Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 4
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bedrijfs-,fabriekswoning
- Function
- Mijnwerkerswoningen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1913
- Address
- Mijn Carlstraat 4, 6372 VE Landgraaf (and others)
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.88021, 6.01419
- Part of complex
- 521678
- Monument number
- 521686
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dubbele mijnwerkerswoning in Lotharingse stijl, 1913, van het zogenoemde woningtype B. De woning is gesitueerd tussen de panden rondom het centrale pleintje van het Eikske, een groep van 26 mijnwerkerswoningen die werd gebouwd in opdracht van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau te Heerlen. Het ontwerp van de woning werd gemaakt door het bouwbureau van deze particuliere mijnonderneming. In deze woninggroep zijn in totaal zes woningtypen vertegenwoordigd (typen A t/m F).
Beide panden werden omstreeks 1957 aan de zijgevel uitgebreid met een douche- en toiletvoorziening van één bouwlaag onder plat. Vanwege deze uitbreiding werden de oorspronkelijke entree van het woonhuis- en de buitendeur van de bijkeuken aan het zicht onttrokken. De oorspronkelijke vrijstaande schuren met buitenprivaten werden in diezelfde periode gesloopt. In de achtertuinen werden aan weerszijden van de erfscheiding vrijstaande, gecombineerde schuren gebouwd.
De aan de zijgevels aangebouwde douche- en toiletvoorzieningen zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang. UITGESLOTEN van bescherming zijn alle overige sedert 1913 gerealiseerde aan- en bijbouwen.
Omschrijving
Het oorspronkelijke bouwvolume van de dubbele mijnwerkerswoning werd gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND, aan weerszijden voorzien van een rechthoekig uitgebouwde bijkeuken. Daarbij is het pand Mijn Carlstraat 6 licht teruggerooid ten opzichte van het pand Mijn Carlstraat 4. Het hoofdvolume telt een gedeeltelijke souterrainverdieping, anderhalve BOUWLAAG, alsmede een vliering. De bijkeukens aan weerszijden tellen één bouwlaag. Het geheel wordt gedekt door een ZADELDAK, waarvan de noklijn parallel aan de Mijn Carlstraat is gelegd. De uitgebouwde bijkeukens met de aangebouwde toilet- en douche-eenheden hebben een LESSENAARSDAK. Bakgoten annex overstekken op houten consoles. De oorspronkelijke houten boeiboorden hebben een eenvoudige ornamentering. Het pand Mijn Carlstraat 6 heeft blauwe muldenpannen op het zadeldak, rode betonpannen op het lessenaarsdak. De daken van Mijn Carlstraat 4 zijn voorzien van betonpannen.
De oorspronkelijke gecombineerde schoorsteen op het achterdakvlak is vervangen door een gecombineerde nokschoorsteen; de hoge bakstenen schoorsteen op het voordakvlak van Mijn Carlstraat 6 is vervangen door een schoorsteenpijp en bij Mijn Carlstraat 4 vernieuwd. Op het achterdakvlak van beide panden bevindt zich een dakraam.
De woningen waren oorspronkelijk voorzien van segmentboogvormige houten T-VENSTERS (zowel enkel- als meervoudig) met ingedeelde bovenlichten; segmentboogvormige houten souterrainvensters met kleine roedeverdeling; segmentboogvormige houten kruiskozijnen met kleine roedeverdeling in de glaspanelen. De oorspronkelijke, segmentboogvormige houten woonhuisDEUREN met zesruits bovenlichten in de zijgevels en de rechthoekige opgeklampte toegangsdeuren van de bijkeukens werden verwijderd vanwege de omstreeks 1957 gerealiseerde aanbouwen. Mijn Carlstraat 4 heeft thans houten vensterkozijnen, Mijn Carlstraat 6 is inmiddels voorzien van kunststof vensterkozijnen. De woningen van het type B kenmerken zich in de oorspronkelijke situatie voor wat betreft de MATERIAALTOEPASSING door geprofileerde rode bakstenen gevelkaders: plinten, lisenen, kroonlijsten en getrapte frieslijsten. Metselwerk in kruisverband, oorspronkelijk met knip- en snijwerk in de voegen. Tussen deze kaders verdiept geplaatste gecementeerde gevelvelden met rode bakstenen speklagen, aanzet- c.q. sluitstenen en kaderornamenten. Hardstenen vensterbankplaten, bakstenen vensterdorpels. Sierankers. Het rode bakstenen metselwerk van Mijn Carlstraat 6 is voorzien van een coating, de gecementeerde gevelvelden zijn wit gesausd. De VOORGEVEL van de dubbele mijnwerkerswoning Mijn Carlstraat 4-6 is symmetrisch ingedeeld en bestaat uit twee door een liseen gescheiden helften. In de in hoogte variërende bakstenen plint hebben beide panden boven het souterrainvenster een segmentboogvormige strek. Mijn Carlstraat 6 beschikt over een verticaal ingedeeld souterrainvenster. In de eerste bouwlaag heeft Mijn Carlstraat 4 een segmentboogvormig houten venster met bovenlicht en rolluik; Mijn Carlstraat 6 heeft een segmentboogvormig kunststof venster met bovenlicht en rolluik.
