility of one storey with a flat roof. Because of this extension the original entrance of the residential house and the external door of the scullery were concealed from view.
The original detached sheds with external privies were demolished in that same period. In the back gardens detached, combined sheds were built on either side of the boundary fence.
The shower and toilet facilities attached to the side elevations are of subordinate importance for protection. EXCLUDED from protection are all other ancillary and secondary buildings realised since 1913.
Description
The original building volume of the double miners' dwelling was built on a floor plan of essentially rectangular form, with a rectangular outbuilding scullery on each side. The main volume comprises a partial basement storey, one-and-a-half storeys, as well as an attic. The sculleries on each side comprise one storey.
The whole is covered by a HALF-HIPPED ROOF, the ridge line of which is projected transversely to Mijn Carlstraat. The sculleries have a GABLED ROOF and the attached toilet and shower units a LEAN-TO ROOF. Gutter boxes and overhangs on wooden consoles. The original wooden fascia boards have simple ornamentation. The roofs of both properties are now covered with black concrete tiles. On the front roof slope of the scullery of Mijn Carlstraat 3 are red concrete tiles. A combined ridge and chimney and two roof turrets. Both properties have a tall chimney on the front roof slope.
The dwellings were originally equipped with segmental arch-shaped wooden T-WINDOWS (both single and multiple) with glazed fanlights; segmental arch-shaped wooden basement windows with small glazing bars; segmental arch-shaped wooden cross windows with small glazing bars in the glass panes. The original segmental arch-shaped wooden house DOORS with six-pane fanlights in the side elevations and the rectangular flush-mounted access doors of the sculleries were removed because of the ancillary buildings realised around 1957. Mijn Carlstraat 3 has some renewed wooden window frames and Mijn Carlstraat 5 has renewed wooden window frames throughout.
The dwellings of type E are characterised in the original situation with regard to MATERIAL APPLICATION by profiled red brick facade frames: plinths, pilaster strips, cornices and stepped frieze strips. Brickwork in running bond, originally with chip and cut work in the joints. Between these frames inset cemented facade fields with red brick bond courses, quoins and frame ornaments. Hardstone window sill plates, brick window sills.
The FRONT ELEVATION of the double miners' dwelling Mijn Carlstraat 3-5 is symmetrically arranged and consists of two halves separated by a pilaster strip. In the plinth both properties have a basement window.
Mijn Carlstraat 3 has on the first and second storeys a segmental arch-shaped T-window with fanlight and hardstone sill. The window on the first storey has a fixed light frame; Mijn Carlstraat 5 has rectangular wooden frames and hardstone sill, on the first storey with fanlight. The front elevation of the outbuilding scullery of Mijn Carlstraat 3 has a segmental arch-shaped nine-pane wooden window with hardstone sill. Mijn Carlstraat 5 has on the front elevation of the scullery a rectangular wooden window with hardstone sill.
The appearance of the SIDE ELEVATIONS of Mijn Carlstraat 3 and 5 is dominated on the first storey by the original scullery, behind which a shower and toilet unit was built around 1957. Mijn Carlstraat 3 has on the side elevation of the scullery a segmental arch-shaped wooden T-window frame with brick sill. In the facade plane of the main volume is a recently placed small roof window.
The REAR ELEVATIONS of this double miners' dwelling were in the original situation identical to the front elevations. The rear elevations of Mijn Carlstraat 3 and 5 have on the first storey a segmental arch-shaped wooden door with side and top lights. On the second storey the original window frame has been replaced by two rectangular windows with fanlight and rendered sill.
Valuation
The miners' dwellings of the Eikske are of cultural-historical value and represent matters of national importance as a particular expression of the socio-economic development of the mining region since the last decade of the 19th century and as specimens of a dwelling type with considerable innovative character. The miners' dwellings of the Eikske are of importance as a particular form of housing for mining personnel.
The dwellings are of architectural-historical value because of the application of Lotharingian building style, because of the involvement of the building office of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in the design, the aesthetic quality as well as because of the particular material application and ornamentation.
The double dwelling Mijn Carlstraat 3-5 forms an important component of the housing group the Eikske and is because of this situation connected with the development of the mining region since the large-scale exploitation of coal mines. Both properties are of importance for the appearance of both the district and the municipality.
The double miners' dwelling has been only partly preserved intact but is nonetheless of importance for both the structural and visual integrity of the entire housing group.
The miners' dwellings of the Eikske possess in a national perspective a very high architectural-historical, typological and functional rarity value.
Nearby in the register
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 7Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Honigmannstraat 12Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 11Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 4Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.