De voorgevel van de uitgebouwde bijkeuken van Mijn Carlstraat 6 heeft een segmentboogvormig kunststof venster met rolluik. Mijn Carlstraat 4 vanaf straatzijde niet zichtbaar).
Het aanzicht van de ZIJGEVEL van Mijn Carlstraat 6 wordt gedomineerd door de oorspronkelijke bijkeuken, waarachter omstreeks 1957 een douche- en toileteenheid werd aangebouwd. Genoemde bijkeuken heeft in de zijgevel een rechthoekig kunststof venster met rolluik. De zijgevel van het hoofdvolume heeft boven de eerste laag een trapsgewijs oplopend bakstenen fries, waaronder een reeks van drie segmentboogvormige kunststof vensterkozijnen met rolluiken. Het middenvenster is smaller. (De zijgevel van Mijn Carlstraat 4 is niet beschreven).
De ACHTERGEVELS van deze dubbele mijnwerkerswoning waren in de oorspronkelijke situatie identiek aan de voorgevels. Mijn Carlstraat 6 heeft in de achtergevel een in hoogte variërende rode bakstenen plint, alsmede een segmentboogvormig kunststof vensterkozijn met bovenlicht en rolluik. Bij Mijn Carlstraat 4 is het vensterkozijn vervangen door een segmentboogvormige dubbele houten tuindeur met bovenlicht.
Mijn Carlstraat 6 is voor wat betreft de indeling van het INTERIEUR in authentieke staat bewaard gebleven. (De situatie van Mijn Carlstraat no. 4 is onbekend).
Waardering
De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van cultuurhistorische waarde en vertegenwoordigen nationaal belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van de mijnstreek sedert het laatste decennium van de 19de eeuw en als specimina van een woonhuistype met een aanzienlijk innovatief karakter. De mijnwerkerswoningen van het Eikske zijn van belang als bijzondere vorm van huisvesting van mijnpersoneel.
De woningen zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de toepassing van de Lotharingse bouwstijl, vanwege de betrokkenheid van het bouwbureau van de Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau bij het ontwerp, de esthetische kwaliteit als ook vanwege de bijzondere materiaaltoepassing en ornamentiek.
De dubbele woning Mijn Carlstraat 4-6 vormt een belangrijk onderdeel van de woninggroep het Eikske en is vanwege deze situering verbonden met de ontwikkeling van de streek sedert de grootschalige exploitatie van steenkoolmijnen. Beide panden zijn van belang voor het aanzien van zowel de wijk als de gemeente.
De dubbele mijnwerkerswoning is in redelijke mate gaaf bewaard gebleven en van belang voor zowel de structurele als visuele gaafheid van de gehele woninggroep.
De mijnwerkerswoningen van het Eikske beschikken in nationaal perspectief over een zeer hoge architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Double miner's dwelling in Lorraine style, 1913, of the so-called housing type B. The dwelling is situated between the buildings surrounding the central square of the Eikske, a group of 26 miner's dwellings that was built on behalf of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in Heerlen. The design of the dwelling was made by the building office of this private mining company. This housing group comprises in total six housing types (types A through F).
Both buildings were extended around 1957 on the side gable with shower and toilet facilities of one storey under a flat roof. Due to this extension the original entrance of the dwelling house and the back door of the scullery were obscured from view. The original free-standing sheds with outdoor privies were demolished in the same period. Free-standing combined sheds were built in the back gardens on either side of the property boundary.
The shower and toilet facilities attached to the side gables are of subordinate importance for the purposes of protection. EXCLUDED from protection are all other extensions and outbuildings realised since 1913.
Description
The original building volume of the double miner's dwelling was built on a plan that is in main form rectangular, provided on either side with a rectangular extended scullery. In this arrangement the building Mijn Carlstraat 6 is set back slightly in relation to the building Mijn Carlstraat 4. The main volume comprises a partial basement storey, one and a half storeys, as well as an attic. The sculleries on either side comprise one storey. The whole is covered by a gabled roof, with the ridge line laid parallel to Mijn Carlstraat. The extended sculleries with the attached toilet and shower units have a lean-to roof. Back gutters and overhanging eaves on wooden consoles. The original wooden barge boards have simple ornamentation. The building Mijn Carlstraat 6 has blue plain tiles on the gabled roof, red concrete tiles on the lean-to roof. The roofs of Mijn Carlstraat 4 are provided with concrete tiles.
The original combined chimney on the back roof slope has been replaced by a combined ridge chimney; the high brick chimney on the front roof slope of Mijn Carlstraat 6 has been replaced by a chimney pipe and at Mijn Carlstraat 4 has been renewed. On the back roof slope of both buildings there is a roof light.
The dwellings were originally provided with segmental arch-shaped wooden T-windows (both single and multiple) with subdivided fanlights; segmental arch-shaped wooden basement windows with small glazing bars; segmental arch-shaped wooden cross windows with small glazing bars in the glass panes. The original segmental arch-shaped wooden house doors with six-pane fanlights in the side gables and the rectangular clamped access doors of the sculleries were removed due to the extensions realised around 1957. Mijn Carlstraat 4 now has wooden window frames, Mijn Carlstraat 6 has meanwhile been provided with plastic window frames. The dwellings of type B are characterised in the original situation as regards MATERIAL APPLICATION by profiled red brick gable frames: plinths, pilasters, cornices and stepped frieze strips. Brickwork in a cross bond, originally with cutting and chiselling in the joints. Between these frames recessed brick wall surfaces with red brick decorative bands, springer and closing stones and frame ornaments. Hard stone window sill plates, brick window lintels. Ornamental wall anchors. The red brick brickwork of Mijn Carlstraat 6 is provided with a coating, the plastered wall surfaces are whitewashed. The FRONT GABLE of the double miner's dwelling Mijn Carlstraat 4-6 is symmetrically arranged and consists of two halves separated by a pilaster. In the brick plinth that varies in height both buildings have a segmental arch-shaped stretch above the basement window. Mijn Carlstraat 6 has a vertically subdivided basement window. On the first storey Mijn Carlstraat 4 has a segmental arch-shaped wooden window with fanlight and roller shutter; Mijn Carlstraat 6 has a segmental arch-shaped plastic window with fanlight and roller shutter.
The front gable of the extended scullery of Mijn Carlstraat 6 has a segmental arch-shaped plastic window with roller shutter. Mijn Carlstraat 4 not visible from street side).
The appearance of the SIDE GABLE of Mijn Carlstraat 6 is dominated by the original scullery, behind which a shower and toilet unit was attached around 1957. The aforementioned scullery has in the side gable a rectangular plastic window with roller shutter. The side gable of the main volume has above the first storey a stepped brick frieze rising in stages, below which a series of three segmental arch-shaped plastic window frames with roller shutters. The middle window is narrower. (The side gable of Mijn Carlstraat 4 has not been described).
The REAR GABLES of this double miner's dwelling were in the original situation identical to the front gables. Mijn Carlstraat 6 has in the rear gable a brick plinth that varies in height, as well as a segmental arch-shaped plastic window frame with fanlight and roller shutter. At Mijn Carlstraat 4 the window frame has been replaced by a segmental arch-shaped double wooden garden door with fanlight.
Mijn Carlstraat 6 has remained in authentic state as regards the arrangement of the INTERIOR. (The situation of Mijn Carlstraat no. 4 is unknown).
Valuation
The miner's dwellings of the Eikske are of cultural-historical value and represent national importance as a particular expression of the socio-economic development of the mining region since the last decade of the 19th century and as specimens of a dwelling type with considerable innovative character. The miner's dwellings of the Eikske are of importance as a particular form of housing for mining personnel.
The dwellings are of architectural-historical value due to the application of the Lorraine building style, due to the involvement of the building office of the Maatschappij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen Oranje Nassau in the design, the aesthetic quality as well as due to the particular material application and ornamentation.
The double dwelling Mijn Carlstraat 4-6 forms an important component of the housing group the Eikske and is due to this situation connected with the development of the region since the large-scale exploitation of coal mines. Both buildings are of importance for the appearance of both the district and the municipality.
The double miner's dwelling has remained in a reasonable state of preservation and is of importance for both the structural and visual integrity of the entire housing group.
The miner's dwellings of the Eikske possess in a national perspective a very high architectural-historical, typological and functional rarity value.
Nearby in the register
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 8Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 2Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 12Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Mijn Carlstraat 3Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.